Πέμπτη 11 Οκτωβρίου 2012

Κυριακή 30 Σεπτεμβρίου 2012

Τα 10 πιο «επικίνδυνα» τρόφιμα για δηλητηρίαση

Επιμέλεια: Γιάννης Δεβετζόγλου, gdevetzoglou@dolnet.gr
Οι 10 πιο επικίνδυνες τροφές για την πρόκληση δηλητηριάσεων και δημιουργία διαταραχών στην υγεία του καταναλωτή παρουσιάζονται σε έκθεση που δημοσιεύθηκε από αναγνωρισμένο επιστημονικό κέντρο των ΗΠΑ. Στην κορυφή της λίστας βρίσκονται φρούτα και τα λαχανικά.
Η έκθεση του CSPI
«Η πολυπλοκότητα του παγκοσμιοποιημένου συστήματος τροφών, οι απαρχαιωμένοι νόμοι για την ασφάλεια τροφίμων καθώς και η αύξηση της παραγωγής και επεξεργασίας σε μεγάλη κλίμακα συνδυάζονται για να δημιουργήσουν μια πραγματική καταιγίδα από επικίνδυνες τροφές» αναφέρει το Κέντρο Επιστήμης για το Δημόσιο Συμφέρον (CSPI), ένας από τους φορείς με τη μεγαλύτερη αναγνώριση και επιρροή στις ΗΠΑ και τον Καναδά, ο οποίος έχει βραβευτεί από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA).
Η έκθεση, η οποία έχει βασιστεί σε στοιχεία από το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC), αποκαλύπτει ότι αυτές οι δέκα τροφές μαζί ευθύνονται για σχεδόν το 40% περιπτώσεων μαζικής τροφικής δηλητηρίασης.
Από το 1990, σημειώθηκαν πάνω από 1.500 μαζικές τροφικές δηλητηριάσεις και αναφέρθηκαν σχεδόν 50.000 μεμονομένα περιστατικά, που κυμαίνονταν από γαστρεντερικές διαταραχές έως μακροχρόνια αναπηρία και θάνατο.
Δεδομένου ότι σε περιπτώσεις μαζικής δηλητηρίασης δεν αναφέρονται ούτε ταυτοποιούνται επισήμως όλα τα περιστατικά, οι ειδικοί εκτιμούν πως τα περιστατικά που αναφέρονται στην έκθεση αποτελούν μόνο την κορυφή του παγόβουνου.
Μάλιστα, το 1999 το CDC εκτίμησε ότι για κάθε περιστατικό σαλμονέλωσης που διαγιγνώσκεται κλινικά και αναφέρεται στις αρχές υγείας, υπάρχουν άλλα 38 περιστατικά που δεν αναφέρονται.

Έτσι, οι επικίνδυνες τροφές προκαλούν δεκάδες εκατομμύρια νόσους, εκατοντάδες χιλιάδες εισαγωγές σε νοσοκομεία και χιλιάδες θανάτους κάθε χρόνο στις ΗΠΑ.
Τα 10 πιο επικίνδυνα τρόφιμα
1. Φυλλώδη - πράσινα λαχανικά:   363 μαζικές δηλητηριάσεις, με 13.568 αναφερθέντα περιστατικά
2. Αβγά:                                           352 μαζικές δηλητηριάσεις, με 11.163 αναφερθέντα περιστατικά
3. Τόνος:                                         268 μαζικές δηλητηριάσεις, με 2.341 αναφερθέντα περιστατικά
4. Στρείδια:                                     132 μαζικές δηλητηριάσεις, με 3.409 αναφερθέντα περιστατικά
5. Πατάτες:                                     108 μαζικές δηλητηριάσεις, με 3.659 αναφερθέντα περιστατικά
6. Τυρί:                                              83 μαζικές δηλητηριάσεις, με 2.761 αναφερθέντα περιστατικά
7. Παγωτό:                                        74 μαζικές δηλητηριάσεις, με 2.594 αναφερθέντα περιστατικά
8. Τομάτες:                                       31 μαζικές δηλητηριάσεις, με 3.292 αναφερθέντα περιστατικά
9. Ρίζες:                                             31 μαζικές δηλητηριάσεις, με 2.022 αναφερθέντα περιστατικά
10. Φράουλες και μούρα:               25 εξάρσεις, με 3.397 αναφερθέντα περιστατικά νόσου
Τα παθογόνα που ενοχοποιήθηκαν σε κάθε κατηγορία
Φυλλώδη - πράσινα λαχανικά
Τα πολύτιμα για την υγεία φυλλώδη - πράσινα λαχανικά είναι η συχνότερη πηγή μόλυνσης από παθογόνα.

Τα διάφορα είδη μαρουλιού, τα αντίδια, το σπανάκι, το λάχανο, τα παντζάρια και άλλα λαχανικά με πράσινα φύλλα ευθύνονταν για το 24% των μαζικών δηλητηριάσεων.

Το συχνότερο παθογόνο που συνδέεται με τα πράσινα λαχανικά είναι το βακτήριο Escherichia coli, ακολουθούμενο από τον ιό Norovirus και από τη Salmonella.

Τα λαχανικά μπορούν να μολυνθούν αρχικά στο κτήμα όπου καλλιεργούνται, από ζώα, κοπριά, μολυσμένο νερό ή απρόσεκτο χειρισμό κατά τη συγκομιδή.

Το πλύσιμο με χλώριο και άλλες επεξεργασίες μπορεί να μειώσουν την εξάπλωση της μόλυνσης, αλλά τα τρόφιμα δεν γίνονται πραγματικά ασφαλή για την υγεία.

Επιπλέον, τα βακτήρια μπορούν να αποικίσουν τα συστήματα πλύσης, με αποτέλεσμα να μεταδίδονται σε ολόκληρη την παραγωγή.
Αβγά
Το συχνότερο παθογόνο που σχετίζεται με τα αβγά είναι η Salmonella.

Οι μισές από τις μαζικές δηλητηριάσεις που σημειώθηκαν εξαιτίας αβγών προέρχονταν από εστιατόρια ή άλλες εγκαταστάσεις μαζικής εστίασης.

Παρόλο που με το μαγείρεμα τα περισσότερα παθογόνα καταστρέφονται, όταν τα αβγά καταναλώνονται ωμά ή «μελάτα» ή όταν τα πιάτα με αβγά αφήνονται σε ακατάλληλες θερμοκρασίες (π.χ. σε ένα μπουφέ πρωινού), τα βακτήρια πολλαπλασιάζονται ταχύτατα.
Τόνος
Ο τόνος μπορεί να προκαλέσει σκομβροτοξίνωση μια δηλητηρίαση με συμπτώματα που περιλαμβάνουν κοκκινίλες στο δέρμα, πονοκέφαλο, κοιλιακές κράμπες, ναυτία, διάρροια, αίσθηση των παλμών και θολή όραση.

Η σκομβροτοξίνωση σχετίζεται κυρίως με φρέσκα προϊόντα, καθώς οφείλεται σε μια τοξίνη, τη σκομβροτοξίνωση.

Επιπλέον, ο Norovirus και η Salmonella έχουν σχετιστεί με την κατανάλωση τόνου. Πάνω από 65% των περιπτώσεων μαζικής δηλητηρίασης από τόνο παρουσιάστηκαν σε εστιατόρια.
Στρείδια
Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι σε εστιατόρια σημειώθηκε και η πλειοψηφία των μαζικών δηλητηριάσεων από στρείδια, με συχνότερα παθογόνα τον Norovirus και το βακτήριο Vibrio.

Αυτό οφείλεται σε αλιεία στρειδιών από μολυσμένα νερά, που στον άνθρωπο προκαλεί γαστρεντερίτιδα.

Το Vibrio είναι ένα παθογόνο που ανήκει στην ίδια οικογένεια με τη χολέρα.

Τα δύο πιο συνηθισμένα στελέχη του βακτηρίου στις ΗΠΑ μπορούν να προκαλέσουν σοβαρή νόσο, η οποία στο 50% των περιπτώσεων είναι θανατηφόρος.
Πατάτες
Καθώς η πατάτα τρώγεται πάντα μαγειρεμένη, η παρουσία παθογόνων μικροοργανισμών στις πατάτες συνήθως οφείλεται σε μόλυνση από τροφές που σερβίρονται στο ίδιο πιάτο, συνήθως σε σαλάτα.

Τα συχνότερα υπεύθυνα παθογόνα είναι η Salmonella και ο E. Coli, ανώ ακολουθούν οι Shigella και Listeria.

Περισσότερο από 40% των μαζικών δηλητηριάσεων προκλήθηκαν από τροφές που παρασκευάστηκαν σε εστιατόρια και άλλες εγκαταστάσεις μαζικής εστίασης (συμπεριλαμβανομένων σούπερ μάρκετ και καταστημάτων ντελικατέσεν).
Τυρί
Το τυρί μπορεί να μολυνθεί από παθογόνα στις αρχικές φάσεις της παρασκευής του ή αργότερα κατά την επεξεργασία.

Ιδιαίτερα επικίνδυνη είναι η χρήση μη παστεριωμένου γάλατος.

Οι έγκυες πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικές με την κατανάλωση μαλακών τυριών, όπως η φέτα ή το καμαμπέρ, που μπορεί να περιέχουν Listeria.

Στα άτομα με μειωμένο ανοσοποιητικό, όπως οι έγκυες ή οι ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε χημειοθεραπεία, η Listeria μπορεί να προκαλέσει σοβαρή νόσο, με υψηλά ποσοστά εισαγωγής σε νοσοκομείο και θανάτου.

Αντίθετα με άλλες μαζικές δηλητηριάσεις, οι δηλητηρίαση από τυριά συνήθως ξεκινά από το σπίτι.
Παγωτό
Το παγωτό, έχει προκαλέσει στις ΗΠΑ 75 μαζικές δηλητηριάσεις από Salmonella και Σταφυλόκοκκο.

Η μεγαλύτερη μαζική δηλητηρίαση οφειλόταν στο ότι γνωστός παρασκευαστής χρησιμοποίησε το ίδιο φορτηγό για να μεταφέρει ωμά, μη παστεριωμένα αυγά και ένα παστεριωμένο προκαταρκτικό μίγμα για παρασκευή παγωτού.

Το μαλακό παγωτό μπορεί να είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο για τις εγκύους και άλλα ανοσοκατεσταλμένα άτομα.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η δηλητηρίαση από παγωτό οφείλεται στη χρήση ωμών αυγών για την παρασκευή σπιτικού παγωτού.
Τομάτες
Η Salmonella είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη για τις τομάτες, καθώς περνά από τις ρίζες στο φυτό και μετά στον καρπό και η εξόντωσή της είναι πολύ δύσκολη αν δεν μαγειρευτεί η ντομάτα. Ο Norovirus είναι το δεύτερο πιο επικίνδυνο παθογόνο που σχετίζεται με τις τομάτες.

Στο 70% των περιπτώσεων, υπεύθυνα για τη δηλητηρίαση από τομάτες ήταν τα εστιατόρια.
Ρίζες
Οι ρίζες και τα νεαρά βλαστάρια που χρησιμοποιούνται ευρέως στην κινέζικη κουζίνα, αλλά έχουν αρχίσει να κερδίζουν έδαφος και στη μοντέρνα κουζίνα, μπορούν να μολυνθούν από Salmonella ή E. Coli.

Η μόλυνση λαμβάνει χώρα στο στάδιο των σπόρων, οι οποίοι αναπτύσσονται σε θερμές και υγρές συνθήκες που ευνοούν τη γρήγορη ανάπτυξη παθογόνων.
Φράουλες και μούρα
Δέκατες στη λίστα έρχονται οι φράουλες και διάφορα είδη μούρων, που έχουν προκαλέσει 25 μαζικές δηλητηριάσεις από το 1990.

Το 1997, χιλιάδες μαθητές σε αρκετές πολιτείες των ΗΠΑ αρρώστησαν όταν κατανάλωσαν φράουλες στο σχολικό τους γεύμα.

Ένοχος ήταν ο ιός της Ηπατίτιδας Α, που φαίνεται ότι προερχόταν από μολυσμένο εργάτη στο Μεξικό.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η δηλητηρίαση από μούρα οφείλεται σε βακτήρια του γένους Cyclospora, τα οποία προκαλούν μια παρασιτική νόσο των εντέρων, με συμπτώματα που περιλαμβάνουν σοβαρή διάρροια, αφυδάτωση και στομαχικές κράμπες.

Δυστυχώς, η νόσος δεν αντιμετωπίζεται με αντιβιοτικά.

Διαβάστε την πλήρη έκθεση πατώντας εδώ

πηγή:  http://ygeia.tanea.gr

Πέμπτη 13 Σεπτεμβρίου 2012

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΔΙΑΤΙΘΕΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΚΥΛΙΚΕΙΑ


ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΘΑ ΔΙΑΤΙΘΕΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΚΥΛΙΚΕΙΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ.
1. Σάντουιτς — τοστ τυποποιημένα. 
Με ψωμί ολικής αλέσεως ή λευκό. Συνιστάται ολικής αλέσεως.
Με τυρί ή και γαλοπούλα. Από τα λαχανικά επιτρέπεται η προσθήκη ντομάτας. Χωρίς μαγιονέζα. Δεν συνιστάται η προσθήκη βουτύρου ή μαργαρίνης. Αν προστεθεί μαργαρίνη τότε η περιεκτικότητα της
σε trans λιπαρά δεν πρέπει να υπερβαίνει το 2% των ολικών λιπιδίων.
2. Απλά αρτοσκευάσματα.
Όλα τα απλά αρτοσκευάσματα (άρθρο 113 του Κώδικα Τροφίμων και Ποτών, Γενικό Χημείο του Κράτους, 1998): όπως οι φρυγανιές, τα αρτίδια, τα φρατζολάκια, τα σησαμένια κουλούρια, τα παξιμάδια, τα κριτσίνια (αν περιέχονται λιπαρές ουσίες τα trans λιπαρά δεν πρέπει να υπερβαίνουν το 2% των ολικών λιπιδίων), σε ατομική συσκευασία (έως 50 g.).
3. Διάφορα αρτοσκευάσματα (άρθρο 114 του Κώδικα Τροφίμων και Ποτών, Γενικό Χημείο του Κράτους, 1998). 
Από την κατηγορία αυτή επιτρέπονται μόνο τα παρακάτω:


Α. Σταφιδόψωμο, σε ατομική συσκευασία (έως 60 g.).
Β. Μουστοκούλουρα, σε ατομική συσκευασία (έως 60 g.).
Γ. Μπισκότα απλά, χωρίς γέμιση, σε ατομική συσκευασία (έως 60 g.) με τις παρακάτω προδιαγραφές:

       1. Η περιεκτικότητα τους σε trans λιπαρά να μην υπερβαίνει το 2% των ολικών λιπιδίων.
       2. Ανά 100 γραμμάρια προϊόντος: (α) η ζάχαρη να μην υπερβαίνει τα 10 g., (β) τα ολικά λιπαρά να μην υπερβαίνουν τα 10 g., (γ) τα κορεσμένα λιπαρά να μην υπερβαίνουν τα 5 g. και (δ) το νάτριο να μην υπερβαίνει τα 0,5 g.
Δ,Τυρόπιτα − σπανακόπιτα, (βάρους έως 200 g.) Με τυρί φέτα ή κασέρι.
4. Γιαούρτι« παντός τύπου», χωρίς συνθετικές γλυκαντικές ουσίες. Συνιστάται γιαούρτι χαμηλό σε λιπαρά.
5. Φρέσκα φρούτα (μήλο, αχλάδι), καλά πλυμένα και σε ατομική συσκευασία.
6. Ξηρά φρούτα (σύκα, δαμάσκηνα, βερίκοκα χωρίς κουκούτσι), σε ατομική συσκευασία (έως 50g).
7. Γάλα χαμηλό σε λιπαρά, γάλα πλήρες και γάλα με κακάο χωρίς συνθετικές γλυκαντικές ουσίες, σε ατομική συσκευασία (έως 250 ml για το γάλα με κακάο, έως 330 ml για το σκέτο γάλα). Συνιστάται γάλα χαμηλό σε λιπαρά
8. Ρυζόγαλο απλό, κρέμα απλή (χωρίς προσθήκη άλλων συστατικών και έως 150ml).
9. Φυσικοί χυμοί φρούτων (100% χυμός), χωρίς πρόσθετη ζάχαρη, σε ατομική συσκευασία (έως 330 ml).
10. Εμφιαλωμένο νερό του 0,5 λίτρου.
11. Καφές και αφεψήματα μόνο για το προσωπικό.


ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΘΑ ΔΙΑΤΙΘΕΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΚΥΛΙΚΕΙΑ 
ΤΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΥΚΕΙΩΝ.
1. Σάντουιτς − τοστ τυποποιημένα.
Με ψωμί ολικής αλέσεως ή λευκό. Συνιστάται ολικής αλέσεως. Με τυρί ή και γαλοπούλα. Από τα λαχανικά επιτρέπεται η προσθήκη ντομάτας. Χωρίς μαγιονέζα. Δεν συνιστάται η προσθήκη βουτύρου ή μαργαρίνης. Αν προστεθεί μαργαρίνη τότε η περιεκτικότητα της σε trans λιπαρά δεν πρέπει να υπερβαίνει το 2% των ολικών λιπιδίων.
2. Απλά αρτοσκευάσματα.
Όλα τα απλά αρτοσκευάσματα (άρθρο 113 του Κώδικα Τροφίμων και Ποτών, Γενικό Χημείο του Κράτους, 1998) όπως:οι φρυγανιές, τα αρτίδια, τα φρατζολάκια, τα σησαμένια κουλούρια, τα παξιμάδια, τα κριτσίνια, (αν περιέχονται λιπαρές ουσίες τα trans λιπαρά δεν πρέπει
να υπερβαίνουν το 2% των ολικών λιπιδίων), σε ατομική συσκευασία (έως 50 g.).
3 Διάφορα αρτοσκευάσματα (άρθρο 114 του Κώδικα Τροφίμων και Ποτών, Γενικό Χημείο του Κράτους, 1998). Από την κατηγορία αυτή επιτρέπονται μόνο τα παρακάτω.
Α. Σταφιδόψωμο, σε ατομική συσκευασία (έως 60 g.).
Β. Μουστοκούλουρα, σε ατομική συσκευασία (έως 60 g.).
Γ. Μπισκότα απλά, χωρίς γέμιση, σε ατομική συσκευασία (έως 60 g.) με τις παρακάτω προδιαγραφές:
1. Η περιεκτικότητα τους σε trans λιπαρά να μην υπερβαίνει το 2% των ολικών λιπιδίων.
2. Ανά 100 γραμμάρια προϊόντος: (α) η ζάχαρη να μην υπερβαίνει τα 10 g., (β) τα ολικά λιπαρά να μην
υπερβαίνουν τα 10 g., (γ) τα κορεσμένα λιπαρά να μην υπερβαίνουν τα 5 g. και (δ) το νάτριο να μην
υπερβαίνει τα 0,5 g.

Δ. Τυρόπιτα − σπανακόπιτα, (βάρους έως 200 g.) Με τυρί φέτα ή κασέρι
4. Γιαούρτι« παντός τύπου», χωρίς συνθετικές γλυκαντικές ουσίες. Συνιστάται γιαούρτι χαμηλό σε λιπαρά.
5. Φρέσκα φρούτα καλά πλυμένα και σε ατομική συσκευασία.
6. Ξηρά φρούτα (σύκα, δαμάσκηνα, βερίκοκα και σταφίδες) σε ατομική συσκευασία (έως 50 g.).
7. Γάλα χαμηλό σε λιπαρά, γάλα πλήρες και γάλα με κακάο χωρίς συνθετικές γλυκαντικές ουσίες, σε ατομική συσκευασία (έως 250 ml για το γάλα με κακάο, έως 500 ml για το σκέτο γάλα). Συνιστάται γάλα χαμηλό σε λιπαρά
8. Ρυζόγαλο απλό, κρέμα απλή (χωρίς την προσθήκη άλλων συστατικών και έως 150 ml).
9. Φυσικοί χυμοί φρούτων (100% χυμός), χωρίς πρόσθετη ζάχαρη, σε ατομική συσκευασία (έως 330 ml).
10. Ξηροί καρποί, ανάλατοι, σε ατομική συσκευασία
(έως 50 g.).
11. Μέλι, σε ατομική συσκευασία.
12. Χαλβάς και παστέλι (παντός τύπου), σε ατομική συσκευασία (έως 50 g.)
13. Σοκολάτα υγείας και γάλακτος, χωρίς γέμιση, σε μικρή συσκευασία (έως 30 g.).
14. Εμφιαλωμένο νερό, του 0,5 λίτρου.
15. Καφές και αφεψήματα μόνο για το προσωπικό.

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΘΑ ΔΙΑΤΙΘΕΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΚΥΛΙΚΕΙΑ ΤΩΝ ΝΥΧΤΕΡΙΝΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ.
1. Σάντουιτς − τοστ τυποποιημένα.
Με ψωμί ολικής αλέσεως ή λευκό. Συνιστάται ολικής αλέσεως. Με τυρί ή και γαλοπούλα. Από τα λαχανικά επιτρέπεται η προσθήκη ντομάτας. Χωρίς μαγιονέζα. Δεν συνιστάται η προσθήκη βουτύρου ή μαργαρίνης. Αν προστεθεί μαργαρίνη τότε η περιεκτικότητα της σε trans λιπαρά δεν πρέπει να υπερβαίνει το 2% των ολικών λιπιδίων.
2. Απλά αρτοσκευάσματα.
Όλα τα απλά αρτοσκευάσματα (άρθρο 113 του Κώδικα Τροφίμων και Ποτών, Γενικό Χημείο του Κράτους, 1998) όπως:οι φρυγανιές, τα αρτίδια, τα φρατζολάκια, τα σησαμένια κουλούρια, τα παξιμάδια, τα κριτσίνια, (αν περιέχονται λιπαρές ουσίες τα trans λιπαρά δεν πρέπει να υπερβαίνουν το 2% των ολικών λιπιδίων), σε ατομική συσκευασία (έως 50g).
3. Διάφορα αρτοσκευάσματα (άρθρο 114 του Κώδικα Τροφίμων και Ποτών, Γενικό Χημείο του Κράτους, 1998). Από την κατηγορία αυτή επιτρέπονται μόνο τα παρακάτω:
Α. Σταφιδόψωμο, σε ατομική συσκευασία (έως 60g).
Β. Μουστοκούλουρα, σε ατομική συσκευασία (έως 60 g).
Γ. Μπισκότα απλά, χωρίς γέμιση, σε ατομική συσκευ−
ασία (έως 60 g.) με τις παρακάτω προδιαγραφές:
1. Η περιεκτικότητα τους σε trans λιπαρά να μην υπερβαίνει το 2% των ολικών λιπιδίων.
2. Ανά 100 γραμμάρια προϊόντος: (α) η ζάχαρη να μην υπερβαίνει τα 10 g., (β) τα ολικά λιπαρά να μην
υπερβαίνουν τα 10 g., (γ) τα κορεσμένα λιπαρά να μην υπερβαίνουν τα 5 g. και (δ) το νάτριο να μην
υπερβαίνει τα 0,5 g.
Δ. Τυρόπιτα − σπανακόπιτα, (βάρους έως 200g). Με τυρί φέτα ή κασέρι
4. Γιαούρτι« παντός τύπου», χωρίς συνθετικές γλυκαντικές ουσίες. Συνιστάται γιαούρτι χαμηλό σε λιπαρά.
5. Φρέσκα φρούτα καλά πλυμένα και σε ατομική συσκευασία.
6. Ξηρά φρούτα (σύκα, δαμάσκηνα, βερίκοκα και σταφίδες) σε ατομική συσκευασία (έως 50 g).
7. Γάλα χαμηλό σε λιπαρά, γάλα πλήρες και γάλα με κακάο χωρίς συνθετικές γλυκαντικές ουσίες, σε ατομική συσκευασία (έως 250 ml για το γάλα με κακάο, έως 500 ml για το σκέτο γάλα). Συνιστάται γάλα χαμηλό σε λιπαρά.
8. Ρυζόγαλο απλό, κρέμα απλή (χωρίς την προσθήκη άλλων συστατικών και έως 150 ml).
9. Φυσικοί χυμοί φρούτων (100% χυμός), χωρίς πρόσθετη ζάχαρη, σε ατομική συσκευασία (έως 330 ml).
10. Ξηροί καρποί, ανάλατοι, σε ατομική συσκευασία (έως 50 g).
11. Μέλι, σε ατομική συσκευασία.
12. Χαλβάς και παστέλι (παντός τύπου), σε ατομική
συσκευασία (έως 50 g).
13. Σοκολάτα υγείας και γάλακτος, χωρίς γέμιση, σε μικρή συσκευασία (έως 30g).
14. Εμφιαλωμένο νερό, του 0,5 λίτρου.
15. Καφές και αφεψήματα μόνο για το προσωπικό.
Ε. Τα προαναφερόμενα είδη, μπορούν να διατίθενται όλα ή τμηματικά, κατά την κρίση των υπευθύνων οργάνων για την καλή λειτουργία των σχολικών κυλικείων.
ΣΤ. Απαγορεύεται αυστηρά η διάθεση άλλων μη προβλεπόμενων από την παρούσα προϊόντων.


Κ.Ψαρίδης - Υγιεινολόγος Τ.Ε.

πηγή : Υγειονομική Διάταξη, Αριθμ. ΔΥ1γ/Γ.Π./οικ.93828/31-07-2006  (Φ.Ε.Κ. 1183/τΒ'/11-08-2006)






Σάββατο 25 Αυγούστου 2012


ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Ενημέρωση σχετικά με ανάκληση προϊόντος
Ο ΕΦΕΤ, και συγκεκριμένα η Περιφερειακή Διεύθυνση Κεντρικής Μακεδονίας, στο
πλαίσιο επιθεώρησης στην εταιρεία «Ξηροί Καρποί Μακεδονίας Α.Ε.», και μετά
από έλεγχο της τεκμηρίωσης και της επισήμανσης, διαπίστωσε ότι δεν γινόταν
αναφορά στις αλλεργιογόνες ουσίες «θειώδη» στην επισήμανση προϊόντος.
Πρόκειται για το προϊόν "σταφίδα ξανθή", με την εμπορική ονομασία «Καρποί
Ελλάδας», με ημερομηνία ανάλωσης 20/04/13 και αριθμό παρτίδας LOT 0017212,
σε συσκευασία 200g, που συσκευάστηκε από την εταιρεία «Ξηροί Καρποί
Μακεδονίας Α.Ε.» για τον «Όμιλο Δ. Μασούτης Α.Ε.».
Ο ΕΦΕΤ ζήτησε την άμεση ανάκληση / απόσυρση των προϊόντων της συγκεκριμένης
παρτίδας η διαδικασία της οποίας έχει ήδη ξεκινήσει. Σε εξέλιξη βρίσκονται οι
σχετικοί έλεγχοι.
Ο ΕΦΕΤ καλεί τους καταναλωτές που είναι αλλεργικοί στα θειώδη και έχουν στην
κατοχή τους το συγκεκριμένο προϊόν να μην το καταναλώσουν.

πηγή: www.efet.gr

Τρίτη 3 Ιουλίου 2012

ΚΡΕΑΣ


Γενικά

Το κρέας δεσπόζει στο «μενού» της διατροφής μας και έχει μεγάλη σημασία για τη σωστή θρέψη και ανάπτυξη του ανθρώπου. Περιέχει πρωτεΐνες, σίδηρο, βιταμίνη Β12, που λαμβάνεται μόνο από ζωικά προϊόντα, κ.ά. «Κόκκινο κρέας» θεωρούνται το χοιρινό, το μοσχάρι, το αρνί και το κατσίκι, ενώ στο «άσπρο κρέας» κατατάσσονται το το κοτόπουλο, η γαλοπούλα, το κουνέλι κ.ά. Οι κίνδυνοι από τη μη ισορροπημένη και την κακή διατροφή καιροφυλακτούν σε σχέση με το κρέας λόγω αφενός της ποσότητας και αφετέρου της ποιότητας του κρέατος που καταναλώνουμε.

Ουκ εν τω πολλώ το ευ

Πριν από 40 χρόνια η κατανάλωση κρέατος ήταν περίπου 35 γραμμάρια ημερησίως και σήμερα έχουμε φθάσει να καταναλώνουμε περισσότερα από 150 γραμμάρια ημερησίως. Μάλιστα, σύμφωνα με μελέτες, τα παιδιά τρώνε ημερησίως περισσότερα από 50 γραμμάρια επεξεργασμένου κρέατος (αλλαντικά κ.ά.). Η ιδανική ποσότητα κρέατος που πρέπει να καταναλώνουμε είναι 100 γραμμάρια κόκκινου κρέατος την εβδομάδα! Μην τρομάζετε, συνηθισμένοι από την ολοκληρωτική διείσδυση της κρεατοφαγίας στο διαιτολόγιό σας. Υγεία δεν σημαίνει σίγουρα κατανάλωση 150 γραμμαρίων ημερησίως, όπως γίνεται σήμερα.
Η κατανάλωση πουλερικών, αβγών και κόκκινου κρέατος δεν θα πρέπει να ξεπερνά κατά μέσού όρο τη μια μικρομερίδα την ημέρα ή μία πλήρη μερίδα κάθε δεύτερη ημέρα, ενώ περαιτέρω μείωση δεν φαίνεται να απειλεί την καλή υγεία των ενηλίκων. Το κρέας των πουλερικών προτιμάται από το κόκκινο κρέας, ενώ τα αβγά, συμπεριλαμβανομένων αυτών που χρησιμοποιούνται στη μαγειρική και στη ζαχαροπλαστική, δεν θα πρέπει να ξεπερνούν τα τέσσερα την εβδομάδα. Κατά συνέπεια ένα άτομο μπορεί να καταναλώνει τρία αβγά την εβδομάδα και δύο μερίδες την εβδομάδα κρέας πουλερικών.
Η πρόσληψη κρέατος, και ιδιαίτερα κόκκινου κρέατος, σχετίζεται σταθερά με τον καρκίνο του παχέος εντέρου και ενδεχομένως με άλλες μορφές καρκίνου και με τη στεφανιαία νόσο. Τόσο το κρέας όσο και τα αβγά περιέχουν σχετικά υψηλές ποσότητες χοληστερόλης. Το κόκκινο κρέας έχει περισσότερα κεκορεσμένα λίπη, γι' αυτό αυξάνει τον κίνδυνο για έμφραγμα (αρτηριοσκλήρωση) και για καρκίνο. Προτιμάται το άσπρο κρέας - εφόσον τα πουλερικά δεν διατρέφονται με ακατάλληλες τροφές που αλλοιώνουν τη σύνθεση του κρέατός τους.

Κίνδυνοι από από την κακή ποιότητα κρέατος

Εκτός από την παθογόνο prion, τον παράγοντα που ευθύνεται για τη νόσο των τρελών αγελάδων, πλείστοι άλλοι κίνδυνοι καιροφυλακτούν κατά την κατανάλωση κρέατος. Αφορούν παθογόνους μικροοργανισμούς (βακτήρια και παράσιτα) και σπανίως ιούς, αλλά και κατάλοιπα φαρμάκων και χημικές ουσίες.
Τα βακτήρια είναι οι συχνότεροι, σημαντικότεροι και πιο επικίνδυνοι παθογόνοι μικροοργανισμοί που επηρεάζουν την ποιότητα του κρέατος. Αλλά προκαλούν τροφογενείς λοιμώξεις και άλλα διασπούν τα διάφορα συστατικά του κρέατος με αποτέλεσμα να αλλάζουν η όψη, η γεύση και η οσμή του. Έχουν ιδιαίτερη «προτίμηση» σε τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες, όπως είναι κατ' εξοχήν τα τρόφιμα ζωικής προέλευσης.
Αναλυτικά:
Clostridium pertringens: Είναι παθογόνο βακτήρια που σχετίζεται με γεύματα τα οποία περιέχουν κρέατα και σάλτσες. H παρουσία του οφείλεται σε ακατάλληλο θερμοκρασιακό χειρισμό τους, όπως είναι η αργή ψύξη (δηλαδή η παραμονή επί μακρόν σε σχετικά χαμηλή θερμοκρασία) και η ατελής επαναθέρμανσή τους. Προκαλεί λοίμωξη που οφείλεται στην παραγωγή τοξίνης στον γαστρεντερικό σωλήνα του ανθρώπου. Τα κύρια συμπτώματα είναι κοιλιακό άλγος, διάρροια, ναυτία και ενίοτε εμετό. Ο μόνος τρόπος προστασίας των τροφίμων από την ανάπτυξη του C. perfringens είναι η ταχεία θέρμανση και ψύξη τους.
Σαλμονέλα: Αποτελούν το συχνότερο αίτιο τροφογενών λοιμώξεων, με συχνότητα η οποία τα τελευταία χρόνια αυξάνεται συνεχώς. Βρίσκονται σε διάφορα τρόφιμα, όπως νωπά κρέατα, πουλερικά, ιχθυηρά (οστρακοειδή που αλιεύονται σε μολυσμένες θάλασσες), αβγά, γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα, χοιρινό κ.ά. Οι σαλμονέλες χωρίζονται σε τρεις ομάδες: 1. Σαλμονέλες προσαρμοσμένες μόνο στον άνθρωπο (S. typhi, S. parathyphi Α, S. sendai) - δεν είναι παθογόνες για τα ζώα -, που ευθύνονται για τον τύφο και τον παράτυφο. 2. Σαλμονέλες που προσβάλλουν και τον άνθρωπο και τα ζώα (S. thyphimurium, S. enteritidis) και ευθύνονται για την κλασική τροφική δηλητηρίαση από σαλμονέλα, για τη διάρροια των ταξιδιωτών και για τη βρεφική διάρροια. 3. Σαλμονέλες που προσβάλλουν κυρίως τα ζώα και τα πτηνά (S. abortus-ονίs, S. gallinarum, S. choleraesuis) - σπανίως προσβάλλουν τον άνθρωπο και όταν αυτό συμβεί τα συμπτώματα είναι πολύ ήπια.
Η μετάδοση των σαλμονελών στα τρόφιμα οφείλεται συνήθως σε επιμόλυνση των μαγειρεμένων ή παστεριωμένων ή άλλως πώς θερμικά επεξεργασμένων τροφίμων από μολυσμένα εργαλεία κουζίνας (μαχαίρια) ή από μολυσμένους χειριστές (ανθρώπους που είναι φορείς και τα πιάνουν). Τα αβγά όρνιθας θεωρούνται το πιο επικίνδυνο τρόφιμο για τη μετάδοση σαλμονελών και μάλιστα της S. enteritidis. Η προστασία από τη σαλμονέλωση γίνεται με καλό ψήσιμο των τροφίμων, με αυστηρή τήρηση όλων των κανόνων προσωπικής υγιεινής, με καλό καθαρισμό και απολύμανση όλων των επιφανειών που έρχονται σε επαφή με τα τρόφιμα.
Escherichia coli: Ανήκει στα εντεροβακτηριοειδή και ανευρίσκεται συχνότερα σε νωπά τρόφιμα ζωικής προέλευσης (γάλα, κόκκινα κρέατα, πουλερικά) ή σε ατελώς επεξεργασμένα τρόφιμα. Η εντεροτοξικογόνος Ε. coli προκαλεί συμπτώματα των οποίων η σοβαρότητα εξαρτάται από τις παραγόμενες τοξίνες. Η εμφάνιση των συμπτωμάτων είναι αιφνίδια και οξεία με κύριο χαρακτηριστικό την υδαρή διάρροια η οποία συνοδεύεται από έμετο και επιγάστριο άλγος. Η πυρεξία (πυρετός) είναι σπάνια, αλλά η αφυδάτωση συνήθης και έντονη, με αποτέλεσμα, εφόσον καθυστερήσει η θεραπεία, να απειλείται η ζωή. H εντερογόνος Ε. coli προκαλεί επίμονη μεγάλης διάρκειας εκκριτική διάρροια με σοβαρή εντερίτιδα. Τα συμπτώματα εμφανίζονται σε 12-36 ώρες.
Λιστέρια (Lίsteria monocytogenes): Βακτηρίδιο που συνηθέστερα βρίσκεται σε νωπά και κατεψυγμένα κρέατα και πουλερικά, μη παστεριωμένα γαλακτοκομικά ή προϊόντα που υφίστανται ωρίμανση (μαλακά τυριά, παγωτά, νωπό γάλα, κρέμα, βούτυρο) αλλά και σε ωμά λαχανικά (λάχανο, μαρούλι), ιχθυηρά κ.ά. Η λιστερίωση είναι η λοίμωξη που προκαλεί στους μεν (ανοσολογικά) υγιείς ενηλίκους συμπτώματα από το γαστρεντερικό σύστημα, στους δε ανοσοκατεσταλμένους, στους ηλικιωμένους και στα μικρά παιδιά σηψαιμία, μηνιγγίτιδα, εγκεφαλίτιδα και γενικά απειλεί επικίνδυνα τη ζωή τους.
Staphylococcιιs aureus: Η σταφυλοκοκκική τροφική δηλητηρίαση είναι λοίμωξη που οφείλεται στον παθογόνο μικροοργανισμό stαρhylοcοccυs aureus, ο οποίος απoτελεί μεγάλο πρόβλημα της κτηνοτροφίας και της βιομηχανίας τροφίμων ζωικής προέλευσης. Τα τρόφιμα που συχνότερα ενοχοποιούνται για αυτή την τροφική δηλητηρίαση είναι το κρέας και τα κρεατοσκευάσματα, τα πουλερικά και τα αβγά, το γάλα και τα γαλακτοκομικά, σάντουιτς με γέμιση κοτόπουλου, γαλοπούλας, τόνου κ.ά.
Τα συνηθέστερα συμπτώματα είναι ναυτία, έμετος, επιγάστριος σπασμός και σωματική εξάντληση. Σε σοβαρότερα περιστατικά μπορεί να συνυπάρχουν κεφαλαλγία, μυϊκοί σπασμοί, αιφνίδιες μεταβολές της πίεσης του αίματος και των σφυγμών. Στην εκδήλωση της τροφικής αυτής δηλητηρίασης συμβάλλων εκτός άλλων η ατελής ψύξη των τροφίμων, η παραμονή τους επί μακρόν σε Θερμοκρασία δωματίου, το ατελές ψήσιμο ή η ατελής επαναθέρμανσή τους και η μη τήρηση των βασικών κανόνων υγιεινής (πλύσιμο χεριών, πλύσιμο κουζινικών εργαλείων με ζεστό νερό και απορρυπαντικό).
Παράσιτα:
Τα παράσιτα αποτελούν σημαντικό βιολογικό παράγοντα ο οποίος προκαλεί τροφικές λοιμώξεις. 0ι τροφογενείς παρασιτώσεις με εξαίρεση την τοξοπλάσμωση (που οφείλεται σε πρωτόζωο) προκαλούνται από έλμινθες. Τα ωμά ή ατελώς ψημένα τρόφιμα αποτελούν πολύ καλό μέσο μετάδοσης των ελμινθιάσεων. Συνήθως πιο φορτωμένα με έλμινθες είναι τα τρόφιμα ζωικής προέλευσης, ενώ στις ανεπτυγμένες χώρες οι τροφογενείς ελμινθιάσεις οφείλονται στις ιδιαίτερες διαιτητικές συνήθειες (π.χ. προτίμηση των Γάλλων και των Αγγλοσαξόνων στα ωμά ή μισοψημένα κρέατα, προτίμηση των Σκανδιναβών στα ωμά μαριναρισμένα ψάρια, προτίμηση των Γιαπωνέζων στο σούστ). 0ι ελμινθιάσεις συνήθως σχετίζονται με κατανάλωση κρέατος παραγωγικών ζώων (βόειο, χοιρινό, αρνίσιο, ιχθύων). Αναλυτικά:
Trichinella spiralis: Παρασιτεί στο μυϊκό σύστημα διαφόρων κατοικιδίων ή άγριων ζώων, κυρίως δε του χοίρου, και προσβάλλει τον άνθρωπο προκαλώντας παρασιτική νόσο που είναι γνωστή ως τριχίνωση ή τριχινέλωση. Μεταδίδεται στον άνθρωπο αποκλειστικά τροφογενώς και κυρίως με το χοιρινό κρέας (φρέσκα χοιρινά λουκάνικα αλλά και τα αποξηραμένα ή καπνιστά λουκάνικα) και σπανιότερα με κρέας άλλων ειδών. Οι χοίροι μολύνονται όταν χρησιμοποιούνται για τη διατροφή τους απορριπτόμενα τεμάχια κρέατος ή απορρίμματα. Τα τελευταία χρόνια η τριχινέλωση έχει μειωθεί εξαιτίας της αλλαγής του τρόπου εκτροφής των χοίρων και των μέτρων προφύλαξης στα σφαγεία κατά τον έλεγχο των σφαγίων (τριχινοσκόπηση). Στην τριχινέλωση παρατηρούνται μυαλγία, πυρετός, περιφερικό οίδημα, πετεχειακές αιμορραγίες και ευαισθησία των μυών.
Τοξόπλασμα: Ο άνθρωπος μολύνεται κυρίως είτε από την κατανάλωση ατελώς ψημένου ή ωμού κρέατος ζώου μολυσμένου με τοξόπλασμα (ή λαχανικών μολυσμένων με κόπρανα γάτας - επίκτητη τοξοπλάσμωση) είτε κατά την εμβρυϊκή ζωή όταν η μητέρα μολυνθεί στο πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης με τοξόπλασμα (συγγενής τoξοπλάσμωση). Η συγγενής τοξοπλάσμωση μπορεί να προκαλέσει μόνιμες βλάβες του εμβρύου (ασβεστοποιήσεις στον εγκέφαλο, χοριοαμφιβληστροειδίτιδα, ηπατοσπληνομεγαλία, ηπατική ανεπάρκεια, υδροκεφαλία, μικροκεφαλία και ψυχοκινητικές διαταραχές). Τα μισοψημένα κρατικά είναι πολύ επικίνδυνα, γι' αυτό ιδίως στις εγκύους προτείνεται να μην καταναλώνουν ωμά ή ατελώς ψημένα κρέατα.

Κατάλοιπα

Τα κατάλοιπα αποτελούν εν δυνάμει κίνδυνο μια τον άνθρωπο.
Είναι ό,τι μένει στο κρέας από φάρμακα που χορηγήθηκαν άμεσα στα ζώα (είτε για θεραπεία είτε για πρόληψη ασθενειών είτε παρανόμως ως αυξητικοί παράγοντες) ή έλαβαν έμμεσα τα ζώα (όταν βοσκούν στους αγρούς ή όταν τρώνε τροφές, δημητριακά ή καρπούς επιβαρημένα με φυτοφάρμακα και βιοκτόνα).
Αντιβιοτικά: Μεγάλη ποικιλία αντιβιοτικών χρησιμοποιείται για θεραπευτικούς, προληπτικούς και αυξητικούς σκοπούς στην εκτροφή των παραγωγικών ζώων. Υπολογίζεται ότι η συνολική ποσότητα των αντιβιοτικών ουσιών που χρησιμοποιούνται ως αυξητικοί παράγοντες είναι τέσσερις-πέντε φορές μεγαλύτερη από εκείνη που χρησιμοποιείται για θεραπευτικούς σκοπούς στον άνθρωπο! Η χρήση των αντιβιοτικών αυξήθηκε κατά 1.500% τα τελευταία 30 χρόνια. Στην πτηνοτροφία χορηγούνται στα κοτόπουλα αντιβιοτικά για την ταχύτερη αύξηση του βάρους τους και για την αντιμετώπιση ασθενειών που αναπτύσσονται κατά κόρού στα εκτροφεία. Οι φόβοι για τη δημιουργία ανθεκτικών στελεχών μικροοργανισμών διατυπώθηκαν ήδη από το 1960 με αποτέλεσμα το 1969 να προταθεί η απαγόρευση προσθήκης στις ζωοτροφές ως αυξητικών παραγόντων αντιβιοτικών που χρησιμοποιούνται ως θεραπευτικοί παράγοντες για τον άνθρωπο ή τα ζώα ώστε να μην εξουδετερώνεται η θεραπευτική δράση των συνταγογραφούμενων αντιβιοτικών και να αποφευχθεί η δημιουργία ανθεκτικών στελεχών παθογόνων. Έτσι, απαγορεύθηκε η χρήση χλωροτετρακυκλίνης, οξυτετρακυκλίνης, πενικιλίνης, τυλοζίνης και των σουλφαμιδών ως αυξητικών παραγόντων, με το σκεπτικό ότι εγκυμονούσαν σοβαρούς κινδύνους για την υγεία των ανθρώπων και των ζώων.
Ορμόνες: Η χρήση της βόειας σωματοτρόπου ορμόνης (BST) - ανακαλύφθηκε το 1930 και είναι μια πρωτεϊνικής φύσεως ορμόνη που παράγεται από το πρόσθιο τμήμα της υπόφυσης - στα βοοειδή έχει άμεσες επιδράσεις στον μεταβολισμό και στην παραγωγή γάλακτος. Γι' αυτό άρχισε η χορήγηση ενέσιμης BST στα βοοειδή για την αύξηση της γαλακτοπαραγωγής και του σωματικού βάρους. Αρχικά χορηγείτο BST που προερχόταν από εκχύλισμα υπόφυσης σφαγίων βοοειδών, αλλά οι ποσότητες δεν επαρκούσαν για εκτεταμένη χρήση και η βιοτεχνολογία οδήγησε στην παραγωγή της rBST, η χρήση της οποίας εγκρίθηκε από τον FDA (Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ) το 1994 και έκτοτε χρησιμοποιείται ευρέως στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε άλλες 24 (Ρουμανία, Τσεχία, Ρωσία, Σλοβακία, Ουγγαρία, Ουκρανία, Τζαμάικα, Τουρκία, Βουλγαρία, Νότια Αφρική, Ζιμπάμπουε, Κένυα, Βραζιλία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κ.α.). Ο Καναδάς και η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν επιτρέπουν (επίσημα) τη χρήση BST λόγω έντονων ανησυχιών για τις πιθανές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία. Γι' αυτό ως το 1999 απαγόρευαν την εισαγωγή κρεάτων από χώρες όπου επιτρέπεται η χρήση της, στη συνέχεια επετράπη με παράλληλη αναφορά των συγκεκριμένων εκτροφών ως προς τα όρια της ορμόνης που περιέχεται στο κρέας, αλλά και πάλι απαγορεύθηκε η εισαγωγή - κάτι που ισχύει ως σήμερα. Το μεγάλο ερώτημα αφορά την IGF-1 (αυξητικός παράγοντας) και τον ρόλο της στην καρκινογένεση. Η χορήγηση της rΒSΤ στις αγελάδες φαίνεται ότι αυξάνει τα επίπεδα τής IGF-1 στο γάλα με πιθανό κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του προστάτη, του μαστού και ίσως του εντέρου. Επίσης η χορήγηση της rBST πιθανόν να μεταβάλλει τη σύσταση των πρωτεϊνών του γάλακτος με παρεπόμενο αλλεργικές αντιδράσεις, ενώ προκαλεί και χρόνιες μαστίτιδες στις γαλακτοπαραγωγούς αγελάδες με αποτέλεσμα να υποβάλλονται σε θεραπείες με αντιβιοτικά επί μακρόν (κατά συνέπεια υψηλές συγκεντρώσεις αντιβιοτικών στο γάλα και δημιουργία ανθεκτικών βακτηρίων).
Διοξίνες πολυχλωριωμένα διφαινύλια (PCBs): Ανήκουν στις πλέον τοξικές χημικές ουσίες, παράγονται κατά την καύση χλωριωμένων ενώσεων με υδρογονάνθρακες και ουσιαστικά αποτελούν υποπροϊόντα της βιομηχανίας παραγωγής χημικών ουσιών. Είναι περιβαλλοντικοί ρυπαντές και έτσι εύκολα εισέρχονται στην τροφική αλυσίδα. Ανιχνεύονται κυρίως σε τρόφιμα ζωικής προέλευσης, συσσωρεύονται στον λιπώδη ιστό των παραγωγικών ζώων και των ιχθυηρών, ενώ περνούν στον άνθρωπο με την κατανάλωση αυτών των τροφίμων. Οι διοξίνες και ιδιαίτερα το ισομερές TCDD είναι ισχυρότατα δηλητήρια με πολλαπλές τοξικές επιδράσεις στον μεταβολισμό, με σίγουρη καρκινογόνο δράση στα πειραματόζωα και πιθανότατα καρκινογόνα για τον άνθρωπο (Εθνικό Ινστιτούτο Περιβαλλοντικής Ασφάλειας και Υγείας των ΗΠΑ). Το 1999 ξέσπασε το μεγάλο σκάνδαλο που ξεκίνησε από το Βέλγιο με την ανίχνευση διοξινών σε κοτόπουλα. Ετσι, ξαφνικά ανακαλύψαμε ότι στη χώρα μας δεν υπάρχει μηχανισμός καταγραφής των πηγών διοξινών ούτε παρακολούθησης των συγκεντρώσεων διοξινών στο περιβάλλον, στα ζώα και στον άνθρωπο - έκτοτε ορίστηκαν δύο εργαστήρια για σχετικές αναλύσεις. Την εποχή της «κρίσης των διοξινών» έγιναν μετρήσεις ελληνικών προϊόντων (αρνίσιο, κατσικίσιο κρέας, γιαούρτι, φέτα κ.ά.) σε εργαστήρια του εξωτερικού και ανιχνεύθηκαν συγκεντρώσεις διοξινών.
Νόσος των τρελών αγελάδων: Η πασίγνωστη πλέον σπογγώδης εγκεφαλοπάθεια των βοοειδών (BSE) έκανε την εμφάνισή της στο τέλος της δεκαετίας του '80 (αποτέλεσμα της εντατικής εκτροφής και της κερδοσκοπίας - εμφανίστηκε το 1986, έφερε τον μεγάλο πανικό το 1996 και έκτοτε συνεχίζει να είναι ο φόβος και ο τρόμος του καταναλωτή). Η εμφάνιση της «νόσου των τρελών αγελάδων» είναι αποτέλεσμα της απρόβλεπτης συμπεριφοράς ενός βιολογικού παράγοντα, της πρωτεΐνης prion - ουσιαστικά ακόμη άγνωστου -, που η επιστήμη πίστευε ότι ο λεγόμενος «φραγμός των ειδών» (specίes barrier) θα τον περιόριζε μόνο σε ορισμένα είδη ζώων. O κίνδυνος μετάδοσης της ΒSΕ στον άνθρωπο με μολυσμένο κρέας βοοειδών δεν έχει συνδεθεί ως τώρα με τον μυϊκό ιστό του κρέατος (ψαχνό) ούτε με το γάλα (συνεχίζονται οι έρευνες). Τα περιστατικά σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας των βοοειδών στον άνθρωπο - νέα μορφή νόσου Creutzfeld-Jacob (variant-CJD) - έχουν κοινό χαρακτηριστικό την ασυνήθιστα νεαρή ηλικία των ασθενών (μέσος όρος ηλικίας: 29 έτη), την πλέον παρατεταμένη διάρκεια νόσησης και κλινική εικόνα διαφορετική από εκείνη της κλασικής σποραδικής νόσου CJD. Σημαντικό ρόλο στην εκδήλωση της νέας μορφής τής Κρόιτσφελτ-Γιάκομπ παίζει το γενετικό προφίλ του ατόμου καθώς έχει διαπιστωθεί ότι όλα τα θύματα της νόσου ήταν «ομοζυγώτες μεθειονίνης στο κωδικόνιο 129 του γονιδίου της prion πρωτεΐνης», που σημαίνει ότι πρέπει να έχει κανείς γενετική προδιάθεση για να κινδυνεύει από την εκδήλωση της «νόσου των τρελών αγελάδων».

Συμβουλέs για την επιλογή

Μην αγοράζετε ασφράγιστα ζώα διότι μπορεί να είναι επικίνδυνα (ασθενή). Ακόμη και αν είναι υγιή, κατά τη μεταφορά μπορεί να δημιουργηθούν προβλήματα. Συχνά, στοιβαγμένα στις πλατφόρμες των φορτηγών κάποια σκάνε, όλα τα μικρόβια (σαπρόφυτα εντέρου κ.ά.) περνούν στο αίμα και καθώς δεν δεν γίνεται καλή αφαίμαξη καθιστώνται ακατάλληλα. Όσον αφορά τα αμνοερίφια, οι σφραγίδες που πρέπει να υπάρχουν είναι μία στρογγυλή του κτηνιατρικού ελέγχου, μία παραλληλόγραμμη που γράφει το είδος (π.χ. αμνός γάλακτος ή ερίφιο) και μία σε σχήμα ρόμβου με τη λέξη «εγχώριο». Και οι τρεις είναι χρώματος μπλε και αφορούν εγχώριο κατσίκι ή αρνί. Για τα εισαγόμένα από χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αντί της ρομβοειδούς σφραγίδας υπάρχει μία παραλληλόγραμμη που γράφει τη χώρα προέλευσης. Για τα εισαγόμένα από τρίτες χώρες πρέπει να υπάρχει σφραγίδα παραλληλόγραμμη που έχει ένδειξη εξωτερικού και είναι πράσινου χρώματος.
Το χοιρινό έχει μια επιπλέον σφραγίδα (εκτός των τριών) παραλληλόγραμμη που γράφει «ετριχινοοχοπήθη», δηλαδή ελέγχθηκε για trichίnella spiralis.
Τα κοτόπουλα επιβάλλεται να φέρουν ταμπέλα με ημερομηνία σφαγής (από τη στιγμή της σφαγής ως την ημέρα πώλησης μπορεί να παρέλθει πενθήμερο - διατηρησιμότητα πέντε ημερών). 0 καταναλωτής πρέπει να προσέχει όταν τα αγοράζει να είναι κανονικά ανεπτυγμένα (όχι καχεκτικά, γιατί μπορεί να σημαίνει ότι είχαν αρρωστήσει πρόσφατα), να μην έχουν μώλωπες, εκδορές, αιματώματα, μελανές κηλίδες.
Στο μοσχάρι, προσοχή στη σφράγιση που δείχνει ότι έγινε κτηνιατρικός υγειονομικός έλεγχος και στο επκετάζ (που δείχνει τον αριθμό του ζώου, τη χώρα προέλευσης, τη χώρα σφαγής κ.ά.). Το χρώμα του σφάγιου πρέπει να είναι ροδαλό και όχι ένιονα κόκκινο, κάτι που αποτελεί ένδειξη ότι δεν έγινε σωστά η αφαίμαξη.
Κατά πρώτο λόγο να προτιμάτε τα μοσχαράκια γάλακτος (ως οκτώ μηνών) και κατά δεύτερο λόγο ως 24 μηνών. Να ξέρετε ότι τα μικρής ηλικίας μοσχάρια είναι πιο ανοιχτόχρωμα και συνολικά οι μυϊκές μάζες είναι μικρότερες.
Το κρέας για τον έτοιμο κιμά πρέπει να κόβεται μπροστά μας. Ο κιμάς είναι τόσο ευπαθής ώστε θα πρέπει να τον αγοράζουμε λίγο προτού επιστρέψουμε στο σπίτι και να τον βάζουμε αμέσως στο ψυγείο. Στα κρέατα εντός συσκευασίας πρέπει να αναγράφονται η επωνυμία του εργαστηρίου τεμαχισμού (οβάλ σφραγίδα κτηνιατρικής έγκρισης), η ημερομηνία παρασκευής και ανάλωσης.
Το νωπό κρέας επιβάλλεται να συντηρείται σε προθήκες ψυγείων, ενώ το κατεψυγμένο σε θάλαμο κατάψυξης (-18 °C).
Γενικά η σάρκα του κρέατος πρέπει να είναι σφικτή, χωρίς γλίτσα, να έχει ευχάριστη μυρωδιά και να μην έχει οσμή αμμωνίας (ένδειξη αποσύνθεσης). Η τρυφερότητα του κρέατος είναι μεγαλύτερη όταν αυτό προέρχεται από το πίσω μέρος του ζώου και όσο πιο μικρή είναι η ηλικία του ζώου.

Μετά την αγορά του κρέατος

Το κρέας πρέπει να μεταφέρεται αμέσως μετά την αγορά του στο σπίτι ώστε να μην αφήνουμε χρόνο στους μικροοργανισμούς (κανένα τρόφιμο δεν είναι στείρο μικροβιακού φορτίου) να πολλαπλασιαστούν.
Μην τοποθετείτε το κρέας τυλιγμένο στο χαρτί του κρεοπωλείου στα πάνω ράφια του ψυγείου. Ενδέχεται να στάξει και να μολύνει άλλα τρόφιμα που βρίσκονται ξεσκέπαστα από κάτω.
Μαχαίρι, σανίδα και οποιοδήποτε σκεύος χρησιμοποιήθηκε για το κρέας πρέπει να πλένεται με ζεστό νερό και απορρυπαντικό απαραιτήτως.
Για την καλή συντήρηση του νωπού κρέατος θα πρέπει να προσέξουμε: το ψυγείο να είναι πάντα καθαρό, η θερμοκρασία να κυμαίνεται περί τους 1-4°C, η υγρασία του θαλάμου να είναι περί το 80%-85%ο. 0ι παράγοντες αυτοί (θερμοκρασία και υγρασία) πρέπει να διατηρούνται κατά το δυνατόν σταθεροί, κάτι που επιτυγχάνεται αν ανοιγοκλείνουμε το ψυγείο μόνο όταν είναι απαραίτητο και μένει ανοιχτό όσο γίνεται λιγότερο χρόνο.
0 χρόνος που μπορεί να συντηρηθεί ένα κομμάτι νωπού κρέατος στο ψυγείο εξαρτάται από τον χρόνο που μεσολάβησε από το σφαγείο ως τη στιγμή που αγοράστηκε. Αν το κρέας είναι φρεσκοσφαγμένο, μπορούμε να ξεπεράσουμε (για το μοσχαρίσιο κρέας) τις 10-12 ημέρες. Όταν είναι σιτεμένο, δεν Θα πρέπει να ξεπερνά τις 2-3 ημέρες. Μεγαλύτερη προσοχή χρειάζεται το χοιρινό, που o χρόνος συντήρησής του είναι ο μισός του μοσχαρίσιου.
Για την καλή συντήρηση του κατεψυγμένου κρέατος πρέπει να προσέξουμε: η θερμοκρασία του ψυχροθαλάμου να είναι τουλάχιστον -15°C και ουδέποτε να φθάνει πάνω από τους -12°C, να μην τοποθετούμε ξανά στον καταψύκτη πλήρως αποψυγμένο κρέας.
Τα μεγάλα κομμάτια κρέατος να ψήνονται ως το βάθος. Πρέπει να τα τσιμπάμε με πιρούνια και να προσέχουμε να μη βγαίνει καθόλου αίμα.
Ειδικά μια το μοσχαρίσιο κρέας - για καλό και για κακό, λόγω της BSE - να προτιμάτε το βράσιμο και όχι το ψήσιμο. Αν σας αρέσει το ψητό, να βράζετε πρώτα το κρέας και μετά να το βάζετε στον φούρνο για να ροδίσει ή στη σχάρα. Αποφεύγετε τις σούπες με κόκαλο βοδινού. Με το ψήσιμο στα κάρβουνα αυξάνεται ο κίνδυνος καρκίνου γιατί παράγονται πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες που είναι καρκινογόνες ουσίες. Γι' αυτό, αν και είναι νοστιμότατο το κρέας στα κάρβουνα, πρέπει να το τρώμε με μέτρο. Πάντως ο κίνδυνος μειώνεται με τη χρήση μπόλικου λεμονιού κατά τη διάρκεια του ψησίματος του κρέατος, όπως και με προσθήκη δενδρολίβανου κ.ά.

πηγή:www.incardiology.gr

Πόσο μολύνεται το φαγητό όταν πέφτει στο πάτωμα


Σας έχει συμβεί (έστω και όταν ήσασταν παιδιά) να σας πέσει το μπισκότο στο πάτωμα και να σκύψετε αμέσως να το πάρετε για να το φάτε; Αν ναι, δεν είστε οι μόνοι – και η τακτική αυτή δεν είναι πάντοτε τόσο επικίνδυνη όσο φαίνεται, σύμφωνα με μία νέα έρευνα.
Η ιδέα ότι το φαγητό δεν προλαβαίνει να μολυνθεί εάν αγγίξει στιγμιαία - για 3 δευτερόλεπτα - το πάτωμα είναι τόσο παλιά όσο ο κόσμος, αλλά έως τώρα δεν υπήρχαν επιστημονικές αποδείξεις εάν αυτό αληθεύει ή όχι.
Το θέμα αποφάσισαν να ξεκαθαρίσουν επιστήμονες από το Μητροπολιτικό Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ (MMU), οι οποίοι εξέτασαν πέντε τρόφιμα για να διαπιστώσουν εάν ισχύει ο κανόνας των 3 δευτερολέπτων.
Έτσι, πέταξαν στο πάτωμα ψωμί με μαρμελάδα, βρασμένα ζυμαρικά, ζαμπόν, ένα απλό μπισκότο και αποξηραμένα φρούτα, αφήνοντάς τα για ακριβώς 3, 5 και 10 δευτερόλεπτα.
Η επιλογή των τροφίμων δεν ήταν τυχαία: αποτελούν είδη ευρείας κατανάλωσης και όλα έχουν διαφορετική περιεκτικότητα σε νερό – παράγων ιδιαίτερα σημαντικός για την ανάπτυξη βακτηρίων όταν έρχονται σε επαφή με μολυσμένες επιφάνειες.
Οι ερευνητές ανέλυσαν τα τρόφιμα πριν και μετά την... αποκομιδή τους από το πάτωμα, για να διαπιστώσουν εάν είχαν «κολλήσει» βακτήρια.
Τα ευρήματα
Όπως διαπίστωσαν, τα τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε αλάτι ή ζάχαρη ήταν πιο ασφαλή για κατανάλωση, διότι είχαν λιγότερες πιθανότητες να μολυνθούν από επιβλαβή βακτήρια.
Τις λιγότερες πιθανότητες μόλυνσης είχαν τα επεξεργασμένα τρόφιμα τα οποία κατά κανόνα έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε αλάτι ή ζάχαρη.
Με άλλα λόγια, τόσο το ζαμπόν (περιέχει πολύ αλάτι) όσο και το ψωμί με τη μαρμελάδα (αλάτι και ζάχαρη, αντιστοίχως) περιείχαν ελάχιστες ενδείξεις βακτηρίων όταν οι ερευνητές τα σήκωσαν από το πάτωμα μέσα σε 3 δευτερόλεπτα.
Αντιθέτως, τα αποξηραμένα φρούτα και τα βρασμένα ζυμαρικά μολύνθηκαν με το βακτήριο κλεμπσιέλλα μέσα σε 3 δευτερόλεπτα – το βακτήριο αυτό ενοχοποιείται για πολλά νοσήματα, όπως πνευμονία, ουρολοιμώξεις, σηψαιμία και λοιμώξεις των μαλακών μορίων του σώματος.
Τα μπισκότα απεδείχθη ότι είναι ασφαλή ακόμα κι αν αφεθούν για 10 δευτερόλεπτα στο πάτωμα, επειδή έχουν πολύ μικρή περιεκτικότητα σε νερό.
«Κανένας συγκεκριμένος μικροοργανισμός δεν ανιχνεύθηκε στα μπισκότα, τα οποία έχουν μικρή περιεκτικότητα σε νερό και χαμηλή ικανότητα συγκολλήσεως», δήλωσε η ερευνήτρια δρ Κάθι Λης.
«Τα ζαμπόν είναι επεξεργασμένο κρέας, που περιέχει ως συντηρητικά το αλάτι και νιτρώδη, τα οποία εμποδίζουν την ανάπτυξη των περισσότερων βακτηρίων.
»Τα βρασμένα ζυμαρικά είχαν ελαφρώς αυξημένα επίπεδα μυκήτων έπειτα από 5 δευτερόλεπτα, ενώ έπειτα από 3, 5 και 10 δευτερόλεπτα επαφής με το πάτωμα είχαν μολυνθεί με κλεμπσιέλλα.
»Τα αποξηραμένα φρούτα επίσης είχαν κλεμπσιέλλα έπειτα από 5 και 10 δευτερόλεπτα επαφής με το πάτωμα, ενώ τα επίπεδα των μυκήτων ήταν πολύ υψηλά.
»Το ψωμί με τη μαρμελάδα δεν περιείχε βακτήρια σε καμία από τις μετρήσεις, γεγονός που πιθανώς οφείλεται στην υψηλή περιεκτικότητα της μαρμελάδας σε ζάχαρη, η οποία είναι απίθανο να υποστηρίξει την μικροβιακή ανάπτυξη».
Έλεγχος και σε κούκλα
Οι ειδικοί του MMU, που πραγματοποίησαν την έρευνά τους για την εταιρεία καθαρισμού Vileda, εξέτασαν επίσης μια χρησιμοποιημένη παιδική κούκλα, διαπιστώνοντας πως αυτή μολύνεται πολύ όταν πέφτει στο πάτωμα.
«Όλοι οι γονείς αφήνουν τα παιδιά τους να παίζουν με παιχνίδια που πέφτουν στο πάτωμα, αλλά η ανάλυσή μας εντόπισε χαμηλά επίπεδα κολοβακτηριδίου, ψευδομονάδων και μυκήτων», είπε η δρ Λης.
Οι ψευδομονάδες είναι βακτήριο που μπορεί να προκαλέσει πολλά προβλήματα στους ανθρώπους με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, ενώ το κολοβακτηρίδιο (e. coli) αποτελεί κύρια αιτία ουρολοιμώξεων.
Στην όλη έρευνα συμμετείχαν και πέντε μητέρες, οι οποίες είπαν πως καθημερινά παίζουν τα παιδιά τους με παιχνίδια που τους πέφτουν όλη την ώρα στο πάτωμα, ενώ έχουν φάει και τρόφιμο που έπεσε στο πάτωμα.
Οι ερευνητές, πάντως, έσπευσαν να διευκρινίσουν ότι τα ευρήματά τους ισχύουν για σπίτια που καθαρίζονται τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα και ότι δεν υπάρχει κανενός είδους ασφάλεια για τα τρόφιμα που μας πέφτουν από τα χέρια σε οποιονδήποτε δημόσιο χώρο.
πηγη: http://ygeia.tanea.gr

Τρίτη 5 Ιουνίου 2012

Παραλαβή Α’ υλών, oι ορθές πρακτικές που προβλέπει η νομοθεσία


Άρθρο: Σοφοκλής Κουρτίδης  
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ  ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ & ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
Από το τεύχος 40 (ΜΑΡ/ΑΠΡ 2012) του περιοδικού ΨΗΤΟπωλείο.
Οι ψητοπώλες απαιτείται να εφαρμόζουν τις γνώσεις, την εμπειρία και τις ικανότητές τους για να εξασφαλίζουν ότι τα τρόφιμα που εισάγονται στους χώρους για παραπέρα επεξεργασία, είναι ασφαλή και ποιοτικά. Το στάδιο ελέγχου των Α’ υλών σε κάθε επιχείρηση εστίασης είναι ομολογουμένως εξαιρετικά σημαντικό. Όπως έχει κατ’ επανάληψη τονιστεί, η υγειονομική νομοθεσία, καθορίζει ρητά την υποχρέωση των ιδιοκτητών των καταστημάτων να προμηθεύονται τις πρώτες ύλες από επιχειρήσεις που διαθέτουν την προβλεπόμενη άδεια λειτουργίας.
Οι πρώτες ύλες που προέρχονται από επιχειρήσεις που δεν είναι νόμιμες, δηλαδή δεν έχουν άδεια λειτουργίας, θεωρούνται και χαρακτηρίζονται κατά τους ελέγχους των Αρχών (Υγειονομικές Υπηρεσίες, ΕΦΕΤ κ.λπ.), ως «ακατάλληλα» τρόφιμα και για το λόγο αυτό δεσμεύονται και καταστρέφονται, οι δε επιχειρήσεις υφίστανται τις προβλεπόμενες από το νόμο κυρώσεις. Για τους λόγους αυτούς, οι επαγγελματίες εστίασης θα πρέπει να συνεργάζονται πάντα με επώνυμους και αξιόπιστους προμηθευτές, οι δε πρώτες ύλες θα πρέπει να φέρουν τις προβλεπόμενες από τη νομοθεσία σημάνσεις. Επιπρόσθετα, η επιλογή προμηθευτών που διαθέτουν την νόμιμη άδεια λειτουργίας (εργοστάσιο τροφίμων, χονδρεμπόριο, εισαγωγείς κ.λπ.), εξασφαλίζει στους επαγγελματίες ότι τα “επώνυμα” αυτά προϊόντα προέρχονται από εγκαταστάσεις που υπόκεινται σε έλεγχο από τις αρμόδιες Κρατικές Αρχές και διαθέτουν υψηλό βαθμό ασφαλείας. Πέραν της επιλογής των προμηθευτών, μεγάλη σημασία έχει και ο έλεγχος των πρώτων υλών κατά την παραλαβή τους. Όσο και να φαίνεται υπερβολικό, ο έλεγχος αυτός που πρέπει να γίνεται με ιδιαίτερη επιμέλεια και δεν πρέπει να υπολείπεται των υπολοίπων ελέγχων, συνιστάται να επεκτείνεται ακόμα και στον τρόπο και στις συνθήκες μεταφοράς των Α΄ υλών από το εργοστάσιο ή την αποθήκη των προμηθευτών, στο κατάστημα. Αποτελεί ένδειξη μεθοδικού και υπεύθυνου επιχειρηματία και δεν θεωρείται καθόλου υπερβολικός ο έλεγχος για παράδειγμα από τον ιδιοκτήτη Ψητοπωλείου, του φορτηγού μεταφοράς των νωπών κοτόπουλων για να διαπιστώσει αν μεταφέρονται στη σωστή θερμοκρασία και με το σωστό τρόπο. Αν διαπιστώσει ότι δεν τηρούνται κατά τη μεταφορά οι κανόνες ασφαλείας (λ.χ. εντός του οχήματος υπάρχουν υψηλές θερμοκρασίες, ακατάλληλα ψυγεία, ρυπαροί περιέκτες κ.λπ.), θα πρέπει να αρνείται την παραλαβή τους.
Σχεδιασμός ψυγείων
Επειδή η επιλογή και ο έλεγχος των πρώτων υλών είναι καθοριστικός για την ποιότητα των ειδών που παρασκευάζονται, θα πρέπει να λαμβάνεται μέριμνα κατά τον σχεδιασμό του καταστήματος, εξασφάλισης ιδιαίτερου και άνετου χώρου – όπου βέβαια αυτό είναι εφικτό, κυρίως στα μεγάλα καταστήματα- όπου θα γίνεται ο έλεγχος των πρώτων υλών πριν τοποθετηθούν στα ψυγεία και στις προθήκες του καταστήματος. Το είδος και η συχνότητα των ελέγχων, εξαρτάται πάντα από τον βαθμό επικινδυνότητας των τροφίμων. Δεν ελέγχονται λ.χ. με τον ίδιο τρόπο και συχνότητα, οι πρώτες ύλες έτοιμων σαλατών (αλοιφές) που είναι ιδιαίτερα ευαλλοίωτες και απαιτούν ιδιαίτερες συνθήκες συντήρησης, με τις τυποποιημένες και μη ιδιαίτερα ευαλλοίωτες πατάτες για τηγάνισμα.
Οι έλεγχοι θα πρέπει να επιβεβαιώνουν την άριστη κατάσταση και την ασφάλεια των πρώτων υλών πριν από τη χρήση τους για την παρασκευή των διαφόρων εδεσμάτων. Οι έλεγχοι αυτοί διαχωρίζονται τόσο σε εκείνους όπου για τη διαπίστωση της ποιότητας χρησιμοποιούνται οι ανθρώπινες αισθήσεις (όψη, γεύση, οσμή, αφή) και αποκαλούνται μακροσκοπικοί έλεγχοι όσο και στους αντικειμενικούς ελέγχους όπου για τη διαπίστωση της ποιότητας και των συνθηκών τους χρησιμοποιούνται κατάλληλα εργαλεία και ενδείξεις (έλεγχοι θερμοκρασίας, υγρασίας, ημερομηνίας λήξης κτλ). Ο έμπειρος και σωστός επαγγελματίας πρέπει να έχει την ικανότητα να διενεργεί και τους δύο παραπάνω τύπους ελέγχων γι’ αυτό και θα πρέπει να έχει λάβει τις απαραίτητες βασικές γνώσεις μέσω εκπαίδευσης στην ασφάλεια των τροφίμων.
Σύμφωνα με τους ορισμούς που δίδονται από την εθνική νομοθεσία και τους Κανονισμούς της Ε.Ε., για τις ανάγκες των ελέγχων που διενεργούνται στα τρόφιμα, ασφαλή θεωρούνται τα τρόφιμα τα οποία διατηρούν τους ειδικούς για κάθε είδος οργανοληπτικούς χαρακτήρες (οσμή, σύσταση, γεύση, χρώμα), δεν παρουσιάζουν μεταβολές οφειλόμενες σε αλλοιώσεις, αποσύνθεση, βιολογική μόλυνση, χημική ή φυσική ρύπανση και πληρούν όλους τους υγειονομικούς όρους της Κοινοτικής και Εθνικής νομοθεσίας. Για τον χαρακτηρισμό των τροφίμων λαμβάνονται υπόψη οι κανονικές για κάθε προϊόν συνθήκες χρήσης του και οι πληροφορίες που είναι διαθέσιμες κάθε φορά στον καταναλωτή (βλ. box αριστερά).
Τι κάνουμε με τις μη ασφαλείς τροφές;
Απαγορεύεται η παρασκευή, μεταποίηση, διανομή, μεταφορά, έκθεση προς πώληση και κατοχή μη ασφαλών τροφίμων. Οι μη ασφαλείς πρώτες ύλες – τρόφιμα, πρέπει να απορρίπτονται ή να επιστρέφονται αμέσως στον προμηθευτή. Αν αυτό δεν είναι δυνατό άμεσα, πρέπει να αποθηκεύονται σε ειδικό χώρο και να φέρουν αναγνωριστική ένδειξη της ακαταλληλότητάς τους, έως ότου επιστραφούν ή απορριφθούν.
Κατά την παραγγελία των πρώτων υλών από τους προμηθευτές, θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι τρέχουσες πραγματικές ανάγκες του καταστήματος, για να μη «στοκάρονται» δίχως λόγο τρόφιμα στην αποθήκη. Επίσης, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά τον υπολογισμό της ποσότητας των υλών και ο διαθέσιμος στο κατάστημα χώρος αποθήκευσης ώστε να μην υπερφορτώνονται οι χώροι του καταστήματος και παρουσιάζεται δυσχέρεια τόσο στον χειρισμό των τροφίμων όσο και στην τήρηση της καθαριότητας. Μέριμνα, επίσης, πρέπει να λαμβάνεται κατά την παράδοση των εμπορευμάτων –ειδικά των ευαλλοίωτων– στο κατάστημα, ώστε να υπάρχει άμεσα διαθέσιμο το απαιτούμενο προσωπικό για τον έλεγχο και την αποθήκευσή τους, για να μη παραμένουν επί μακρόν εκτός ψυγείου.
Ελέγξτε το όχημα μεταφοράς
Κατά την παραλαβή των εμπορευμάτων, πρέπει να ελέγχεται το όχημα μεταφοράς, το οποίο πρέπει να είναι καθαρό, καλά συντηρημένο και να μη μεταφέρει ταυτόχρονα άλλα αντικείμενα η ύλες που μπορεί να επηρεάσουν την ασφάλεια των τροφίμων. Εάν πρόκειται για όχημα – ψυγείο που μεταφέρει ευαλλοίωτα προϊόντα, επιβάλλεται ο έλεγχος της θερμοκρασίας του ψυκτικού θαλάμου. Οι θάλαμοι ψύξης πρέπει να έχουν θερμοκρασία κάτω από 5 βαθμούς Κελσίου, ενώ οι θάλαμοι κατάψυξης κάτω από –18 βαθμούς Κελσίου. Ο έλεγχος μπορεί να γίνεται στις ενδείξεις του θερμόμετρου του ψυκτικού θαλάμου που πρέπει να υπάρχει στο όχημα υποχρεωτικά. Παράλληλα δε, μπορεί να τεκμηριώνεται με μέτρηση της θερμοκρασίας από τον ίδιο τον παραλήπτη επαγγελματία, με απλές συσκευές θερμομέτρων λ.χ υπέρυθρης ακτινοβολίας που κυκλοφορούν στο εμπόριο με μικρό κόστος. Οι πρώτες ύλες – τρόφιμα πρέπει να τοποθετούνται με τάξη στα οχήματα μεταφοράς και να μην παραφορτώνονται. Δεν πρέπει να παραλαμβάνουμε λ.χ. κρέατα ή άλλα ευαλλοίωτα προϊόντα που φέρονται ασυσκεύαστα και ‘πεταμένα’ στο δάπεδο, αναμιγμένα μεταξύ τους. Οι συσκευασίες των πρώτων υλών πρέπει να είναι ακέραιες, όπως αυτές παραλαμβάνονται κάθε φορά. Να μη παραλαμβάνονται προϊόντα σε κατεστραμμένες ή φθαρμένες συσκευασίες, διότι μπορεί να έχουν ήδη επιμολυνθεί. Σε ότι αφορά τις πρώτες ύλες που φέρονται σε κονσέρβες, θα πρέπει να γίνεται έλεγχος ώστε να μη παρουσιάζουν κακώσεις/στρεβλώσεις ή να είναι διογκωμένες. Σε κάθε τέτοια περίπτωση, πρέπει να απορρίπτονται. Επίσης, θα πρέπει να θεωρείται ύποπτο και να επιστρέφεται ή να απορρίπτεται κάθε προϊόν το οποίο παρουσιάζει ιδιαίτερη – άγνωστη μέχρι σήμερα – οσμή, ή γεύση ή χρώμα ή οποιοδήποτε άλλο χαρακτηριστικό, όχι κατ’ ανάγκη δυσάρεστο. Λεπτομερής έλεγχος πρέπει να γίνεται και στις ετικέτες στα συσκευασμένα τρόφιμα, οι οποίες θα πρέπει να ανταποκρίνονται στο περιεχόμενο της συσκεασίας, να είναι ευανάγνωστες και όχι καταστραμμένες. Τρόφιμα που παρήλθε ή πρόκειται να παρέλθει άμεσα η ελάχιστη ημερομηνία διατηρησιμότητάς τους, δεν πρέπει να παραλαμβάνονται. Αποτελεί ορθή υγιεινή πρακτική, ο έλεγχος κατά την παραλαβή των α΄ υλών, να γίνεται κατ’ αρχήν στα ευαλλοίωτα και μετά στα ξηράς αποθήκευσης προϊόντα. Με τον τρόπο αυτό, ελαχιστοποιούμε τον χρόνο έκθεσης των ευαλλοίωτων υλών σε υψηλές θερμοκρασίες, που «σπάζει την αλυσίδα ψύχους» και υποβαθμίζει τα τρόφιμα. Μια συνήθης δυστυχώς πρακτική που πρέπει να αποφεύγει ο ιδιοκτήτης του καταστήματος, είναι να επιτρέπει την είσοδο των οδηγών των οχημάτων μεταφοράς τροφίμων, στους χώρους κουζίνας. Η πρακτική αυτή δημιουργεί κινδύνους για την ασφάλεια των τροφίμων από επιμολύνσεις. Υπενθυμίζεται τέλος η νομική υποχρέωση των επαγγελματιών να διαθέτουν μεταξύ των προβλεπόμενων αρχείων της επιχείρησής τους και τον φάκελο – αρχείο «Προμηθευτών και Α΄ υλών» το οποίο πρέπει να διατηρούν επίκαιρο και ενήμερο με κάθε τους αλλαγή, ώστε να επιδίδεται σε κάθε ζήτηση των ελεγκτικών αρχών.
Aκατάλληλα και επιβλαβή
Ως μη ασφαλή τρόφιμα θεωρούνται τα τρόφιμα που δεν πληρούν τους υγειονομικούς όρους που επιβάλλει η Κοινοτική και Εθνική νομοθεσία. Τα μη ασφαλή τρόφιμα διαχωρίζονται σε: α) ακατάλληλα για ανθρώπινη κατανάλωση και β) επιβλαβή για την υγεία.

α. Ακατάλληλα για ανθρώπινη κατανάλωση.
1. Παρουσιάζουν μη κανονική οσμή, γεύση, χρώμα, σύσταση, ανεξάρτητα από τις επιπτώσεις στην υγεία του καταναλωτή.
2. Έχουν ξένες προσμίξεις που δεν έχουν σχέση με την φυσική κατάσταση ή τον τρόπο παρασκευής τους.
3. Έχουν υπέρβαση του χρόνου διατηρησιμότητας. («ληγμένα» προϊόντα).
4. Έχουν παραχθεί ή αποθηκευθεί ή διατίθενται από μη νομίμως λειτουργούσες επιχειρήσεις.
5. Υπάρχουν βάσιμες ενδείξεις χρησιμοποίησης μη ασφαλών πρώτων υλών ή πλημμελούς επεξεργασίας.
6. Έχουν παρασκευαστεί ή συντηρηθεί ή συσκευαστεί ή διατηρηθεί κάτω από συνθήκες που δεν πληρούν τις ειδικές διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας.
7. Στερούνται υγειονομικών επισημάνσεων, σήμανσης καταλληλότητας ή κατάλληλου αναγνωριστικού σήματος, όπως προβλέπεται από ειδικές διατάξεις.
8. Έχουν υποστεί απόψυξη και επανακατάψυξη.
β. Επιβλαβή για την υγεία.
1. Τρόφιμα με εκτεταμένη αλλοίωση ή αποσύνθεση που μπορεί να έχουν άμεσες ή έμμεσες βλαπτικές συνέπειες στην υγεία του καταναλωτή.
2. Τρόφιμα που περιέχουν παθογόνους μικροοργανισμούς ή τοξίνες ή μορφές παρασίτων ή ιούς,
3. Τρόφιμα που περιέχουν χημικές τοξικές ουσίες.
4.Ύπαρξη ξένων σωμάτων σε τρόφιμα με άμεσες επιπτώσεις στην υγεία του καταναλωτή.
5. Τρόφιμα που έχουν επιμολυνθεί με νεκρά ή ζωντανά έντομα αρθρόποδα ή απεκκρίματα αυτών.
Κανονικά τρόφιμα, θεωρούνται εκείνα που πληρούν τους όρους της Εθνικής και Κοινοτικής νομοθεσίας.
Μη κανονικά τρόφιμα, θεωρούνται τα ασφαλή μεν τρόφιμα, αλλά αυτά τα οποία δεν πληρούν τις απαιτήσεις των διατάξεων της ισχύουσας νομοθεσίας ως προς τις σταθερές ποιότητας και ως προς την επισήμανση, την παρουσίαση και τη διαφήμιση.
Στην παραπάνω κατηγορία μπορούν να καταταγούν όσα τρόφιμα:
α) έχουν διαφημιστεί ή επισημανθεί ή παρουσιασθεί κατά τρόπον που αντίκειται στις ισχύουσες διατάξεις της Κοινοτικής και Εθνικής νομοθεσίας,
β) είναι νοθευμένα.
Νομοθετικό καθεστώς – βάση αναφοράς:
Κανονισμός 852/2005 της Ε.Ε.
KYA 15523/2006 «Χαρακτηρισμός των τροφίμων κ.λπ.»
Α1β/8577/83 Υγειονομική Διάταξη όπως τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε μέχρι σήμερα.
Κανόνες ορθής υγιεινής πρακτικής. Οδηγός υγιεινής και εγχειρίδιο εκπαίδευσης του ΕΦΕΤ

πηγή: epoptes.wordpress.com

ΕΦΕΤ: ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις και απαντήσεις για τη Salmonella

  Αθήνα, 28 Ιουλίου 2026   ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις και απαντήσεις για τη Salmonella Κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, η αυξημένη θερμοκρασί...