Σάββατο 2 Απριλίου 2011

Κανόνες υγιεινής και καθορισμός προϊόντων που διατίθενται από τα κυλικεία δημοσίων και ιδιωτικών σχολείων όλων των βαθμίδων


Το  σχολείο είναι  ο  χώρος  οπού  το  παιδί  αφιερώνει αρκετό μέρος του  χρόνου του. Μέσα  σε  αυτό   το περιβάλλον  βάζει  τις  βάσεις του  για το  μέλλον της  πνευματικής  του ανάπτυξης  αλλά  και  διαμορφώνει  σωστές  ή  όχι  συνήθειες  αν  του δοθούν  τα κατάλληλα ερεθίσματα. Η περίοδος  αυτή χαρακτηρίζεται   από  την υιοθέτηση  σωστών διατροφικών  επιλογών  και αθλητικής  συνείδησης.
Σύμφωνα με  τις παγκόσμιες μετρήσεις  κάτι τέτοιο στην Ελλάδα δεν  το έχουμε καταφέρει.
Η  παγκόσμια  Επιστημονική  κοινότητα  δίνει  έμφαση  σε  πολιτικές  και στρατηγικές  που  έχουν  στόχο  την καταπολέμηση  της  παιδικής  παχυσαρκίας  και  την καλυτέρευση της  Δημόσιας υγείας.
Γι αυτό  οι  κοινωνίες  θα  πρέπει να  ξεκινούν όλες  τους  τις  δράσεις   και πολιτικές στρατηγικές  από το   κομμάτι  της κοινωνίας  που  βρίσκεται  στην αφετηρία της  τα παιδία
Στη  λίστα των σχολικών κυλικείων
  • Προσθήκη τροφίμων με προδιαγραφές και έμφαση σε μειωμένο κορεσμένο λίπος και αλάτι
  • Περιορίζουμε τα trans λιπαρά και τις θερμίδες
  • Αφαιρούμε όσο το δύνατο προσθετα, γλυκαντικά, χρωστικές
Πάντα σύμφωνα με τις ημερήσιες συνιστώμενες ποσότητες για παιδιά, όπως έχουν δωθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμο Υγείας αλλά και την Αμερικανική παιδιατρική Ακαδημία.
Ο έλεγχος θα γίνεται σε συνεργασία με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς (ΕΦΕΤ, επόπτες υγείας, σχολικές επιτροπές)
Στο  πλαίσιο  της  προσπάθειας μας  για την πρόληψη  και καταπολέμηση  της  παιδικής  παχυσαρκίας  αναμορφώνουμε τη λίστα των τροφίμων στα κυλικεία.
Το κείμενο της  αναμόρφωσης της λίστας τροφίμων είναι στη διαβούλευση και βρίσκεται στη διάθεσή σας.
Σχετικά με τις κινήσεις μας με την βιομηχανία, θέλω να σας πώ ότι  έχει ήδη προγραμματιστεί για σήμερα, συνάντηση  με  τους  εκπροσώπους  του  ΣΕΒΤ(Ελληνική Βιομηχανία Τροφίμων)  έτσι ώστε  να  δημιουργήσουμε  μια  κοινή  πλατφόρμα  συνεργασίας  που  θα στοχεύει στην σωστή  ενημέρωση των καταναλωτών (πλήρης  διατροφική ενημέρωση πάνω στις  συσκευασίες  για  τους  γονείς σε όλες τις παιδικές  τροφές)
Σκοπός   μας  είναι να  δημιουργηθούν έξυπνοι τρόποι, μέσα  από τη συσκευασία και την διαφήμιση,  για  την αύξηση της  κατανάλωσης  τροφίμων πολύτιμα για την σωστή διατροφή (φρούτα, λαχανικά, γιαούρτι, εμπλουτισμένα δημητριακά) που  δεν προτιμούνται από τα παιδιά όπως μας  αποδεικνύουν οι έρευνες  και πανελλαδικά.

ΑΡΘΡΟ 1
Σκοπός
Σκοπός της παρούσας είναι  ο καθορισμός των όρων και προϋποθέσεων λειτουργίας των σχολικών κυλικείων, των κανόνων υγιεινής που διέπουν τη λειτουργία τους καθώς και του καταλόγου των προϊόντων που επιτρέπεται να διατίθενται από αυτά.

ΑΡΘΡΟ 2
Oρισμοί
Για το σκοπό αυτό νοούνται ως:

1. Σχολικό κυλικείο :
Είναι ο χώρος εντός σχολικού συγκροτήματος, στον οποίο προετοιμάζονται και διατίθενται ή απλά διατίθενται τρόφιμα, χυμοί, αφεψήματα έτοιμα προς κατανάλωση από τους μαθητές, το προσωπικό και τους επισκέπτες του σχολείου. 

2. Αρμόδια αρχή αδειοδότησης
Είναι ο οικείος ΟΤΑ πρώτου βαθμού σύμφωνα με το άρθρο 6 της Α1β/8577/83 Υγειονομικής Διάταξης και το άρθρο 80 του Ν.3463/2006.

3. Αρμόδια όργανα ελέγχου
Είναι οι υγειονομικοί υπάλληλοι, σύμφωνα με το άρθρο 4 της Α1β/8577/83 Υγειονομικής Διάταξης, καθώς και ο ΕΦΕΤ.

4.Υγειονομικός υπεύθυνος σχολικού κυλικείου :
Υγειονομικά Υπεύθυνος κυλικείου είναι ο εργαζόμενος (μισθωτός ή ελεύθερος επαγγελματίας), ο οποίος είναι υπεύθυνος για τη λειτουργία του κυλικείου δηλαδή του καταστήματος εντός του οποίου πρoετοιμάζονται και διατίθενται προς κατανάλωση τρόφιμα (έτοιμα ή παρασκευαζόμενα εντός του κυλικείου), ροφήματα όπως χυμοί, αφεψήματα καθώς και ότι προβλέπεται από την ισχύουσα νομοθεσία για αυτούς τους χώρους.

5. Χειριστής τροφίμων:
Είναι το πρόσωπο που χειρίζεται άμεσα συσκευασμένα ή μη συσκευασμένα τρόφιμα, τον εξοπλισμό και τα εργαλεία για τρόφιμα ή επιφάνειες επαφής με τα τρόφιμα. 

ΑΡΘΡΟ 3
Άδεια Ίδρυσης & λειτουργίας σχολικών κυλικείων

1. Η άδεια ίδρυσης και λειτουργίας σχολικού κυλικείου χορηγείται σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα μετά από διαγωνισμό, ο οποίος διενεργείται σύμφωνα με τα οριζόμενα στην Κοινή Υπουργική Απόφαση του άρθρου 113 παρ.8 του ν. 1892/90, όπως ισχύει.    
2. Η διαδικασία για τη χορήγηση της ανωτέρω αδείας ακολουθεί τους γενικούς όρους για τα καταστήματα Υγειονομικού ενδιαφέροντος της Υ.Δ. Α1β/8577/83 όπως αυτή κάθε φορά ισχύει και σύμφωνα με τους όρους του άρθρου 4 της παρούσης.
3. Για τους υγειονομικούς όρους και γενικότερα για τις προϋποθέσεις λειτουργίας των σχολικών κυλικείων εφαρμόζεται ο εν ισχύ Υγειονομικός Κανονισμός σε συνδυασμό με τις εκάστοτε ισχύουσες υγειονομικές διατάξεις του Υπουργείου Υγείας & Κοινωνικής Αλληλεγγύης.
4. Οι υπεύθυνοι και το προσωπικό των σχολικών κυλικείων, οφείλουν να έχουν παρακολουθήσει πρόγραμμα εκπαίδευσης και κατάρτισης για το προσωπικό των επιχειρήσεων τροφίμων σύμφωνα με την Υ.Α. 14708/10-08-2007/ΦΕΚ 1616/Β/17-08-2007 που αφορά στις «βασικές αρχές στην υγιεινή και ασφάλεια των τροφίμων».
5. Ο Υγειονομικά υπεύθυνος του κυλικείου θα πρέπει να παρευρίσκεται στο κυλικείο καθ΄ όλη τη διάρκεια λειτουργίας του.
6. Το κυλικείο θα πρέπει να είναι εφοδιασμένο με βιβλίο υγειονομικών επιθεωρήσεων θεωρημένο από την υγειονομική υπηρεσία της οικείας Περιφερειακής Ενότητας.

ΑΡΘΡΟ 4
Ειδικοί Όροι Υγιεινής

1. Το οίκημα που θα χρησιμοποιηθεί ως σχολικό κυλικείο, θα βρίσκεται εντός των ορίων του σχολικού συγκροτήματος και θα πληροί τους όρους και τις προϋποθέσεις της Υγειονομικής Διάταξης Α1β/8577, χωρίς την προϋπόθεση ύπαρξης οικοδομικής αδείας. 
2. Ανάλογα με το μέγεθος και την υποδομή των χώρων θα υπάρχει η δυνατότητα έκδοσης δύο ειδών αδειών: «άδεια μόνο διάθεσης» και «άδεια προετοιμασίας και διάθεσης».Το κατάστημα θα έχει ελάχιστο εμβαδόν 14 τ.μ. σε περίπτωση προετοιμασίας και διάθεσης σκευασμάτων όπως σάντουιτς, τοστ, χυμοί, ενώ στην περίπτωση μη προετοιμασίας αλλά μόνο διάθεσης, ορίζονται ως ελάχιστος χώρος τα 8 τ.μ.
3. Οι προϋποθέσεις του οικήματος (φωτισμός, αερισμός, δάπεδο, τοίχοι κ.λ.π ) προκειμένου για τη λειτουργία του ως σχολικό κυλικείο θα είναι όλες όσες προβλέπονται από την Υγειονομική Διάταξη Α1β/8577 για τα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος.
4. Το κατάστημα θα διαθέτει ύδρευση από το δίκτυο ύδρευσης, ζεστό νερό και θα είναι συνδεδεμένο με το υπάρχον αποχετευτικό δίκτυο ή εν ελλείψει αυτού, με νόμιμο βόθρο.
5.Σε περίπτωση που το κυλικείο θα είναι εφοδιασμένο και με άδεια και για την προετοιμασία των προσφερομένων ειδών θα διαθέτει δύο χώρους πλύσης σκευών (2 λάντζες), ενώ στην αντίθετη περίπτωση θα διαθέτει μόνο μία. Τα χρησιμοποιούμενα εργαλεία και σκεύη κουζίνας, τα οποία θα διατηρούνται απολύτως καθαρά, θα βρίσκονται εντός κλειστών προθηκών. Οι προθήκες, τα ψυγεία, και τυχόν άλλος απαραίτητος εξοπλισμός για την εύρυθμη λειτουργία του  κυλικείου θα είναι καθαρός με θερμόμετρα σε εμφανή θέση.
6. Η φύλαξη και ο χειρισμός των τροφίμων θα γίνεται σύμφωνα με τους όρους και τις προϋποθέσεις της ΚΥΑ 15523/2006 και του Κανονισμού 852/2004 της Ε.Ε όπως αυτός κάθε φορά ισχύει.
7. Είναι υποχρεωτική η τήρηση αρχείου προμηθευτών για όλες τις πρώτες ύλες και τα προϊόντα πώλησης. Τα εν λόγω προϊόντα θα προέρχονται από εργαστήρια και επιχειρήσεις που λειτουργούν βάσει της Ισχύουσας Νομοθεσίας που διέπει τις εν λόγω επιχειρήσεις τροφίμων και που εφαρμόζουν διαδικασίες αυτοελέγχου.
8. Οι εργαζόμενοι στα σχολικά κυλικεία θα διαθέτουν ατομικά βιβλιάρια Υγείας, όπως προβλέπεται από την Υγειονομική Διάταξη Α1β 8577/83 (ΦΕΚ 526/τ.Β΄/24-9-83), όπως αυτή τροποποιήθηκε και ισχύει. Επισημαίνεται ότι πρόσωπα άσχετα ως προς τη λειτουργία του εν λόγω κυλικείου δεν επιτρέπεται να βρίσκονται εντός αυτού.
9. Η άδεια ίδρυσης και λειτουργίας του καταστήματος θα διατηρείται σε καλή κατάσταση εντός προστατευτικού διάφανου πλαισίου, το οποίο θα είναι αναρτημένο σε εμφανές σημείο.


ΑΡΘΡΟ 5
Καθορισμός επιτρεπομένων ειδών

1. Τα κυλικεία με «άδεια μόνο διάθεσης» θα πωλούν μόνο συσκευασμένα τρόφιμα, ενώ αυτά με «άδεια προετοιμασίας και διάθεσης» θα έχουν τη δυνατότητα της επί τόπου παρασκευής  συγκεκριμένων προϊόντων.
2. Ο κατάλογος των προϊόντων που επιτρέπεται να διατίθενται στα σχολικά κυλικεία καθορίζεται σύμφωνα με το Παράρτημα Ι της παρούσης.


ΑΡΘΡΟ 6
Έλεγχοι

1.    Σε όλα ανεξαιρέτως τα κυλικεία και σε όλους τους χώρους εστίασης δημοσίων και ιδιωτικών σχολείων, θα πραγματοποιούνται έλεγχοι σε τακτά χρονικά διαστήματα με ελάχιστο αριθμό ελέγχων δύο ανά έτος.
2.    Η αρμοδιότητα της άσκησης των υγειονομικών ελέγχων στα σχολικά κυλικεία ανήκει στους υγειονομικούς υπαλλήλους, σύμφωνα με το άρθρο 4 της Α1β/8577/83 Υγειονομικής Διάταξης, καθώς και στον ΕΦΕΤ
3.    Ο έλεγχος θα διεξάγεται με συγκεκριμένα έντυπα ελέγχου που θα καθοριστούν και θα αποσταλούν έπειτα από συνεργασία της Δ/νσης Δημόσιας Υγιεινής και του ΕΦΕΤ.
4.    Οι Σχολικές Επιτροπές οφείλουν να συνεργάζονται με τα αρμόδια όργανα ελέγχου για τυχόν παραβάσεις – παραλήψεις που οι ίδιες διαπιστώνουν.

ΑΡΘΡΟ 7
Κυρώσεις

Οι παραβάτες της παρούσης διώκονται και τιμωρούνται σύμφωνα με το άρθρο 3 του Α.Ν. 2520/40, όπως έχει αντικατασταθεί και ισχύει, με το άρθρο 11 της Α1β/8577, με το άρθρο 21 της ΚΥΑ 15523/2006 και με το αρ.31 του Ν3904/2010.

ΑΡΘΡΟ 8
Μεταβατικές διατάξεις

Tα ήδη νομίμως λειτουργούντα κυλικεία υποχρεούνται να συμμορφωθούν προς τα ανωτέρω εντός έξι (6) μηνών από την έναρξη ισχύος της παρούσης.

ΑΡΘΡΟ 9
1.    Από την ισχύ της παρούσας καταργείται κάθε άλλη διάταξη που έρχεται σε αντίθεση με αυτή.
2.    Η ισχύς της παρούσης αρχίζει μετά 15/θήμερο από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως



ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι:
ΛΙΣΤΑ ΕΠΙΤΡΕΠΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣ ΠΩΛΗΣΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΣΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΚΥΛΙΚΕΙΑ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΒΑΘΜΙΔΩΝ

1. ΦΡΟΥΤΑ
•    Φρέσκα φρούτα ανάλογα με την εποχή (π.χ. μήλο, αχλάδι, πορτοκάλι, μανταρίνια, μπανάνα, σταφύλι, βερίκοκα, ροδάκινο κλπ), καλά πλυμένα και συσκευασμένα σε ατομική μερίδα.
•    Αποξηραμένα φρούτα (π.χ. βερίκοκα, δαμάσκηνα, σύκα, σταφίδες, μπανάνες κλπ) χωρίς προσθήκη ζάχαρης. Συσκευασμένα σε ατομική μερίδα έως 50γρ.
•    Φυσικός χυμός φρεσκοστυμμένος εντός του κυλικείου εφόσον αυτό διαθέτει άδεια προετοιμασίας και διάθεσης. Ο χυμός θα παρασκευάζεται από φρέσκα φρούτα εποχής, Δεν επιτρέπεται η προσθήκη ζάχαρης, Συστήνεται να είναι δυνατή η κατανάλωση του άμεσα μετά την παρασκευή.
•    Συσκευασμένοι χυμοί φρούτων και ομοειδών προϊόντων, χωρίς συντηρητικά και χωρίς προσθήκη ζάχαρης. Σε ατομική συσκευασία έως και 250ml.
•    Δεν επιτρέπεται η διάθεση αναψυκτικών, νέκταρ φρούτων και άλλων προϊόντων που δεν περιλαμβάνονται στα ανωτέρω.

2. ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ
•    Γάλα τυποποιημένο φρέσκο ημιαποβουτυρωμένο (2% λιπαρά) σε ατομική συσκευασία έως 500ml. Δεν επιτρέπεται η προσθήκη ζάχαρης, κακάο και άλλων πρόσθετων σακχάρων. Δεν επιτρέπεται η διάθεση σοκολατούχου γάλακτος.
•    Γιαούρτι τυποποιημένο (έως 5% λιπαρά), χωρίς πρόσθετα σάκχαρα, σε ατομική μερίδα έως 200γρ. Επιτρέπεται η διάθεση γιαουρτιών με καπάκι δημητριακών ολικής άλεσης, μελιού, ξηρών καρπών, αποξηραμένων φρούτων ή συνδυασμού αυτών. Δεν επιτρέπεται η διάθεση γιαουρτιών με καπάκι που περιέχει διάφορα γλυκίσματα, σοκολάτα κλπ.
•    Ροφήματα από συνδυασμούς φρέσκου γάλακτος και φρέσκων φρούτων που θα παρασκευάζονται στο κυλικείο μόνο εφόσον διαθέτει «άδεια προετοιμασίας και διάθεσης». Το ρόφημα θα παρασκευάζεται με προσθήκη 1 μερίδας γάλακτος (1 ποτήρι 250ml) και 1 μερίδας φρούτου. Επιτρέπεται η προσθήκη μελιού ή κακάο σε ποσότητα 1 κουταλάκι ανά μερίδα. Δεν επιτρέπεται η προσθήκη ζάχαρης. Απαγορεύεται η διάθεση τυποποιημένων milkshakes καθώς και η χρήση έτοιμης σκόνης για milkshake.
•    Δεν επιτρέπεται η διάθεση άλλων προϊόντων που δεν περιλαμβάνονται στα ανωτέρω.

3. ΤΥΡΙΑ
•    Τυριά λευκά και κίτρινα μπορούν να διατίθενται σε ατομική μερίδα έως 30γρ. προκειμένου να συνδυαστούν με απλά αρτοσκευάσματα (π.χ. κουλούρι, φρυγανιές κλπ).
•    Δεν επιτρέπεται η διάθεση άλλων προϊόντων που δεν περιλαμβάνονται στα ανωτέρω.

4. ΔΗΜΗΤΡΙΑΚΑ
•    Δημητριακά πρωινού ολικής άλεσης σε ατομική μερίδα έως 30γρ
•    Μπάρα δημητριακών ολικής άλεσης σε ατομική μερίδα έως 30γρ
•    Δεν επιτρέπεται η διάθεση άλλων προϊόντων που δεν περιλαμβάνονται στα ανωτέρω.


5. ΑΠΛΑ ΑΡΤΟΣΚΕΥΑΣΜΑΤΑ
•    Κουλούρι σησαμένιο λευκό ή ολικής άλεσης
•    Κριτσίνια απλά ή ολικής άλεσης σε ατομική συσκευασία έως 50γρ.
•    Φρυγανιές απλές ή ολικής άλεσης σε ατομική συσκευασία έως 50γρ.
•    Κράκερς απλά ή ολικής άλεσης σε ατομική συσκευασία έως 50γρ.
•    Δεν επιτρέπεται η διάθεση άλλων προϊόντων που δεν περιλαμβάνονται στα ανωτέρω.

6.ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΡΤΟΣΚΕΥΑΣΜΑΤΑ
•    Μουστοκούλουρα σε ατομική μερίδα έως 60γρ
•    Σταφιδόψωμο σε ατομική μερίδα έως 60γρ
•    Δεν επιτρέπεται η διάθεση τυρόπιτας, σπανακόπιτας, πίτσας, ζαμπονοτυρόπιτας, λουκανικόπιτας, πιροσκί, κρουασάν και άλλων προϊόντων που δεν περιλαμβάνονται στα ανωτέρω.

7. ΣΑΝΤΟΥΙΤΣ
•    Τα σάντουιτς / τοστ μπορούν να παρασκευάζονται με συνδυασμούς των κατωτέρω τροφίμων. Μπορούν να είναι τυποποιημένα ή να παρασκευάζονται στο χώρο του κυλικείου αυθημερόν εφόσον διαθέτει άδεια προετοιμασίας και διάθεσης. Εάν το κυλικείο διαθέτει μόνο άδεια διάθεσης επιτρέπεται να διαθέτει μόνο τυποποιημένα σάντουιτς/τοστ.
•    Επιτρέπεται η χρήση όλων των ειδών ψωμιού λευκών ή ολικής άλεσης όπως ψωμάκι ατομικό, ψωμί για τοστ, μπαγκέτα, αραβική πίτα, σησαμένιο κουλούρι. Δεν επιτρέπεται το μπριος, κρουασάν, πιροσκί.
•    Τυριά λευκά και κίτρινα (π.χ. κασέρι, γραβιέρα, κατίκι, ανθότυρο, φέτα κλπ) σε ατομικές μερίδες των 30γρ.
•    Δεν επιτρέπεται η χρήση αλλαντικών
•    Λαχανικά όλων των ειδών .
•    Ελιές χωρίς το κουκούτσι και πάστα ελιάς
•    Από λιπαρές ύλες επιτρέπεται μόνο η προσθήκη ελαιολάδου. Δεν επιτρέπεται η χρήση βουτύρου, μαργαρίνης, μαγιονέζας κλπ.
•    Επιτρέπεται η παρασκευή γλυκών σάντουιτς με συνδυασμό των ψωμιών της πρώτης παραγράφου και ως γέμιση 1 κουταλιά μέλι ή μέλι με ταχίνι.
•    Δεν επιτρέπεται η διάθεση άλλων προϊόντων που δεν περιλαμβάνονται στα ανωτέρω.

8. ΓΛΥΚΙΣΜΑΤΑ
•    Κρέμα και ρυζόγαλο σε ατομικές μερίδες των 150γρ και με περιεκτικότητα σε σάκχαρα έως 11% και σε λιπαρά έως 3%.
•    Μπισκότα απλά ολικής άλεσης χωρίς σοκολάτα και χωρίς γέμιση σε ατομική μερίδα έως 50γρ.
•    Χαλβάς σε ατομική μερίδα έως 50γρ
•    Παστέλι σε ατομική μερίδα έως 50γρ
•    Μέλι σε ατομική μερίδα
•    Σοκολάτα υγείας σε ατομική μερίδα έως 30γρ. Επιτρέπεται και η σοκολάτα υγείας με ξηρούς καρπούς.
•    Δεν επιτρέπεται η διάθεση σοκολάτας γάλακτος καθώς και σοκοφρέτες.
•    Δεν επιτρέπεται η διάθεση τσιχλών και καραμελών.
•    Δεν επιτρέπεται η διάθεση άλλων προϊόντων που δεν περιλαμβάνονται στα ανωτέρω.




9. ΞΗΡΟΙ ΚΑΡΠΟΙ
•    Ξηροί καρποί όλων των ειδών χωρίς προσθήκη αλατιού ή ζάχαρης σε ατομική συσκευασία έως 50γρ. Δεν επιτρέπονται οι τηγανισμένοι ξηροί καρποί.
•    Δεν επιτρέπεται η διάθεση άλλων προϊόντων που δεν περιλαμβάνονται στα ανωτέρω.

10. ΥΓΡΑ ΤΡΟΦΙΜΑ
•    Εμφιαλωμένο νερό.
•    Ζεστά ή κρύα αφεψήματα χωρίς προσθήκη ζάχαρης.   
•    Καφές μόνο για το προσωπικό.
•    Δεν επιτρέπεται η διάθεση αναψυκτικών.
•    Δεν επιτρέπεται η διάθεση άλλων προϊόντων που δεν περιλαμβάνονται στα ανωτέρω.

11. Επιτρέπεται η διάθεση και «βιολογικών προϊόντων» όπως αυτά ορίζονται στους Κανονισμούς 834/2007 και 889/2008 του Ευρωπαϊκού κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, με την προϋπόθεση ότι αυτά εμπίπτουν στον ανωτέρω κατάλογο

Πηγή: Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (www.yyka.gov.gr)

Τρίτη 29 Μαρτίου 2011

ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ


Κατά τον FAO/WHO κίνδυνος ονομάζεται κάθε βιολογικός, χημικός ή φυσικός παράγοντας / ιδιότητα ενός τροφίμου, η κατανάλωση του οποίου μπορεί να έχει δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία του καταναλωτή. Για την αξιολόγηση των πιθανών κινδύνων που μπορούν να παρουσιαστούν στα τρόφιμα οι παράγοντες που συνεκτιμώνται είναι η σοβαρότητα (severity) και η πιθανότητα εμφάνισης του κινδύνου (risk). (Τζια Κ. – Παππά Φ., 2005)
Βιολογικοί κίνδυνοι

Οι βιολογικοί κίνδυνοι διακρίνονται σε μακροβιολογικούς και μικροβιολογικούς. Οι μακροβιολογικοί κίνδυνοι περιλαμβάνουν τα έντομα και δεν αποτελούν άμεσο κίνδυνο για τον άνθρωπο αλλά έμμεσο διότι συμβάλλουν στη μεταφορά μικροοργανισμών στα τρόφιμα.

Οι μικροοργανισμοί που αποτελούν μικροβιολογικούς κινδύνους για τα τρόφιμα διακρίνονται σε βακτήρια, ιούς, παράσιτα και prions.

Σύμφωνα με την ICMSF οι μικροβιολογικοί κίνδυνοι διακρίνονται σε:
  • Μικροβιολογικούς κινδύνους υψηλής επικινδυνότητας και σοβαρότητας (severe hazard). Είναι οι κίνδυνοι που σχετίζονται με την παρουσία παθογόνου μικροοργανισμού ή τοξίνης στο τρόφιμο, το οποίο αν καταναλωθεί προκαλεί σοβαρές ασθένειες σε υγιή άτομα ή σε άτομα υψηλής επικινδυνότητας.
  • Μικροβιολογικούς κινδύνους μέτριας επικινδυνότητας και σοβαρότητας (moderate hazard). Είναι ο κίνδυνος, η παρουσία του οποίου σε ένα τρόφιμο και η κατανάλωση του οδηγούν σε παροδικές, χωρίς σοβαρά συμπτώματα , ασθένειες σε υγιή άτομα.

Οι κίνδυνοι μέτριας επικινδυνότητας και σοβαρότητας διακρίνονται σε δύο κατηγορίες: στους μέτριους κινδύνους με πιθανότητα εκτεταμένης εξάπλωσης και στους μέτριους κινδύνους με περιορισμένη εξάπλωση.

    • Μικροβιολογικός κίνδυνος μέτριας επικινδυνότητας και σοβαρότητας με πιθανότητα εκτεταμένης εξάπλωσης (moderate hazard, potentially extensive spread) ορίζεται ως ο κίνδυνος μέτριας επικινδυνότητας και σοβαρότητας ο οποίος μπορεί να εξαπλωθεί με αλληλομόλυνση στους χώρους επεξεργασίας τροφίμων και για την πρόκληση ασθένειας απαιτείται μικρή ποσότητα του μικροοργανισμού.
    • Μικροβιολογικός κίνδυνος μέτριας επικινδυνότητας και σοβαρότητας με περιορισμένη εξάπλωση (moderate hazard, limited spread) ορίζεται ως ο κίνδυνος μέτριας επικινδυνότητας και σοβαρότητας, τα κρούσματα του οποίου περιορίζονται μόνο στο άτομο που καταναλώνει το μολυσμένο τρόφιμο, ενώ απαιτείται σημαντικός αριθμός μικροοργανισμών για να προκληθεί ασθένεια. (Τζια Κ. – Παππά Φ., 2005)
Οι τροφικές δηλητηριάσεις που προκαλούνται από τους μικροοργανισμούς διακρίνονται σε τροφολοιμώξεις και τροφοτοξινώσεις,( ΕΦΕΤ, 2004)
Φυσικοί κίνδυνοι
Οι φυσικοί κίνδυνοι αναφέρονται συχνά ως ξένα αντικείμενα και περιλαμβάνουν οποιαδήποτε φυσικά υλικά, τα οποία δεν βρίσκονται φυσιολογικά στα τρόφιμα και μπορούν να προκαλέσουν ασθένειες και τραυματισμούς σε αυτόν που τα καταναλώνει.(Τζιά Κ. 2001)
Πηγές φυσικών κινδύνων αποτελούν:
  • Πρώτες ύλες (πέτρες, γυαλί, ξύλο, μέταλλο, κόκαλα, σκόνη, γόπες κλπ.)
  • Κτίρια/ εξοπλισμός (ξύλο, ξεφτισμένη μπογιά/ σκουριά, γυαλιά, γράσα, λάδια, βίδες, παξιμάδια, κλπ.)
  • Πίνακες ανακοινώσεων ( χαρτιά και πινέζες)
  • Υλικά συσκευασίας (χαρτόνια, κορδόνια, συνδετήρες, ξύλο, πλαστικό)
  • Υλικά συντήρησης (ρινίσματα, βίδες, παξιμάδια, καλώδια, ίνες και υφάσματα)
  • Προσωπικό / επισκέπτες (κοσμήματα, νύχια, τρίχες, κουμπιά, επίδεσμοι, γόπες, ίνες και υφάσματα κλπ.)
  • Εργαλεία καθαρισμού (τρίχες, κομμάτια υφάσματος και χαρτιού)
  • Τρωκτικά, έντομα, ζώα και πτηνά (περιττώματα, μεμβράνες, αυγά και τρίχες ζώων) (ΕΦΕΤ, 2004)

Χημικοί κίνδυνοι
Οι χημικοί κίνδυνοι για την ασφάλεια των τροφίμων κατατάσσονται σε δύο κατηγορίες:
  • Φυσικά απαντώμενες ουσίες.
Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν οι μυκοτοξίνες, η ισταμίνη, οι ιχθυοτοξίνες, οι τοξίνες των μανιταριών, η τοξίνη ciguatera, οι φυτοαιμαγλουτινίνες κ.α
  • Χημικά πρόσθετα
Εδώ κατατάσσονται τα γεωργικά φάρμακα, τοξικές ουσίες (μόλυβδος, υδράργυρος κ.α.), πρόσθετα τροφίμων (συντηρητικά, βελτιωτικά γεύσης, χρωστικές), λιπαντικά, απολυμαντικά, απορρυπαντικά, υλικά συσκευασίας.(Τζιά Κ., 2001)

Πηγές χημικών κινδύνων αποτελούν:
  • Εντομοκτόνα (ψεκασμός σε τρόφιμα/ εξοπλισμό, παγίδες τρωκτικών πάνω από ανοικτά τρόφιμα και από μολυσμένες πρώτες ύλες).
  • Πρόσθετα (συντηρητικά, βελτιωτικά γεύσης και χρώματος περισσότερο του κανονικού).
  • Χημικά καθαριστικά (απορρυπαντικά, απολυμαντικά, λάδια και γράσα).
  • Βιομηχανικά χημικά (ψυκτικά υγρά).
  • Περιβάλλον (διοξίνες, φυτοφάρμακα, κτηνιατρικά φάρμακα και λιπάσματα) Από την μη τήρηση των κανόνων ορθής υγιεινή πρακτικής κατά την παραγωγή των τροφίμων .
  • Από το προσωπικό της επιχείρησης τροφίμων με αποτέλεσμα να υπάρχει η πιθανότητα τα τρόφιμα να επιμολυνθούν με απορρυπαντικά και απολυμαντικά.
  • Τα σκεύη που αποτελούνται από τοξικά μέταλλα (όπως από χαλκό, μόλυβδο, ψευδάργυρο, κάδμιο και αντιμόνιο) και χρησιμοποιούνται για την παρασκευή ή διατήρηση όξινων τροφίμων, είναι δυνατόν να προκαλέσουν τροφική δηλητηρίαση.(ΕΦΕΤ 2004) 

    ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
    1. Αρβανιτογιάννης Ι., Εφαρμογή της ανάλυσης επικινδυνότητας και κρίσιμων σημείων ελέγχου HACCP στις βιομηχανίες τροφίμων και ποτών,University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2001, 269-275
    2. ΔΥΑ 2805/60 (ΦΕΚ 179/τΒ/27-4-1960) Περί αστιατρικών επιθεωρήσεων και υγειονομικού ελέγχου τροφίμων όπως τροποποιήθηκε από τη ΥΔ Α1β/1795/1977(ΦΕΚ 426/τΒ/21-4-1977)
    3. ΕΦΕΤ, Εγχειρίδιο Βασικής Εκπαίδευσης στη Υγιεινή & Ασφάλεια των Τροφίμων, 22-23, Αθήνα 2004
    4. Κανονισμός 178/2002/ΕΚ για τον καθορισμό των γενικών αρχών και απαιτήσεων για τα τρόφιμα.
    5. Κανονισμός 852/2004/ΕΚ, για την υγιεινή των τροφίμων.
    6. Κανονισμός 853/2004/ΕΚ, για τον καθορισμό ειδικών κανόνων υγιεινής για τα τρόφιμα ζωικής προέλευσης.
    7. Κανονισμός 854/2004/ΕΚ, για την οργάνωση επίσημων ελέγχων στα προϊόντα ζωικής προέλευσης που προορίζονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο.
    8. Κανονισμός 882/2004/ΕΚ, για τους επίσημους ελέγχους της συμμόρφωσης προς την νομοθεσία.
    9. Κλειδαράς Γ., Υγιεινή Χώρων Μαζικής Εστίασης και Ζαχαροπλαστικής, εκδ. Ίων, Αθήνα 2004, 71-76
    10. Κ.Υ.Α. 15523/2006 (ΦΕΚ 1187/τ.β./31-08-2006 ) Αναγκαία συμπληρωματικά μέτρα εφαρμογής των Κανονισμών (ΕΚ) υπ’αριθμ. 178/2002, 852/2004, 853/2004,854/2004 και 882/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και εναρμόνιση της Οδηγίας 2004/41/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.
    11. Λευκή Βίβλος για την ασφάλεια των τροφίμων, Επιτροπή Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, 2000
    12. Τζια Κ. – Παππά Φ., Ανάλυση Επικινδυνότητας στα Κρίσιμα Σημεία Ελέγχου (HACCP) σε Χώρους Μαζικής Εστίασης, εκδ. Παπασωτηρίου, Αθήνα 2005, 35-50
    13. Τζια Κ. Εφαρμογή HACCP σε χώρους μαζικής εστίασης, Σημειώσεις, Αθήνα, 2001, 16-18
    14. Υ.Δ. Α1β/8577/1983 (ΦΕΚ 526/τα Β/ 24-09-1983) «Περί Υγειονομικού ελέγχου και αδειών ιδρύσεως και λειτουργίας των εγκαταστάσεων επιχειρήσεων υγειονομικού ενδιαφέροντος, καθώς και των γενικών και ειδικών όρων ιδρύσεως και λειτουργίας των εργαστηρίων και καταστημάτων τροφίμων ή/ και ποτών».
    15. Υ.Α. Υ1γ/Γ.Π/οικ. 94643/2007 (ΦΕΚ 1384/03-08-2007) «Συμπλήρωση και τροποποίηση της υπ’ αριθμ. Α1β/8577/ 1983 (Φ.Ε.Κ. 526, τ.Β΄/24.9.1983) Υγειονομικής Διάταξης, «Περί Υγειονομικού ελέγχου και αδειών ιδρύσεως και λειτουργίας των εγκαταστάσεων επιχειρήσεων υγειονομικού ενδιαφέροντος, καθώς και των γενικών και ειδικών όρων ιδρύσεως και λειτουργίας των εργαστηρίων και καταστημάτων τροφίμων ή / και ποτών», όπως έχει τροποποιηθεί μεταγενέστερα.»
    16. Υ.Α. 487/2000 (ΦΕΚ 1219/τΑ΄/4-10-2000) «Υγιεινή τροφίμων σε συμμόρφωση προς την οδηγία 93/43/ΕΟΚ»
    17. WHO www.who.int/foodsafety/

    Ψαρίδης Κωνσταντίνος
    Υγιεινολόγος Τ.Ε.

Κυριακή 27 Μαρτίου 2011

Θανάσιμα παιχνίδια.Πουλάνε ακόμη και επανακατεψυγμένα ψάρια.


ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΝΕΑ ΚΡΗΤΗ
Η οικονομική κρίση βλάπτει σοβαρά… την υγεία μας! Κερδοσκόποι που εκμεταλλεύονται τις ελλείψεις σε ελεγκτικό μηχανισμό και την ανάγκη των καταναλωτών για χαμηλές τιμές, ακόμη και στα τρόφιμα, δε διστάζουν να κάνουν παιχνίδια εξαιρετικά επικίνδυνα που μπορεί να οδηγήσουν ακόμη και στο θάνατο τον ανυποψίαστο καταναλωτή, που θα καταναλώσει – για παράδειγμα – ψάρι κατεψυγμένο, το οποίο όμως είχε επανακαταψυχθεί πριν πουληθεί από τον ασυνείδητο έμπορο!
Η “Ν.Κ.” δημοσιεύει παρακάτω εξαιρετικά χρήσιμες συμβουλές, που παρέχει για τη σωστή ενημέρωση του κόσμου ο επόπτης Δημόσιας Υγείας της Περιφέρειας Κρήτης Αντώνης Παπαδάκης, ο οποίος είναι μέλος της διοίκησης της Πανελλήνιας Ένωσης Εποπτών Δημόσιας Υγείας.
Όπως λέει στην εφημερίδα μας ο κ. Παπαδάκης, θα πρέπει κατά την αγορά των τροφίμων να είναι πολύ προσεκτικοί στις πληροφορίες που δίνονται από τον παρασκευαστή στις ενδείξεις των τυποποιημένων προϊόντων. «Μην αγοράζετε τρόφιμα χωρίς ενδείξεις ή χωρίς ενδείξεις στην ελληνική γλώσσα και να υπάρχουν όλα τα στοιχεία του παρασκευαστή στη συσκευασία, ο κωδικός αριθμός έγκρισης της Ε.Ε., οι ιδιαίτερες συνθήκες συντήρησης και χρήσης και η ημερομηνία κατάψυξης και λήξης», αναφέρει.

Κατεψυγμένα αλιεύματα
Σε περίπτωση κατεψυγμένων αλιευμάτων, που πωλούνται χύμα, οι ενδείξεις αυτές θα πρέπει να είναι διαθέσιμες στον καταναλωτή. «Μην αγοράζετε τρόφιμα που η ημερομηνία λήξης τους πλησιάζει. Προσοχή στην οποιαδήποτε αλλαγή των συνήθων χαρακτηριστικών των τροφίμων (οσμή, χρώμα, σύσταση, κ.λπ.)», λέει στη “Ν.Κ.” ο Αντώνης Παπαδάκης, ο οποίος και καλεί τους καταναλωτές να αποφεύγουν τους πλανόδιους.
Τα κατεψυγμένα πρέπει να συντηρούνται σε θερμοκρασία -18 οC, ενώ τα ευπαθή τρόφιμα συντηρούνται στο ψυγείο σε θερμοκρασίες από 2-5 οC. Συστήνεται η αγορά χύμα αλιευμάτων να περιορίζεται σε αλιεύματα προφυλαγμένα σε ατομικές ή όχι συσκευασίες και να γίνεται με ιδιαίτερη προσοχή. Μην υπερφορτώνετε το ψυγείο με τρόφιμα γιατί η κυκλοφορία του αέρα δε γίνεται σωστά με αποτέλεσμα να μη δουλεύει στις σωστές θερμοκρασίες.
Στο ψυγείο αποθηκεύεστε τα έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα πάνω από τα ωμά. Μην τοποθετείτε τα ζεστά τρόφιμα κατευθείαν εντός του ψυγείου, εκτός εάν τα αποθηκεύσετε σε ρηχούς περιέκτες».
Κατά την παρασκευή των τροφίμων, απαιτείται προσοχή στη διασταυρούμενη μόλυνση. Να μην έρχονται σε επαφή ωμά τρόφιμα με ψημένα ή τρόφιμα έτοιμα προς κατανάλωση χωρίς θερμική επεξεργασία αλλά ούτε και σκεύη που ήρθαν σε επαφή με ωμά τρόφιμα, όπως αναφέρει ο κ. Παπαδάκης.

Η απόψυξη
Σε ό,τι αφορά την απόψυξη του τροφίμου, ο επόπτης Δημόσιας Υγείας της Περιφέρειας Κρήτης αναφέρει ότι αυτή γίνεται μέσα σε ψυγείο (5 βαθμοί κελσίου) και αν αυτό δεν είναι εφικτό σε θερμοκρασία δωματίου όχι πάνω από 21 οC και ποτέ με ζεστό νερό. «Πιθανόν κάποια τρόφιμα να αποψυχθούν σε φούρνο μικροκυμάτων μετά από σχετικές οδηγίες της συσκευασίας. Τρόφιμα που αποψύχθηκαν, απαγορεύεται να επανακαταψυχθούν. Κατάψυξη προϊόντων μπορούν να κάνουν μόνο αδειοδοτημένες επιχειρήσεις που διαθέτουν ειδική άδεια για το σκοπό αυτό».

«Είναι κάποιοι που εκμεταλλεύονται την οικονομική κρίση και παίζουν με τη δημόσια υγεία και ποντάρουν στις ελλείψεις που παρουσιάζει ο κρατικός ελεγκτικός μηχανισμός», λέει στη “Ν.Κ.” ο Αντώνης Παπαδάκης, τονίζοντας ότι για το λόγο αυτό ο κόσμος θα πρέπει να επιδεικνύει ιδιαίτερη προσοχή όταν προμηθεύεται τρόφιμα και ακόμη περισσότερο όταν καταναλώνει τρόφιμα σε καταστήματα. Αναφερόμενος στις ελλείψεις του ελεγκτικού μηχανισμού, το μέλος της διοίκησης της πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εποπτών Δημόσιας Υγείας προσθέτει: «Στη Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας Π.Ε. Ηρακλείου Περιφέρειας Κρήτης υπηρετούν 12 επόπτες Δημόσιας Υγείας, ενώ οι οργανικές θέσεις είναι πάνω από 30, παρόλο που και αυτός ο αριθμός είναι μικρός, αν αναλογιστούμε την αύξηση του πληθυσμού λόγω επισκεπτών τους καλοκαιρινούς μήνες
http://epoptes.wordpress.com

H θέση των προϊόντων light στην παχυσαρκία


Την προηγούμενη δεκαετία, η τεχνολογία για την παραγωγή προϊόντων “light” εξελίχθηκε ραγδαία. Πολλοί άνθρωποι στις ανεπτυγμένες χώρες πιστεύουν ότι η ελεύθερη κατανάλωση αυτών των προϊόντων μπορεί να οδηγήσει στην απώλεια βάρους. 








Τα προϊόντα χαμηλής θερμιδικής περιεκτικότητας “light” πληθαίνουν συνεχώς και στην Ελληνική αγορά. Για παράδειγμα, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια στροφή των καταναλωτών προς τα γάλατα με λιγότερα λιπαρά. 

Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία, το 16.3% των Ελλήνων καταναλώνει γάλα με χαμηλά λιπαρά, ενώ τα γιαούρτια “light” καταναλώνονται από το 30%. Στον καταναλωτή σήμερα, προσφέρεται πληθώρα τροφίμων «διαίτης», που το βασικό πλεονέκτημά τους, όπως προβάλλεται στη διαφήμιση, είναι ότι οδηγούν στην απώλεια βάρους.
Σύμφωνα με τον κώδικα τροφίμων και ποτών, άρθρο 6, 
ένα προϊόν ονομάζεται light ή lite ή slim ή και άλλες παρεμφερείς ονομασίες, εφόσον οι παρεχόμενες υπ’ αυτού θερμίδες είναι μειωμένες κατά 30% από το αντίστοιχο πρότυπο προϊόν της ισχύουσας νομοθεσίας. Η μείωση αυτή δεν πρέπει να οφείλεται σε μείωση των πρωτεϊνών.


Οι ίδιοι χαρακτηρισμοί είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθούν και σε προϊόντα, των οποίων το δραστικό συστατικό ή το κύριο χαρακτηριστικό συστατικό είναι μειωμένο κατά 50% τουλάχιστον από το αντίστοιχο πρότυπο της ισχύουσας νομοθεσίας. Μετά την ονομασία πώλησης, θα πρέπει να δηλωθεί σε πιο συστατικό αναφέρεται ο χαρακτηρισμός light.

Στη συσκευασία των προϊόντων light, θα πρέπει να αναγράφονται όλες οι ενδείξεις που προβλέπονται από τις γενικές διατάξεις καθώς και οι ενδείξεις της διαθρεπτικής επισήμανσης σύμφωνα με το άρθρο 11α του κώδικα τροφίμων.

Η πρώτη κατηγορία των προϊόντων light είναι τα προϊόντα χαμηλής περιεκτικότητας σε λίπος. Η κυριότερη κατηγορία τέτοιων προϊόντων είναι τα γαλακτοκομικά προϊόντα.

Τα ημιαποβουτυρωμένα (1,5% λίπος) ή και τελείως αποβουτυρωμένα (0%) γάλατα και γιαούρτια, αποτελούν την πλειοψηφία των προϊόντων light που καταναλώνονται στην Ελλάδα. 

Τα προϊόντα με 0% λίπος συχνά ονομάζονται και προϊόντα ελεύθερα λίπους (free fat), ενώ υπάρχει και ο όρος χαμηλής περιεκτικότητας (low fat) ή μειωμένης περιεκτικότητας (reduced fat), που αναφέρεται συνήθως σε προϊόντα που περιέχουν μέχρι 25% λιγότερο λίπος. 

Μια δεύτερη κατηγορία προϊόντων χαμηλής περιεκτικότητας σε λίπος είναι αυτά που περιέχουν υποκατάστατα λίπους. 
Τα υποκατάστατα λίπους μπορεί να είναι πρωτεϊνικής ή υδατανθρακικής σύνθεσης οπότε και απορροφούνται όπως οι υδατάνθρακες και οι πρωτεΐνες, ή να είναι μη απορροφήσιμα συνθετικά λίπη. 

Τα μη απορροφήσιμα συνθετικά λίπη έχουν κατηγορηθεί ότι προκαλούν παρενέργειες. 
Για παράδειγμα, η κατανάλωση προϊόντων που περιέχουν olestra (συνθετικό λίπος μη απορροφήσιμο που χρησιμοποιήθηκε στην Αμερική), έχει συνδεθεί με την πρόκληση γαστρεντερικών διαταραχών και μείωση της απορρόφησης καροτενοειδών.

Για την αντικατάσταση της ζάχαρης στα προϊόντα light χρησιμοποιούμε ουσίες με υψηλή γλυκαντική ικανότητα. 
Οι πιο διαδεδομένες από τις ουσίες αυτές είναι η ασπαρτάμη, η σακχαρίνη και το ακεσουλφαμικό κάλιο. 


Η ασπαρτάμη που έχει πολλαπλάσια γλυκαντική ικανότητα σε σχέση με τη ζάχαρη (200 φορές πιο γλυκιά), είναι η μόνη που επειδή παρασκευάζεται από αμινοξέα έχει κάποια μικρή θερμιδική αξία.

Απορροφάται σαν πρωτεΐνη και μεταβολίζεται κανονικά. Έχει εγκριθεί προς χρήση σε περισσότερες από 35 χώρες και χρησιμοποιείται σε περισσότερα από 5.000 προϊόντα όπως αναψυκτικά, γλυκά, κρέμες, γαλακτοκομικά προϊόντα, κ.α. . 
Η σακχαρίνη είναι περίπου 300 φορές πιο γλυκιά από τη ζάχαρη. 

Προβλήματα σχετικά με την ασφάλειά της προέκυψαν το 1970 και το 1997 το FDA της Αμερικής απέσυρε την κυκλοφορία της στις ΗΠΑ. Εξακολουθεί όμως να χρησιμοποιείται σε περισσότερες από 100 χώρες. 

Το ακεσουλφαμικό κάλιο είναι 200 φορές πιο γλυκό από τη ζάχαρη, δεν μεταβολίζεται όπως και η σακχαρίνη και χρησιμοποιείται σε χιλιάδες προϊόντα και σε περισσότερες από 60 χώρες. 

Οι γλυκαντικές αυτές ουσίες πολλές φορές χρησιμοποιούνται μαζί με άλλους υδατάνθρακες όπως πχ. Ασπαρτάμη και μαλτοδεξτρίνες στο Canderel ή σακχαρίνη με λακτόζη στο Sweet ’n’ Low.

Η τελευταία κατηγορία προϊόντων light είναι τα οινοπνευματώδη ποτά στα οποία έχει αφαιρεθεί μια ποσότητα αλκοόλ ή και όλο το αλκοόλ (πχ μπύρες light).

Έχει παρατηρηθεί στην Αμερική τα τελευταία 20 χρόνια μια δραματική αύξηση του ποσοστού των ατόμων που καταναλώνουν προϊόντα light από 19% το 1978 σε 76% το 1996, σε μια προσπάθεια για πιο υγιεινή διατροφή και απώλεια βάρους. 

Στο ίδιο χρονικό διάστημα, το ποσοστό των υπέρβαρων ατόμων (ΔΜΣ>27.8 για τους άνδρες και 27.3 για τις γυναίκες), αυξήθηκε από 25.4% σε 33.3%.

Υπάρχει λοιπόν ένα παράδοξο στο φαινόμενο αυτό.
Εφόσον οι άνθρωποι καταναλώνουν περισσότερα προϊόντα χαμηλής θερμιδικής περιεκτικότητας θα έπρεπε να υπάρχει και αντίστοιχη μείωση του ποσοστού παχυσαρκίας στον πληθυσμό. 

Αυτό όμως δεν συνέβη στις ΗΠΑ.
Η εξήγηση του παράδοξου αυτού φαινομένου βρίσκεται στο γεγονός ότι τα άτομα που καταναλώνουν προϊόντα “light” αυξάνουν συχνά την κατανάλωση άλλων τροφίμων ή καταναλώνουν πολύ μεγαλύτερες ποσότητες των προϊόντων “light” συγκριτικά με αυτές που θα κατανάλωναν από τα αντίστοιχα μη διαιτητικά τρόφιμα. Δεν είναι σπάνιο το φαινόμενο ότι πολλοί καταναλωτές προϊόντων light πιστεύουν ότι τα προϊόντα αυτά αδυνατίζουν ανεξαρτήτως της ποσότητας που θα καταναλώσουν. 

Συστηματικές έρευνες έχουν δείξει ότι τα άτομα που καταναλώνουν τρόφιμα χαμηλής περιεκτικότητας σε λίπη και ζάχαρη συνεχίζουν και καταναλώνουν τις ίδιες ή και περισσότερες θερμίδες απ’ ότι πριν κάνουν αυτές τις διαιτητικές αλλαγές. 

Σαν αποτέλεσμα δεν επιτυγχάνουν την απώλεια βάρους, αλλά συχνά οδηγούνται και σε αύξηση βάρους.
Σε έρευνα που έγινε σε καταναλωτές προϊόντων light σχετικά με τους λόγους που τα αγοράζουν, το 93% απάντησε ότι πιστεύει πως βοηθούν στην απώλεια βάρους, ενώ το 95% πιστεύει ότι περιέχουν λιγότερα λίπη, ζάχαρη και θερμίδες. 


Για να μπορέσουν να χρησιμοποιηθούν σωστά τα προϊόντα light στην καταπολέμηση της παχυσαρκίας θα πρέπει:
1)Να επιλέγονται προϊόντα που εκτός από χαμηλή περιεκτικότητα σε λίπη ή ζάχαρη είναι και μειωμένης θερμιδικής περιεκτικότητας.

2) Να καταναλώνονται σε ίσες και όχι μεγαλύτερες ποσότητες από ότι τα αντίστοιχα πλήρους περιεκτικότητας τρόφιμα.
3)Να μην αυξάνεται η κατανάλωση άλλων τροφίμων σαν αποτέλεσμα της χρήσης προϊόντων light.
4)Να συμπεριλαμβάνονται σε μια πλήρη θρεπτικά ισοζυγισμένη μακροχρόνια δίαιτα.

Eπιμέλεια 
Κάτσικα Αθηνά
Διαιτολόγος - Διατροφολόγος 

πηγή: newsit.gr

Παρασκευή 25 Μαρτίου 2011

Παχύσαρκα τέσσερα στα δέκα Ελληνόπουλα


Ραγδαία αύξηση καταγράφεται στα υπέρβαρα και παχύσαρκα παιδιά της χώρας. Πλέον, τέσσερα στα δέκα Ελληνόπουλα έχουν… τινάξει τον δείκτη της ζυγαριάς τους εκτός των φυσιολογικών ορίων και κατατάσσονται σε υπέρβαρα ή παχύσαρκα. Μέσα σε μια δεκαετία, το ποσοστό τους έχει αυξηθεί κατά 50%, ενώ η αύξηση φτάνει το 30% στις αγροτικές περιοχές της χώρας. 

Οι θλιβερές αυτές διαπιστώσεις έγιναν από το Τμήμα Διαιτολογίας & Διατροφής του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου, με αφορμή πανελλαδικό ερευνητικό πρόγραμμα του Υπουργείου Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων με τίτλο «Αξιολόγηση Σωματικής Διάπλασης, Διατροφικών Συνηθειών και Σωματικής Δραστηριότητας». 
Επιστημονικά υπεύθυνος είναι καθηγητής κ. Λάμπρος Συντώσης από το Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας – Διατροφής του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου. Το πρόγραμμα χρηματοδοτήθηκε από την ΟΠΑΠ ΑΕ.

Σύμφωνα με τον κ. Συντώση, η αδυναμία ρύθμισης του σωματικού βάρους των παιδιών συνδέεται συχνά με την κακή διατροφή και την έλλειψη σωματικής άσκησης. Η παχυσαρκία, όταν συνοδεύεται από χαμηλά επίπεδα σωματικής δραστηριότητας (άσκηση) και χαμηλή αερόβια αντοχή (φυσική κατάσταση) αποτελεί μεγάλη απειλή για την υγεία των παιδιών. 

Τα ευρήματα της έρευνας 

 Από την ανάλυση των στοιχείων που αφορούν  867.000 μαθητών Δημοτικού όλης της χώρας προέκυψαν τα εξής:
-  Το ποσοστό των υπέρβαρων παιδιών τα τελευταία 13 έτη αυξήθηκε περίπου 30% σε αστικές και αγροτικές περιοχές
-  Το ποσοστό των παχύσαρκων παιδιών αυξήθηκε περισσότερο από 50% σε όλη τη χώρα (7,7% το 1997 – 11,8% το 2009). Το ποσοστό αυτό είναι ανάμεσα στα ψηλότερα στην Ευρώπη
-  Σήμερα, περίπου 4 στα 10 Ελληνόπουλα είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα
-  Η φυσική κατάσταση  των μαθητών Δημοτικού την τελευταία δεκαετία μειώθηκε περισσότερο από 5%. Η μείωση αυτή αυξάνει τον κίνδυνο για ανάπτυξη καρδιαγγειακών παθήσεων κατά 150% περίπου
- Μόνο το 45% των παιδιών παίζει εκτός σπιτιού, έστω και λίγο κάθε μέρα, ενώ το 90% αυτών βλέπει τηλεόραση συχνά ή κάθε μέρα κατά τη διάρκεια της εβδομάδας
- Μόνο το 72% των αγοριών και το 56% των κοριτσιών εκπληρούν τις διεθνείς συστάσεις για σωματική δραστηριότητα (≥60 λεπτά ημερησίως)
- Περισσότερο από το 90% των μαθητών που συμμετέχουν στα Ολοήμερα Σχολεία ακολουθούν τις διεθνείς συστάσεις για σωματική δραστηριότητα 
- Οι διατροφικές συνήθεις των παιδιών και ιδιαίτερα αυτών με μεγαλύτερο βάρος βαθμολογούνται στη… βάση της δεκαδαβάθμια κλίμακας


πηγή: www.protothema.gr

Αντιμετωπίστε το ανοιξιάτικο συνάχι με την κατάλληλη διατροφή


Υπάρχουν πολλοί τρόποι για να καταπολεμήσετε το συνάχι, που συνήθως σας ταλαιπωρεί τώρα την άνοιξη. Ένας από αυτούς είναι μέσω της διατροφής σας. Η αλλαγή ορισμένων βασικών διατροφικών συνηθειών μπορεί να είναι η λύση για να μην τρέχει η μύτη σας και νη μην κλαίνε ασταμάτητα τα μάτια σας . Η διαιτολόγος Sharon Richter επισημαίνει ότι συγκεκριμένα τρόφιμα μπορούν να σας γλυτώσουν από τα υγρά μάτια και τα τρεξίματα στο φαρμακείο.

Σύμφωνα με την Richter καταρχήν είναι απαραίτητα τα αντιοξειδωτικά, που περιέχονται για παράδειγμα στις φράουλες και στις ντομάτες.

«Οι διαφορετικοί τύποι αντιοξειδωτικών κάνουν πάντα καλό όσον αφορά την πρόληψη των ελεύθερων ριζών, που είναι επιζήμιες για το σώμα μας», σημειώνει η Richter.

Η πρόσληψη βιταμίνης C είναι επίσης αναγκαία.

«Όλοι γνωρίζουμε ότι ο χυμός από πορτοκάλι κάνει καλό, αλλά προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι στην πραγματικότητα το ακτινίδιο περιέχει εξίσου μεγάλη ποσότητα αν όχι μεγαλύτερη βιταμίνης C με τα πορτοκάλια», τονίζει η Richter.

«Μπορείτε, λοιπόν να φτιάχνετε μόνοι σας γευστικούς και θρεπτικούς χυμούς φρούτων, οι οποίοι δε θα περιέχουν ζάχαρη, οπότε δε θα έχουν και πολλές θερμίδες».

Ανεξάρτητα από το γεγονός ότι όλα αυτά τα τρόφιμα κάνουν καλό στην καρδιά, ειδικά την άνοιξη μπορούν επίσης να ενισχύσουν το ανοσοποιητικό σας σύστημα.

Μην ξεχνάτε ακόμη να καταναλώνετε τρόφιμα πλούσια σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, όπως ο σολομός, τα καρύδια και οι ξηροί καρποί. Εξίσου απαραίτητες για τον οργανισμό σας είναι οι φυτικές ίνες, που περιέχονται στα φρούτα και τα λαχανικά αλλά και στα δημητριακά πρωινού.
Για εκείνους που είναι μονίμως εν κινήσει, η Richter προτείνει να ψάξουν για υγιεινές μπάρες δημητριακών, αρκεί να μην είναι φορτωμένες με θερμίδες.

«Ειδικά τα άτομα που δουλεύουν πολλές ώρες σκέφτονται πως μια μπαρα είναι ό, τι πρέπει για λίγη ενέργεια, αλλά το θέμα είναι να περιέχει όντως θρεπτικά συστατικά», σχολιάζει η Richter.

«Αυτό που είναι σημαντικό είναι όταν επιλέγετε ένα προϊόν να μπορείτε να αναγνωρίσετε τα συστατικά που περιέχονται σε αυτό. Θέλετε κάτι που να μπορεί πραγματικά να πρoσφέρει στο σώμα σας την ενέργεια και την τόνωση που έχει ανάγκη αλλά να μην είναι γεμάτο χημικά».

Nα θυμάστε ότι μια πιο υγιεινή διατροφή δεν θα σας σώσει οπωσδήποτε από το να είστε συνεχώς με ένα πακέτο χαρτομάντηλα, θα μπορούσε όμως σίγουρα να σας γλυτώσει από τα χειρότερα.


πηγή:www.zougla.gr

ΕΦΕΤ: ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις και απαντήσεις για τη Salmonella

  Αθήνα, 28 Ιουλίου 2026   ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις και απαντήσεις για τη Salmonella Κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, η αυξημένη θερμοκρασί...