Τρίτη 5 Απριλίου 2011

Ασφαλής χειρισμός των αυγών& Προϊόντων αυγού


Τα αυγά είναι από τα θρεπτικότερα τρόφιμα που χρησιμοποιεί ο άνθρωπος και τα οποία αποτελούν κανονικό μέρος της δίαιτάς του. Πρέπει, όμως, να σημειωθεί ότι είναι ευαλλοίωτα όπως και τα υπόλοιπα ζωικά τρόφιμα. Τα αυγά και τα προϊόντα αυγού έχουν εμπλακεί σε πολλές περιπτώσεις τροφοδηλητηριάσεως από Salmonella. Ακόμη και τα ακέραια, καθαρά και φρέσκα αυγά μπορεί να περιέχουν Salmonella Enteritidis, η οποία προκαλεί ασθένεια στον άνθρωπο. Τούτο συμβαίνει γιατί κατά το σχηματισμό του αυγό στον ωοφόρο αγωγό της κότας (και των άλλων πουλερικών) το εσωτερικό επιμολύνεται πριν να σχηματισθεί το κέλυφος του αυγού. Παρ' όλο που ο αριθμός των αυγών που επιμολύνονται είναι μικρός, υπήρξαν αρκετές περιπτώσεις τροφοδηλητηριάσεως κατά τα τελευταία έτη. Έτσι, για να είναι τα αυγά ασφαλή θα πρέπει να υφίστανται κατάλληλο χειρισμό, ψύξη και μαγείρεμα.
Η Salmonella είναι ένα γένος τροφομεταφερομένων βακτηρίων τα οποία συνδέονται με τη βρωμιά και τα κόπρανα. Η σαλμονέλωση είναι μια τροφομεταφερομένη ασθένεια, η οποία μπορεί να προκύψει από την κατανάλωση επιμολυσμένων με Salmonella τροφίμων. Τα συμπτώματα της ασθενείας περιλαμβάνουν πόνους στο στομάχι, οι οποίοι εκδηλώνονται εντός 6 έως 48 ωρών από την κατανάλωση του επιμολυσμένου τροφίμου. Πολλοί ασθενείς πάσχουν από διάρροια και επίσης από ρίγη, πυρετό ή πονοκέφαλο. Οι περισσότεροι ασθενείς νοιώθουν καλλίτερα μετά από 3 έως 5 ημέρες, ενώ πολλοί πιστεύουν ότι έχουν γρίπη και δεν επισκέπτονται το γιατρό. Σε περιπτώσεις που παρουσιάζονται συμπτώματα ασθενείας ΕΠΙΣΚΕΦΘΕΙΤΕ ΤΟ ΓΙΑΤΡΟ ΣΑΣ ή ΚΑΠΟΙΟ ΚΕΝΤΡΟ ΥΓΕΙΑΣ ή ΚΑΠΟΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ. Μπορεί να υπάρξει σοβαρός κίνδυνος για την υγεία σας. Η σαλμονέλωση μπορεί να απειλήσει τη ζωή σας και ιδιαιτέρως των νεαρών ατόμων, των γερόντων, των εγκύων γυναικών και των εξασθενημένων από άλλη ασθένεια ατόμων. Όλες δε οι κατηγορίες πληθυσμού μπορούν να μολυνθούν.
Ο όρος 'προϊόντα αυγού' αναφέρεται σε αυγά από τα οποία έχει απομακρυνθεί το κέλυφος και τα οποία έχουν υποστεί κάποια επεξεργασία. Τα βασικά προϊόντα αυγού είναι το πλήρες αυγό, το ασπράδι, ο κρόκος και διάφορα μίγματα με ή χωρίς άλλα συστατικά και τα οποία έχουν υποστεί επεξεργασία & παστερίωση και είναι διαθέσιμα με υγρή, κατεψυγμένη ή αφυδατωμένη μορφή.
Η παστερίωση είναι πολύ σπουδαία γιατί καταστρέφει τη Salmonella, χωρίς να μαγειρεύει τα αυγά ή χωρίς να επηρεάζει το χρώμα, τη γεύση-οσμή, τη θρεπτική αξία ή το σκοπό χρήσεως των αυγών.
Τα προϊόντα αυγού μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε πολλά προϊόντα αρτοποιίας, καθώς και να καταναλωθούν μετά από μαγείρεμα (π.χ. ομελέτα). Είναι παστεριωμένα, αλλά και πάλι να χρησιμοποιούνται και να καταναλώνονται σε προϊόντα που έχουν ψηθεί ή τηγανισθεί ή μαγειρευθεί με άλλο τρόπο. Οι καταναλωτές πρέπει να προσέχουν και να εξασφαλίζουν ότι το εσωτερικό του προϊόντος που μαγειρεύουν έχει πιάσει τους 71°C. Τα παστεριωμένα προϊόντα μπορούν να αντικαταστήσουν τα νωπά αυγά σε συνταγές που δεν περιλαμβάνουν θέρμανση στους 71°C.
Ασφάλεια και Εμφάνιση των Αυγών
Αρκετές φορές ο καταναλωτής διαπιστώνει τη ύπαρξη μεταβολών στην εμφάνιση των αυγών, οι οποίες είναι κυρίως χρωματικές και οι οποίες μπορεί να μας επιτρέψουν να εξάγουμε συμπεράσματα ως προς την ασφάλεια αυτών. Τέτοιες μεταβολές είναι:
Κηλίδες Αίματος: Προκαλούνται από τη διάρρηξη ενός ή περισσοτέρων αιμοφόρων αγγείων στον κρόκο του αυγού κατά το χρόνο της ωοτοκίας. Τούτο δεν αποτελεί ένδειξη ότι το αυγό δεν είναι ασφαλές.
Θολό Ασπράδι: Το θολό ασπράδι είναι μια ένδειξη ότι το αυγό είναι πολύ φρέσκο. Καθώς το αυγό παλιώνει, το ασπράδι γίνεται διαυγές.
Ρόδινο ή Ιριδίζον Ασπράδι: Τούτο φανερώνει ότι επήλθε αλλοίωση από βακτήρια του γένους Pseudomonas. Μερικά από τα είδη του γένους αυτού παράγουν πρασινίζουσες, ιριδίζουσες, υδατοδιαλυτές χρωστικές και είναι επικίνδυνα για τον άνθρωπο.
Χρώμα του Κρόκου: Ο κρόκος παρουσιάζει μια ποικιλία αποχρώσεων του κιτρίνου, οι οποίες οφείλονται στη διατροφή του πτηνού. Τούτο δεν συναρτάται με την ασφάλεια του αυγού. Πολλές φορές και όταν τα σφιχτοβρασμένα αυγά παρουσιάζουν μια πρασινωπή χροιά γύρω από τον κρόκο. Τούτο οφείλεται στο υπερβολικό βράσιμο του αυγού και είναι αποτέλεσμα της αντιδράσεως θειούχων ενώσεων με το σίδηρο. Πράσινος χρωματισμός μπορεί επίσης να προκύψει αν το νερό του βρασμού περιέχει πολύ σίδηρο. Παρόμοιος χρωματισμός μπορεί να εμφανισθεί στα χτυπητά αυγά και στις ομελέτες. Το πράσινο χρώμα δεν είναι επικίνδυνο.
Μεταφορά στα Καταστήματα Πωλήσεως
Πρέπει να γίνεται:
  • Με οχήματα κατάλληλα για μεταφορά τροφίμων
  • Στο λιανεμπόριο, συσκευασία και αποθήκευση & διακίνηση υπό ψύξιν – η θερμοκρασία να μην υπερβαίνει τους 7°C
  • Οι συσκευασίες πρέπει να φέρουν την επιγραφή 'διατηρούνται στο ψυγείο'
Η ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΤΩΝ ΑΥΓΩΝ
Στον Πίνακα 1 φαίνονται οι συνθήκες αποθηκεύσεως των αυγών, καθώς και προϊόντων που περιέχουν αυγά.
Πίνακας 1
Συνθήκες Αποθηκεύσεως των Αυγών
ΠΡΟΪΟΝ
ΨΥΞΗ
ΚΑΤΑΨΥΞΗ
Αυγά νωπά με κέλυφος
3 με 5 εβδομάδες
Μην καταψύχετε
Ασπράδι αυγού νωπό
2 με 4 ημέρες
12 μήνες
Κρόκος αυγού νωπός
2 με 4 ημέρες
Οι κρόκοι δεν καταψύχονται καλά
Αυγά νωπά που καταψύχθηκαν τυχαία με το κέλυφος
Άμεση χρήση μετά την απόψυξη
Διατηρήστε τα κατεψυγμένα, αποψύξτε τα στο ψυγείο
Αυγά, βρασμένα σφιχτά
1 εβδομάδα
Μην καταψύχετε
Υποκατάστατα αυγού, υγρά
Σφραγισμένα
10 ημέρες
Μην καταψύχετε
Ανοιγμένα
3 ημέρες
Μην καταψύχετε
Υποκατάστατα αυγού, κατεψυγμένα
Σφραγισμένα
Μετά την απόψυξη, 7 ημέρες ή κοιτάξτε την ημερομηνία λήξεως
12 μήνες
Ανοιγμένα
Μετά την απόψυξη, 3 ημέρες ή κοιτάξτε την ημερομηνία λήξεως
Μην καταψύχετε
Φαγητά που έγιναν με αυγά
3 με 4 ημέρες
Μετά το μαγείρεμα ή ψήσιμο, 2 με 3 μήνες
Eggnog
Εμπορικό
3 με 5 ημέρες
6 μήνες
Σπιτικό
2 με 4 ημέρες
Μην καταψύχετε
Πίτες
Κολοκυθόπιτα
3 με 4 ημέρες
Μετά το μαγείρεμα ή ψήσιμο, 1 με 2 μήνες
Κρέμα custard και chiffon
3 με 4 ημέρες
Μην καταψύχετε
Quiche με οποιαδήποτε γέμιση
3 με 4 ημέρες
Μετά το μαγείρεμα ή ψήσιμο, 1 με 2 μήνες

ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ & ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ
Ο κατάλληλος χειρισμός, αποθήκευση και μαγείρεμα θα έχουν ως αποτέλεσμα την αποφυγή των προβλημάτων τα οποία μπορούν να προκύψουν από τα αυγά. Έτσι:
Μην Τρώγετε Ωμά Αυγά: Ο κίνδυνος της σαλμονέλας είναι εκεί! Μην δοκιμάζετε ωμά αυγά ή προϊόντα που περιέχουν ωμά αυγά (π.χ. ζυμάρι για κέικ).
Αγοράζετε Καθαρά Αυγά: Να διαλέγετε καθαρά αυγά χωρίς ρωγμές και σπασίματα. Τα βακτήρια που υπάρχουν μπορούν να πολλαπλασιασθούν πολύ γρήγορα σε θερμοκρασία δωματίου. Μην πλένετε τα αυγά.
Διατηρείτε τα Αυγά στο Ψυγείο: Μετά την αγορά από το κατάστημα πωλήσεως, στο σπίτι τοποθετήστε τα αυγά στο ψυγείο που λειτουργεί σε θερμοκρασία 4°C ή λίγο παρακάτω. Να τα αποθηκεύσετε στη συσκευασία πωλήσεως στο ψυχρότερο μέρος του ψυγείου και όχι στην πόρτα του ψυγείου.
Χρησιμοποιείτε τα Αυγά εντός της Ημερομηνίας: Χρησιμοποιήστε τα ολόκληρα αυγά με κέλυφος εντός 3 με 5 εβδομάδων. Τα σφιχτοβρασμένα αυγά μπορούν να διατηρηθούν στο ψυγείο επί 1 εβδομάδα. Τα απομεινάρια γεύματος ή δείπνου (κρόκοι και ασπράδια) να καταναλώνονται εντός 4 ημερών. Αν τα αυγά σπάσουν κατά τη μεταφορά, στο σπίτι να τα σπάσετε και να τα τοποθετήσετε σε καθαρό δοχείο με αεροστεγές καπάκι, διατηρήστε και καταναλώστε τα εντός 2 ημερών.
Κατάψυξη: Τα αυγά δεν πρέπει να καταψύχονται με το κέλυφος. Αν θέλετε να τα καταψύξετε, σπάστε τα και καταψύξετε υγρά ολόκληρα αυγά ή αφού ξεχωρίσετε τα ασπράδια από τους κρόκους. Να χρησιμοποιείτε τα κατεψυγμένα αυγά εντός 1 έτους. Αυγά νωπά που καταψύχθηκαν τυχαία με το κέλυφος, διατηρήστε τα κατεψυγμένα, αποψύξτε τα στο ψυγείο. Αν έχει σπάσει το κέλυφος πετάξτε τα.
Ασφαλής Χειρισμός: Να πλένετε τα χέρια σας, τα σκεύη, το εξοπλισμό και τις επιφάνειες εργασίας με ζεστό νερό και σαπούνι πριν και μετά την επαφή με αυγά ή προϊόντα που περιέχουν αυγά. Μην διατηρείτε τα αυγά ακόμη και τα Πασχαλινά αυγά εκτός ψυγείου για περισσότερο από 2 ώρες. Να σερβίρετε τα βραστά και μαγειρεμένα αυγά αμέσως μετά το μαγείρεμα, διαφορετικά τοποθετήσατε σε αβαθές σκεύος και τοποθετήστε τα στο ψυγείο. Καταναλώστε τα εντός 3-4 ημερών.
Μαγείρεμα των Αυγών: Οι τρόποι μαγειρέματος των αυγών είναι πολλοί (βραστά, τηγανητά, ποσέ κ.λπ.). Σε όλες τις περιπτώσεις τα αυγά πρέπει να μαγειρεύονται κατά τρόπο ώστε ο κρόκος να πήζει. Οι ομελέτες και τα χτυπητά αυγά πρέπει ν μαγειρεύονται κατά τρόπο ώστε να μην παραμένουν ρευστά. Διάφορα φαγητά και σπεσιαλιτέ με αυγά πρέπει να μαγειρεύονται έτσι ώστε το εσωτερικό να πιάνει 71°C.
Χρησιμοποιείτε Ασφαλείς Συνταγές: Επιλέγετε και χρησιμοποιείτε συνταγές οι οποίες εξασφαλίζουν καταστροφή της σαλμονέλας. Αν πρέπει να χρησιμοποιήσετε συνταγή που περιέχει αυγά και η θερμοκρασία δεν θα φθάσει τους 71°C, τότε καλό είναι να χρησιμοποιηθούν παστεριωμένα αυγά. Τα περιβλήματα ξηρής μαρέγκας είναι ασφαλή. Το ίδιο ισχύει και για τις επικαλύψεις των 7-λεπτών και καραμέλας γιατί παρασκευάζονται με συνδυασμό καυτού σιροπιού και χτυπητών ασπραδιών. Οι πίτες που φέρουν επικάλυψη μαρέγκας θα είναι ασφαλείς αν ψηθούν στους 177°C επί 15 min περίπου. Πίτες Chiffon και χτυπημένα προϊόντα με φρούτα που παρασκευάσθηκαν με νωπά, χτυπημένα ασπράδια δεν μπορούν να θεωρηθούν ασφαλή. Σε όλες τις περιπτώσεις που περιλαμβάνεται θέρμανση, αυτή πρέπει να είναι τέτοια ώστε το κέντρο του προϊόντος να πιάνει 71°C.
Ασφάλεια των Προϊόντων Αυγού
Όταν αγοράζετε προϊόντα αυγού:
ü Τα δοχεία πρέπει να είναι κλειστά αεροστεγώς
ü Τα κατεψυγμένα προϊόντα δεν θα πρέπει να είναι ή να φέρουν σημάδια αποψύξεως
ü Να αγοράζετε εψυγμένα προϊόντα που διατηρούνται στους 4,5°C ή παρακάτω.
ü Να αποφεύγετε τα αφυδατωμένα αυγά που έχουν πήξει.
Κατά την αποθήκευση:
  1. Διατηρήστε τα κατεψυγμένα αυγά μέχρι 1 έτος
  2. Κοιτάξτε αν υπάρχει ημερομηνία λήξεως και ακολουθήστε την
  3. Τα υγρά προϊόντα χωρίς ημερομηνία λήξεως, να διατηρούνται στους 4,5°C ή παρακάτω σε σφραγισμένες συσκευασίες μέχρι 7 ημέρες και μετά το άνοιγμα όχι πάνω από 3 ημέρες.
  4. Μην καταψύχετε ανοιγμένες συσκευασίες ή αποψυγμένα κατεψυγμένα προϊόντα αυγού.
  5. Τα αφυδατωμένα προϊόντα αυγού, εφ' όσον δεν έχουν ανοιχθεί και δεν έχουν προσλάβει υγρασία μπορούν να διατηρηθούν για πολύ μεγάλα χρονικά διαστήματα αν διατηρούνται σε δροσερό μέρος ή υπό ψύξη. Μετά το άνοιγμα να διατηρούνται στο ψυγείο.
  6. Να χρησιμοποιείτε τα ανασυσταμένα προϊόντα αμέσως ή μετά τοποθέτηση στο ψυγείο και χρήση εντός της ημέρας.
Τα Πασχαλινά Αυγά
Κατά την περίοδο του Πάσχα συνηθίζεται να βάφονται και να διακοσμούνται αυγά. Τα αυγά αυτά είτε τρώγονται είτε χρησιμοποιούνται μόνο για διακόσμηση. Έτσι έχουμε:
Βαφή: Είναι προτιμότερο τα αυγά να βράζονται μέχρι να καταστούν σφιχτά (όχι μελάτα), να βάφονται με μια ασφαλή επιτρεπόμενη χρωστική και να τοποθετούνται στο ψυγείο εντός 2 ωρών.
Διακόσμηση: Σε μερικούς τύπους τσουρεκιού και ψωμιού και για λόγους διακοσμήσεως τοποθετούνται βαμμένα αυγά. Το ψωμί και το τσουρέκι διατηρούνται σε θερμοκρασία δωματίου. Επομένως το υπάρχον αυγό πρέπει να θεωρείται ως διακόσμηση μόνο και να μην τρώγεται.
Παιχνίδι: Σε μερικές περιπτώσεις τα πασχαλινά αυγά χρησιμοποιούνται 'ως παιχνίδι' με τα παιδιά, τα οποία πρέπει να ψάξουν να τα βρουν ή και κατά τις παραδοσιακές εκδηλώσεις μερικών χωρών πρέπει να τα βρουν και να τα συλλέξουν από το ύπαιθρο. Σε τέτοιες περιπτώσεις, τα βρασμένα – βαμμένα αυγά πρέπει να είναι ακέραια, να λαμβάνεται φροντίδα να μην σπάσει το κέλυφος, θα πρέπει να κρύβονται ή να τοποθετούνται σε μέρη όπου δεν υπάρχουν ακαθαρσίες, κατοικίδια και άλλες πηγές βακτηρίων. Ο συνολικός χρόνος του παιχνιδιού ή της εκδηλώσεως να μην υπερβαίνει τις 2 ώρες. Τα αυγά αυτά πρέπει, εφ' όσον δεν καταναλωθούν άμεσα, να τοποθετηθούν στο ψυγείο.

Δρ Ευάγγελος Σ. Λάζος, Καθηγητής
Εργαστήριο Επεξεργασίας Τροφίμων, Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων
ΤΕΙ Αθηνών
elazos@teiath.gr

πηγή:foodtech.gr

Ασφαλής χειρισμός του γάλακτος & γαλακτομικών προϊόντων


Το γάλα είναι ένα εξαιρετικό τρόφιμο για τον άνθρωπο γιατί περιέχει βασικά συστατικά τα οποία είναι ευκολοχώνευτα. Το γάλα προσφέρει τόσο ενέργεια όσο και βασικές ενώσεις απαραίτητες για την ανάπτυξη και δόμηση του σώματος.
Το γάλα είναι ένα παγκοσμίου καταναλώσεως προϊόν και βοηθά στη λήψη μιας εξισορροπημένης δίαιτας. Προσφέρει πρωτεΐνη, ασβέστιο και φωσφόρο και αποτελεί ένα καλό ενισχυτικό άλλων τροφίμων.
Το γάλα προέρχεται από ένα αριθμό γαλακτοπαραγωγών ζώων όπως αγελάδες, πρόβατα, κατσίκες κ.α.. Όταν όμως αναφερόμαστε κοινά & εμπορικά με τη λέξη γάλα εννοούμε το γάλα της αγελάδος, εκτός και σημειώνεται αλλιώς.
Γάλα καλής ποιότητος είναι επίσης απαραίτητο για την παραγωγής καλής ποιότητος γαλακτοκομικών προϊόντων. ΚΑΛΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΟΣ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΠΟΤΕ ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΠΑΡΑΧΘΟΥΝ ΑΠΟ ΝΩΠΟ ΓΑΛΑ ΦΤΩΧΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΟΣ.
Το γάλα καλής ποιότητος πρέπει να:
  • Είναι ελεύθερο από ακαθαρσίες και ιζήματα
  • Είναι ελεύθερο από κακές γεύσεις – οσμές
  • Έχει χαμηλό μικροβιακό φορτίο
  • Έχει κανονική σύνθεση και οξύτητα
  • Είναι ελεύθερο από αντιβιοτικά και χημικά υπολείμματα
Το γάλα είναι ένα άριστο θρεπτικό υπόστρωμα και για την ανάπτυξη των μικροοργανισμών. Έτσι, μπορεί να φιλοξενεί ένα αριθμό παθογόνων μικροοργανισμών. Τα βακτήρια αυτά μπορούν να φθάσουν από το βουστάσιο στο σπίτι. Οι παθογόνοι μικροοργανισμοί που απασχολούν τη δημόσια υγεία και μπορούν να βρεθούν στο γάλα και τα προϊόντα του είναι:
  • Staphylococcus aureus
  • Streptococcus pyogenes
  • Salmonella spp
  • Clostridium perfringens
  • Campylobacter jejuni
  • Escherichia coli (O157:H7)
  • Shigella spp
  • Yersinia enterocolitica
  • Listeria monocytogenes
Οι μικροοργανισμοί αυτοί μπορούν να προέλθουν από το έδαφος, τα ζωικά και ανθρώπινα κόπρανα, τους μολυσμένους εργαζομένους, το μαστό, τον εξοπλισμό, τα τρωκτικά, τα έντομα, το επιμολυσμένο νερό. Επομένως, το γάλα και τα προϊόντα του πρέπει να παστεριώνονται για να θανατωθούν οι παθογόνοι μικροοργανισμοί και επίσης να αποκλείεται η επαναμόλυνση.
Είναι γνωστό ότι ο όρος γαλακτοκομικά προϊόντα περιλαμβάνει μια ποικιλία προϊόντων. Μεταξύ αυτών είναι, εκτός βεβαίως του γάλακτος, τα διάφορα τυριά, το γιαούρτι, η κρέμα, το βούτυρο, το ξινόγαλα κ.α.
Η ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΤΟΥ ΓΑΛΑΚΤΟΣ & ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΩΝ
Στον Πίνακα 1 φαίνονται οι συνθήκες αποθηκεύσεως του γάλακτος, καθώς και μερικών γαλακτοκομικών προϊόντων. Σε όλες τις περιπτώσεις ο καταναλωτής πρέπει να συμβουλεύεται την ημερομηνία λήξεως που υπάρχει πάνω στη συσκευασία.
Πίνακας 1
Συνθήκες Αποθηκεύσεως των Γαλακτοκομικών
Προϊόν
Χρόνος Αποθηκεύσεως
Γάλα πλήρες ή αποβουτυρωμένο ή με αρωματικά παστεριωμένο, σφραγισμένο Έως 30 ημέρες ή κοιτάξτε την ημερομηνία λήξεως
Γάλα πλήρες ή αποβουτυρωμένο ή με αρωματικά παστεριωμένο, ανοιγμένο 5 ημέρες
Γάλα ζαχαρούχο και εβαπορέ, ανοιγμένο 1 εβδομάδα
Κρέμα Μισή - Μισή, ανοιγμένη 10 ημέρες
Κρέμα, κανονική ή ελαφριά, ανοιγμένη 10 ημέρες
Κρέμα ξινή, ανοιγμένη 2 με 4 εβδομάδες
Κρέμα σαντιγί 3 μήνες σε αεροζόλ
3 ημέρες παρασκευή από μίγμα
Γιαούρτι, ανοιγμένο 7 με 10 ημέρες
Γιαούρτι, σφραγισμένο, κατεψυγμένο 6 εβδομάδες
Βούτυρο, ανοιγμένο 1 με 2 εβδομάδες
Βούτυρο, κατεψυγμένο 6 με 9 μήνες
Μαργαρίνη, ανοιγμένη 4 με 6 μήνες
Τυρί cottage, limburger, camembert, ανοιγμένο 10 με 30 ημέρες
Τυρί κρέμα ή Neufchatel, ανοιγμένο 2 εβδομάδες
Τυριά σκληρά ή κηρωμένα (γραβιέρα, κεφαλοτύρι, Ελβετικό, Edam,
Gouda, cheddar κ.λπ.)
Σφραγισμένα 3 με 6 μήνες
Ανοιγμένα 3 με 4 εβδομάδες
Φέτες 2 εβδομάδες
Τυρί Ricotta, ανοιγμένο 5 ημέρες
Τυρί επεξεργασμένο 3 με 4 εβδομάδες
Επαλείψεις τυριών 1 μήνας
Μαλακές κρέμες custard, πουτίγκες γάλακτος, γεμίσεις κρέμας γάλακτος &
Custardγια κέικ και πίτες
5 με 6 ημέρες
Παγωτό Κατάψυξη -18°C
2 με 3 εβδομάδες
Τα περισσότερα γαλακτοκομικά δεν πρέπει να καταψύχονται γιατί μεταβάλλονται τα ποιοτικά τους χαρακτηριστικά και ιδιαιτέρως η υφή.
ΑΣΦΑΛΗΣ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ
Για την ασφάλειά σας:
  • Αγοράστε τα γαλακτοκομικά προϊόντα προς το τέλος της ολοκληρώσεως των αγορών σας ώστε αυτά να μην ζεσταθούν.
  • Βεβαιωθείτε ότι τα γαλακτοκομικά προϊόντα είναι κρύα όταν τα επιλέγετε.
  • Εξετάστε τις συσκευασίες για διαρροές ή βλάβες.
  • Ελέγξετε τις ημερομηνίες λήξεως των προϊόντων. Μερικά προϊόντα φέρουν την ένδειξη 'καλλίτερα να χρησιμοποιούνται πριν από'. Η ημερομηνία αυτή είναι η τελευταία ημέρα που ο παρασκευαστής περιμένει το προϊόν να είναι καλό για κατανάλωση.
  • Μετά τα ψώνια, πηγαίνετε αμέσως στο σπίτι και τοποθετήστε τα γαλακτοκομικά στο ψυγείο. Αν η διαδρομή διαρκεί πάνω από 30 min, τοποθετήστε τα προϊόντα σε φορητό ψυγείο.
  • Μετά τη μερική χρήση του προϊόντος, σφραγίστε τη συσκευασία αεροστεγώς.
  • Μην αφήνετε τα γαλακτοκομικά προϊόντα να παραμένουν εκτός ψυγείου για περισσότερο από 2 ώρες.
  • Μερικοί τύποι τυριών απαιτούν ψύξη, ενώ άλλοι όχι. Γενικώς τυριά με μεγάλη περιεκτικότητα υγρασίας δεν θα πρέπει να αφήνονται εκτός ψυγείου για πάνω από 2 ώρες.
Γενικώς τα γαλακτοκομικά προϊόντα είναι παστεριωμένα και έτσι είναι ασφαλές να καταναλωθούν ως έχουν. Μετά την παστερίωση, πολύ σπουδαίο είναι όλα τα γαλακτοκομικά να διατηρούνται υπό ψύξη σε σταθερή θερμοκρασία για να παρεμποδισθεί η ανάπτυξη επικινδύνων βακτηρίων. Έτσι:
  • Μην πίνετε οποιοδήποτε ποτά ή μην τρώγετε οποιοδήποτε τρόφιμο το οποίο περιέχει μη παστεριωμένο γάλα.
  • Διατηρείτε το γάλα και τα γαλακτοκομικά στο ψυγείο.
  • Το αυτοσταθερό γάλα (κονσέρβες εβαπορέ, ζαχαρούχο, UHT) μπορεί να αποθηκευθεί σε θερμοκρασία δωματίου. Όμως, αφού ανοιχθεί και μετά να διατηρείται στο ψυγείο.
  • Μην επιστρέφετε το γάλα, κρέμα ή άλλο προϊόν που δεν καταναλώσατε στην αρχική συσκευασία. Θα επιταχύνετε την αλλοίωση και θα καταστήσετε ανασφαλές το υπόλοιπο προϊόν της συσκευασίας.
  • Το βούτυρο αφού ανοιχθεί να διατηρείται στο ψυγείο καλυμμένο.
  • Αν το επιθυμείτε, πριν καταψύξετε το βούτυρο, περιτυλίξετε την κάθε συσκευασία σφιχτά με αλουμινόχαρτο ή πλαστικό.
Πρέπει να σημειωθεί ότι υπάρχουν πάρα πολλοί τύποι τυριών και ο καθένας μπορεί να έχει τις δικές του απαιτήσεις. Παρ' όλα αυτά μπορούν να δοθούν μερικές γενικές οδηγίες, όπως:
  • Αποθηκεύσατε το τυρί στην αρχική του συσκευασία μέχρι να ανοιχθεί. Μετά το άνοιγμα συσκευάστε το τυρί περιτυλίγοντάς το με αδιάβροχο υλικό, όπως αλουμινόχαρτο, ειδικό πλαστικό ή δοχείο που κλείνει αεροστεγώς.
  • Αγοράζετε μόνο παστεριωμένα τυριά ή σκληρά τυριά που φέρουν την ένδειξη ότι 'ωρίμασε επί 60 ημέρες' (ή περισσότερο) στην περίπτωση των μη παστεριωμένων.
  • Αν στην επιφάνεια του τυριού εμφανισθεί μούχλα καθαρίστε την κόβοντας συγχρόνως από κάτω μια στιβάδα 1 εκατοστού και πλέον. Βεβαίως εξαίρεση αποτελούν τα τυριά που ωριμάζουν με μούχλες (μπλε τυρί και παρόμοια).
  • Αν στην επιφάνεια των μαλακών τυριών εμφανισθεί μούχλα πετάξτε το τυρί.
  • Σερβίρετε τα τυριά στην υποδεικνυομένη θερμοκρασία, η οποία ποικίλει ανάλογα με το είδος του τυριού.
  • Μην αφήνετε τα τυριά με μεγάλη υγρασία εκτός ψυγείου για περισσότερο από 2 ώρες.
  • Τα φυσικά σκληρά τυριά μπορούν να υποστούν κατάψυξη αφού πρώτα περιτυλιχθούν σφιχτά με πλαστικό φιλμ σε ποσότητες μικρότερες του μισού κιλού και πάχους 2-3 εκατοστών. Με τον τρόπο αυτό μπορούν να διατηρηθούν επί 6 έως 8 εβδομάδες.
  • Ξεπαγώστε τα τυριά αυτά στο ψυγείο και καταναλώστε τα εντός ολίγων ημερών. Καλλίτερα είναι το κατεψυγμένο τυρί να χρησιμοποιείται στο μαγείρεμα όπου θα λειώσει και έτσι δεν θα εντοπίζονται τα ελαττώματα υφής που μπορεί να υπάρξουν.
  • Λόγω ενός επικινδύνου βακτηρίου, καλό είναι οι έγκυες γυναίκες, οι ηλικιωμένοι και τα άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, να αποφεύγουν να τρώγουν μαλακά τυριά όπως μη παστεριωμένη φέτα, Brie, Camembert, blue-veined και Μεξικανικού τύπου.
Δρ Ευάγγελος Σ. Λάζος, Καθηγητής
Εργαστήριο Επεξεργασίας Τροφίμων, Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων
ΤΕΙ Αθηνών
elazos@teiath.gr

πηγή: foodtech.gr

Δευτέρα 4 Απριλίου 2011

Ασφαλής χειρισμός του κρέατος


'Βοδινό' είναι το κρέας που προκύπτει από πλήρως ανεπτυγμένα βοοειδή ηλικίας 2 ετών περίπου.
'Μοσχαρίσιο' και 'δαμαλίσιο' είναι το κρέας που προέρχεται από νεαρά βοοειδή βάρους 350kg περίπου και έχουν μεγαλώσει κυρίως με γάλα και χόρτο.
'Μοσχαρίσιο γάλακτος' είναι το κρέας από μοσχάρια βάρους 75 kg περίπου και έχουν μεγαλώσει κυρίως με γάλα και είναι συνήθως ηλικίας μικρότερης από 3 μηνών.
Η διαφορά μεταξύ του 'μοσχαρίσιου' και του 'μοσχαρίσιου γάλακτος' βασίζεται στο χρώμα του κρέατος, το οποίο καθορίζεται από τη δίαιτα του ζώου. Το 'μοσχαρίσιο γάλακτος' έχει χρώμα ωχρορόδινο και περιέχει περισσότερη χοληστερόλη από το βοδινό.
Το 'χοιρινό' παράγεται'από νεαρά ζώα (6-7 μηνών), τα οποία ζυγίζουν από 85 έως 120 κιλά. Εκτός από το νωπό χοιρινό, από τα κρέας αυτό παράγεται μια ποικιλία αλατισμένων – παστωμένων προϊόντων, όπως χοιρομέρι, μπέικον, λουκάνικα και αλλαντικά.
Το 'αρνί' είναι κρέας που προκύπτει από τη σφαγή ζώων μικροτέρων από 1 έτος. Τα περισσότερο αρνιά φθάνουν στην αγορά σε ηλικία 6 με 8 μήνες.
Το νωπό κρέας είναι ένα προϊόν το οποίο θεωρείται 'φυσικό'. Όμως, για να χαρακτηρισθεί φυσικό δεν πρέπει να περιέχει κανένα πρόσθετο, όπως τεχνητές γευστικές & οσμηρές ενώσεις, χρωστικές, χημικά συντηρητικά ή οποιοδήποτε άλλο τεχνητό ή φυσικό συστατικό και επίσης δεν θα πρέπει να έχει υποστεί παρά μόνο ελάχιστη επεξεργασία, όπως π.χ. άλεση.
Το βοδινό κρέας για να αποκτήσει επιπρόσθετη τρυφερότητα και καλή γεύση-οσμή πρέπει να υποστεί σίτεμα. Το σίτεμα εμπορικά επιτυγχάνεται κάτω από ελεγχόμενες συνθήκες θερμοκρασίας και υγρασίας. Εφ' όσον δε το σίτεμα διαρκεί από 10 ημέρες έως 6 εβδομάδες, θα πρέπει να γίνεται υπό ψύξη (Π.χ. στο ψυγείο σας στη συντήρηση).
Το Χρώμα του Κρέατος
Το οξυγόνο μεταφέρεται στους μυϊκούς ιστούς του κρέατος με τη βοήθεια των ερυθρών αιμοσφαιρίων του αίματος. Μια από τις πρωτεΐνες του, η μυογλοβίνη συγκρατεί το οξυγόνο στον ιστό. Η ποσότητα της μυογλοβίνης στους ζωικούς ιστούς καθορίζει το χρώμα του κρέατος. Το βοδινό περιέχει περισσότερη μυογλοβίνη από τα πουλερικά ή τα ψάρια και έτσι χαρακτηρίζεται ως 'ερυθρό κρέας'.   Άλλα είδη ερυθρού κρέατος είναι το μοσχαρίσιο το αρνίσιο και το χοιρινό.
Το βοδινό κρέας που δεν εκτέθηκε στον αέρα παρουσιάζει ερυθροϊώδες χρώμα. Μετά έκθεση στον αέρα επί 15 min περίπου, η μυογλοβίνη προσλαμβάνει οξυγόνο και γίνεται λαμπερή,κερασέρυθρη. Μετά αποθήκευση στο ψυγείο επί 5 ημέρες, μπορεί να γίνει καστανό λόγω της χημικής μεταβολής στη μυογλοβίνη. Κρέας το οποία έγινε καστανό μετά μακροχρόνια αποθήκευση μπορεί να είναι αλλοιωμένο, να έχει κακή οσμή και να είναι κολλώδες στην αφή.
Μερικές φορές οι φέτες του μαγειρεμένου κρέατος παρουσιάζουν ένα ιριδίζοντα χρωματισμό. Τούτο είναι αποτέλεσμα της προσπτώσεως του φωτός επί της επιφανείας του κρέατος και της αναλύσεώς του στα συστατικά του χρώματα. Επίσης, υπάρχουν στο κρέας και διάφορες χρωστικές οι οποίες μπορούν να προσδώσουν ιριδίζουσα ή πρασινωπή χροιά όταν το κρέας υφίσταται θερμική επεξεργασία. Το ιριδίζον κρέας δεν είναι κατ' ανάγκην αλλοιωμένο. Το αλλοιωμένο μαγειρεμένο κρέας εκτός από το ιριδίζον χρώμα θα είναι γλοιώδες ή κολλώδες και θα έχει κακή οσμή.
Πρόσθετα
Στο νωπό βοδινό κρέας δεν επιτρέπεται η προσθήκη προσθέτων ουσιών. Κατά την επεξεργασία μπορεί να προστεθούν γλουταμινικό μονονάτριο, αλάτι ή ασκορβικό οξύ, τα οποία θα πρέπει να αναφέρονται επί της συσκευασίας.
Ημερομηνία Λήξεως
Γενικώς, από τη νομοθεσία δεν προβλέπεται ημερομηνία λήξεως για το νωπό κρέας. Όμως, πολλά καταστήματα πωλήσεως κρέατος χρησιμοποιούν εθελοντικά ημερομηνίες λήξεως επί της συσκευασίας. Σε μια τέτοια περίπτωση, ο πωλητής θα πρέπει να χρησιμοποιεί επί της συσκευασίας φράσεις οι οποίες θα εξηγούν στον καταναλωτή την έννοια της ημερομηνίας. Τέτοιες ημερομηνίες μπορεί να αναφέρουν π.χ., 'πώληση μέχρι την …', ή 'χρήση πριν από …' ή'ημερομηνία λήξεως …'. Σε τέτοιες περιπτώσεις ο καταναλωτής θα πρέπει να εξετάζει την ημερομηνία και να χρησιμοποιεί το προϊόν εντός των προβλεπομένων ημερών. Γενικώς, μπορείνα χρησιμοποιεί ή να καταψύχει το προϊόν εντός 3 με 5 ημερών από την ημέρα της αγοράς. Πάντοτε είναι καλλίτερο να αγοράζει το προϊόν πριν από την ημερομηνία λήξεως. Μετά την τοποθέτηση του προϊόντος στην κατάψυξη δεν έχει σημασία η ημερομηνία λήξεως. Αυτή ισχύει για το νωπό προϊόν.

Παθογόνα στο Κρέας

Οι μικροοργανισμοί που μπορούν να ανευρεθούν και συνδέονται με το κρέας είναι οι:
  • Escherichia coli
  • Salmonella
  • Staphylococcus aureus
  • Listeria monocytogenes
Η Escherichia coli κατοικεί στην εντερική χώρα των ζώων και μπορεί να επιμολύνει το κρέας κατά την σφαγή. Η E. coli O157:H7 είναι ένα σπάνιο στέλεχος, το οποίο παράγει μεγάλες ποσότητες μιας δυνητικής τοξίνης, η οποία σχηματίζεται εντός και προκαλεί σοβαρή βλάβη στην επιφάνεια του εντέρου. Αποτέλεσμα αυτού είναι μία ασθένεια η οποία ονομάζεται αιμορραγικήκολίτις και η οποία χαρακτηρίζεται από αιματώδη διάρροια. Το μικρόβιο αυτό καταστρέφεται κατά το μαγείρεμα.
Η Salmonella μπορεί να ανευρεθεί στην εντερική χώρα των ζώων (βοοειδή, χοιρινά, κ.λπ), των πουλερικών των σκύλων, της γάτας και πολλών άλλων θερμόαιμων ζώων. Υπάρχουν περίπου 2.000 είδη Salmonella. Το μαγείρεμα καταστρέφει τη σαλμονέλα, όχι όμως και η κατάψυξη. Στην κατάψυξη διατηρείται ζωντανή. Η Salmonella για να προκαλέσει ασθένεια πρέπει να φαγωθεί. Προσοχή! Αν οπός ή αίματα από το νωπό κρέας πέσει πάνω σε άλλα μαγειρεμένα τρόφιμα ή σαλάτες μπορεί να τα επιμολύνει με σαλμονέλα. Για το λόγο αυτό πρέπει να αποφεύγεται η τοποθέτηση νωπού κρέατος, πουλερικών και προϊόντων αυτών σε ράφια πάνω από μαγειρεμένα φαγητά ή σαλάτες. Πάντα θα υπάρχει ο κίνδυνος της επιμολύνσεως.
Ο Staphylococcus aureus μπορεί να ανευρεθεί στα χέρια, στη μύτη ή στο λάρυγγα μας. Η επιμόλυνση του κρέατος και των προϊόντων του με S. aureus οφείλεται κυρίως στους εργαζομένους με το κρέας. Ο μικροοργανισμός αυτός αν αναπτυχθεί, παράγει μια τοξίνη, η κατανάλωση της οποίας προκαλεί ασθένεια (διάρροια, εμετός). Ο υγιεινός χειρισμός και το κατάλληλο μαγείρεμα και η ψύξη θα μπορούσαν να παρεμποδίσουν την ασθένεια από σταφυλόκοκκο.
Η Listeria monocytogenes βρίσκεται στο έδαφος, νερό, φυτά και σε πάνω από 40 ζωικά είδη. Επίσης βρίσκεται σε αποστραγγίσεις πατώματος, στάσιμα νερά, υπολείμματα, επιφάνειες επαφής με τρόφιμα, οικιακά ψυγεία, πετσέτες κουζίνας και σκουπιδοτενεκέδες. Προκαλεί σοβαρή ασθένεια. Καταστρέφεται με το μαγείρεμα. Για τη Listeria monocytogenes έχει καθορισθεί μηδενική ανοχή για βραστά έτοιμα για φάγωμα προϊόντα (Π.χ. λουκάνικα Φρανκφούρτης, κοκτέιλ κ.πλ). Ο καταναλωτής πρέπει να προσέχει τις οδηγίες χειρισμού των προϊόντων, π.χ. διατηρείται στο ψυγείο ή κατανάλωση πριν από και να τις τηρεί αυστηρά.
Στο χοιρινό κρέας μπορούν να ανευρεθούν οι μικροοργανισμοί Escherichia coli, Salmonella,Staphylococcus aureus και Listeria monocytogenes και οι οποίοι καταστρέφονται με μαγείρεμα του προϊόντος έτσι ώστε το εσωτερικό του να αποκτήσει θερμοκρασία 72°C. Περαιτέρω, το χοιρινό κατά το μαγείρεμα θα πρέπει να θερμαίνεται επαρκώς έτσι ώστε να καταστρέφονται και τα παράσιτα και ιδιαιτέρως το παράσιτο Trichinella spiralis, το οποίο προκαλεί τριχίνωση. Τούτο επιτυγχάνεται με εσωτερική θερμοκρασία 72-77°C.
Όπως και κάθε άλλο είδος κρέατος, το νωπό κοτόπουλο και τα προϊόντα του μεταφέρουν μια ποικιλία βακτηρίων, τα οποία πολλαπλασιάζονται ταχέως σε θερμοκρασίες μεταξύ 4,5 και 60°C. Έτσι, θα πρέπει να διατηρούνται υπό ψύξιν ή κατάψυξιν. Η κατάψυξη δεν καταστρέφει τα μικρόβια και κατά συνέπεια το κοτόπουλο μετά την απόψυξη πρέπει να μαγειρεύεται καλά. Τα βακτήρια που συνδέονται με το νωπό κοτόπουλο και τα προϊόντα του είναι:
  • Salmonella Enteriditis
  • Staphylococcus aureus
  • Campylobacter jejuni
  • Listeria monocytogenes
Ασφαλής Χειρισμός του Κρέατος
Νωπό Κρέας
Να αγοράζετε το κρέας τελευταίο αφού έχετε ολοκληρώσετε τα ψώνια σας και πριν πάτε στο ταμείο.
Να τοποθετείτε το κρέας σε πλαστικές σακούλες, αν είναι διαθέσιμες, για να μην υπάρξουν διαρροές και κατά συνέπεια επιμόλυνση των υπολοίπων τροφίμων.
Το κρέας, ως ευαλλοίωτο, θα πρέπει να διατηρείται και να διακινείται υπό ψύξιν για να μην αναπτυχθούν τα βακτήρια.
Μεταφέρετε το κρέας αμέσως στο σπίτι και τοποθετήστε το στο ψυγείο σε θερμοκρασία 4°C.
Χρησιμοποιήστε το κρέας εντός 3 με 5 ημερών ή εντός 1 με 2 ημερών για προϊόντα όπως συκώτι, νεφρά, πατσάς, γλυκάδια γλώσσα κ.λπ. ή καταψύξτε τα στους –18°C. Αν διατηρούνται κατεψυγμένα είναι ασφαλή.
Είναι ασφαλές η κατάψυξη να γίνεται στην αρχική συσκευασία ή μετά ανασυσκευασία. Όμως, για μακροχρόνια συσκευασία περιτυλίξατε το ήδη συσκευασμένο προϊόν σε πλαστικό φιλμ ή σακούλα με αλουμινόχαρτο, χαρτί για κατάψυξη ή πλαστικό για κατάψυξη ή σακούλες για να αποφευχθεί το έγκαυμα καταψύξεως Για καλλίτερη ποιότητα, χρησιμοποιήσατε το κρέας εντός 9-11 μηνών.
Μαγειρεμένα Προϊόντα Κρέατος
Όταν αγοράζετε πλήρως μαγειρεμένα προϊόντα κρέατος (π.χ. έτοιμα φαγητά), να προσέχετε να είναι καυτά κατά την αγορά. Καταναλώσατε το μαγειρεμένο κρέας εντός 2 ωρών ή εντός 1 ώρας αν η θερμοκρασία του αέρα είναι άνω των 32°C. Αν δεν γίνει άμεση κατανάλωση, τοποθετήσατε το μαγειρεμένο κρέας σε ρηχά δοχεία με καπάκι και φυλάξατε σε ψυγείο θερμοκρασίας 4,5°C. Τα προϊόντα αυτά θα πρέπει να φαγωθούν εντός 3-4 ημερών είτε κρύα είτε μετά θέρμανση στους 72-75°C (θερμοκρασία κέντρου). Περαιτέρω, τα έτοιμα φαγητά μπορείτε να τα καταψύξετε και να τα καταναλώσετε εντός 4 μηνών.
Κοτόπουλο
Το κοτόπουλο και τα προϊόντα του είναι ένα ευαίσθητο προϊόν και θα πρέπει να διακινείται υπόψύξιν για να παρεμποδισθεί η ανάπτυξη των βακτηρίων και να αυξηθεί ο χρόνος ζωής του. Όταν αγοράζετε κοτόπουλο να προσέχετε να το αισθάνεστε κρύο όταν το αγγίζετε. Να αγοράζετε το κοτόπουλο και τα προϊόντα του όταν έχετε τελειώσει τα ψώνια σας και πριν πάτε στο ταμείο. Και στην περίπτωση αυτή να τοποθετείτε το προϊόν σε πλαστικές σακούλες, αν είναι διαθέσιμες, για να μην υπάρξουν διαρροές και κατά συνέπεια επιμόλυνση των υπολοίπων τροφίμων.
Όταν φθάσετε στο σπίτι τοποθετήστε το κοτόπουλο αμέσως στο ψυγείο στους 4,5°C. Χρησιμοποιήστε το εντός 1 ή 2 ημερών, αλλιώς καταψύξτε το στους –18°C. Αν διατηρείται κατεψυγμένο είναι ασφαλές για μεγάλο χρονικό διάστημα. Είναι ασφαλές η κατάψυξη να γίνεται στην αρχική συσκευασία ή μετά ανασυσκευασία.
Για τα έτοιμα μαγειρεμένα προϊόντα ισχύει ότι και για τα μαγειρεμένα προϊόντα κρέατος.
Ασφαλής Απόψυξη
Οι ασφαλείς τρόποι αποψύξεως του κρέατος και των προϊόντων του είναι:
Απόψυξη στο Ψυγείο: Είναι ο καλλίτερος τρόπος βραδείας αποψύξεως, γιατί η χαμηλή θερμοκρασία του ψυγείου δεν επιτρέπει την ταχεία ανάπτυξη πολλαπλασιασμό των μικροβίων. Η απόψυξη με τον τρόπο αυτό μπορεί να διαρκέσει ανάλογα με το μέγεθος και τον τύπο του προϊόντος) από 24 έως 48 ώρες. Μετά την απόψυξη το κρέας μπορεί να διατηρηθεί στο ψυγείο για 3 έως 5 ημέρες. Αν πρόκειται για κιμά ή κοτόπουλο ο χρόνος είναι 1 με 2 ημέρες.
Απόψυξη με Κρύο Νερό: Όταν χρησιμοποιείτε νερό για την απόψυξη αυτό ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΚΡΥΟ. Κατά την απόψυξη να μην απομακρύνετε τη συσκευασία. Εμβαπτίσατε το κρέας στο κρύο νερό, το οποίο πρέπει να αλλάζει κάθε 30 min. Ο χρόνος αποψύξεως είναι για τα μικρά τεμάχια 1 ώρα και για τα μεγαλύτερα 2-3 ώρες περίπου.
Απόψυξη με Μικροκύματα: Είναι ο ταχύτερος τρόπος αποψύξεως του κρέατος. Ολοκληρώνεται εντός μερικών λεπτών. Για το λόγο αυτό, τα κρέας και τα προϊόντα του, το οποία αποψύχθηκαν με μικροκύματα πρέπει να μαγειρεύονται αμέσως. Ο λόγος είναι ότι η θερμοκρασία έχει ανέβει αρκετά, σε μερικά σημεία έχει θερμανθεί σχεδόν κοντά στο μαγείρεμα και υπάρχει κίνδυνος αμέσου αναπτύξεως των βακτηρίων.
Μετά την απόψυξη, αν για κάποιο λόγο αποφασίσατε να μην χρησιμοποιήσετε το κρέας, μπορείτε να το ξανακαταψύξετε αφού πρώτα το μαγειρέψετε.
Μπορείτε να μαγειρέψετε το κρέας κατεψυγμένο, αλλά ο χρόνος μαγειρέματος θα είναι κατά 50% μεγαλύτερος. Μην μαγειρεύετε το κρέας σε αργή χύτρα.
ΧΡΟΝΟΙ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΕΩΣ ΤΟΥ ΚΡΕΑΤΟΣ & ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΑΥΤΟΥ
Στον Πίνακα 1 φαίνονται οι χρόνοι αποθηκεύσεως των προϊόντων κρέατος, στον Πίνακα 2 των πουλερικών και στον Πίνακα 3 διαφόρων ετοίμων προϊόντων κρέατος & πουλερικών.
Πίνακας 1

Χρόνοι Αποθηκεύσεως Διαφόρων Κρέατος.

ΠΡΟΪΟΝ
ΧΡΟΝΟΣ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΕΩΣ
 
Ψύξη
1,5-4,5°C
Ημέρες
Freezer
-18°C
Μήνες
Νωπό Κρέας  
 Πλευρά (παΐδια)
3-5
4-6 χοιρινό
6-9 μοσχαράκι, αρνί
 Ψητό (για-)
3-5
4-6 χοιρινό & μοσχαράκι
6-12 βοδινό, 6-9 αρνί
 Μπριζόλα, φιλέτο
3-5
6-12 βοδινό, μοσχαράκι
 Κρέας για στιφάδο, βραστά
1-2
3-4
 Κιμάς
1-2
3-4
 Ποικιλία κρεάτων
1-2
3-4
 Λουκάνικα
1-2
1-2
    
Αλατισμένα Επεξεργασμένα Προϊόντα Κρέατος
    (ανοιχτή συσκευασία)
  
 Μπέικον
7
1 μήνας χοιρινό
 Hot Dogs
7
1-2 μήνες σε περιτύλιγμα
    
Χοιρομέρι (Ζαμπόν)  
 Ολόκληρο
7
1-2*
 Μισό
3-5
1-2*
 Φέτες
3-4
1-2*
 Κονσερβοποιημένο, κλειστό
6-9 μήνες
Δεν υποδεικνύεται
    
Luncheon Meats
3-5
1-2 μήνες
    
Corned Beef  
 Στραγγισμένο και  Περιτυλιγμένο
7
1 μήνα
 Σε κλειστό, βαρύ πλαστικό
45
Δεν υποδεικνύεται
    
Αλλαντικά  
 Νωπά χοιρινά, βοδινά, γαλοπούλας
1-2
1-2 μήνες
 Καπνιστά
7
Δεν υποδεικνύεται
 Ξηρά & Ημίξηρα
2-3 εβδομάδες
1-2 μήνες
    
Μαγειρεμένο Κρέας  
 Μαγειρεμένο κρέας & Πιάτα κρέατος
3-4
2-3
 Σάλτσες & ζωμοί κρέατος
1-2
2-3
    
Εμπορικά Κατεψυγμένο Κρέας  
 Κιμάς
3
3
 Λεπτές μπριζόλες, φιλέτα
3
3
 Φαγητά κρέατος
3
3
 Κρεατόπιτες
3
3
*Τα κατεψυγμένα αλατισμένα προϊόντα κρέατος χάνουν την ποιότητά τους πολύ γρήγορα και πρέπει να καταναλώνονται όσο το δυνατόν γρηγορότερα.
Πίνακας 2
Χρόνοι Αποθηκεύσεως των Πουλερικών στο Οικιακό Ψυγείο Θερμοκρασίας 4,5°C ή παρακάτω.
ΠΡΟΪΟΝΧΡΟΝΟΣ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΕΩΣ
Νωπό κοτόπουλο, εντόσθια, κιμάς1 με 2 ημέρες
Μαγειρεμένο κοτόπουλο, απομεινάρια3 με 4 ημέρες
Ζωμός κοτόπουλου ή σάλτσα1 με 2 ημέρες
Βραστό κοτόπουλο (διάφοροι τρόποι ή σούπες)3 με 4 ημέρες
Μαγειρεμένα τεμάχια κοτόπουλου, καλυμμένα με ζωμό ή σάλτσα1 με 2 ημέρες
Κοτόπουλο Nuggets, Πίτες1 με 2 ημέρες
Κοτόπουλο τηγανητό3 με 4 ημέρες
Έτοιμο μαγειρεμένο κοτόπουλο από καταστήματα (τηγανητό, ψητό κ.λπ.)3 με 4 ημέρες
Απομεινάρια κοτόπουλου από εστιατόρια σε ειδικά κουτιά ή σακούλες3 με 4 ημέρες
Φαγητά κοτόπουλου μαγειρεμένα σε καταστήματα που περιέχουν σάλτσα1 με 2 ημέρες
Κοτοσαλάτα3 με 5 ημέρες
Φέτες κοτόπουλου (Luncheon, Delicatessen)3 με 5 ημέρες
Κοτόπουλο Luncheon Meat, σε σφραγισμένη συσκευασία2 εβδομάδες (όχι όμως πάνω από 1 εβδομάδα μετά την ημερομηνία πωλήσεως)
Κοτόπουλο Luncheon Meat, μετά το άνοιγμα3 με 5 ημέρες
Φαγητά συσκευασμένα υπό κενό, εμπορικάΣφραγισμένα 2 εβδομάδες
Ανοιχτά 3 με 4 ημέρες
Hotdogs κοτόπουλου, σφραγισμένα2 εβδομάδες (όχι όμως πάνω από 1 εβδομάδα μετά την ημερομηνία πωλήσεως)
Hotdogs κοτόπουλου, μετά το άνοιγμα7 ημέρες
Κονσερβοποιημένα προϊόντα κοτόπουλου2 με 5 έτη σε κελάρι
Πίνακας 3

Χρόνοι Αποθηκεύσεως Διαφόρων Ετοίμων Προϊόντων Κρέατος & Πουλερικών

Προϊόν
Ψύξη 
4,5°C
Κατάψυξη
-18°C
Καταψυγμένα Φαγητά
-
3 με 4 μήνες
Προϊόντα συσκευασμένα υπό κενό & Delicatessen
Έτοιμες ή σπιτικές σαλάτες με αυγά, κοτόπουλο, ζαμπόν, τόνο & μακαρόνια
3 με 5 ημέρες
Δεν καταψύχονται καλά
Hot dogs & Luncheon Meats
Hot dogs
Ανοιχτή συσκευασία
1 εβδομάδα 
1 με 2 μήνες 
Σφραγισμένη συσκευασία
2 εβδομάδες
1 με 2 μήνες
Luncheon meat
Ανοιχτή συσκευασία 
3 με 5 ημέρες 
1 με 2 μήνες
Σφραγισμένη συσκευασία
2 εβδομάδες
1 με 2 μήνες
Μπέικον & Αλλαντικά
Μπέικον
7 ημέρες
1 μήνας
Λουκάνικά νωπά (βοδινά, χοιρινά, κοτόπουλο, γαλοπούλα)
1 με 2 ημέρες
1 με 2 μήνες
Καπνιστά & Πίτες πρωινού
7 ημέρες
1 με 2 μήνες
Σκληρά λουκάνικα όπως pepperoni & jerky sticks
2 με 3 εβδομάδες
1 με 2 μήνες
Αλλαντικά που γράφουν στην ετικέτα 'διατηρήστε στο ψυγείο' 
ανοιγμένα
3 εβδομάδες
1 με 2 μήνες
σφραγισμένα
3 μήνες
1 με 2 μήνες
Ζαμπόν, Χοιρομέρι, Corned Beef
Corned beef, σε σακούλια μαζί με τον ζωμόπαστώσεως
5 με 7 ημέρες
Στραγγισμένο, 1 μήνας
Ζαμπόν, χοιρομέρι με ετικέτα 'διατηρείται στο ψυγείο'
Ανοιγμένο
3 με 5 ημέρες
1 με 2 μήνες
Σφραγισμένο
6 με 9 μήνες
Μην καταψύχετε
Ζαμπόν, πλήρως βρασμένο, συσκευασμένο υπό κενό σε εργοστάσιο, σφραγισμένο, χωρίς ημερομηνία
2 εβδομάδες
1 με 2 μήνες
Ζαμπόν, πλήρως βρασμένο, συσκευασμένο υπό κενό σε εργοστάσιο, σφραγισμένο, με ημερομηνία 
Ακολουθήστε την ημερομηνία της συσκευασίας
1 με 2 μήνες
Ζαμπόν, χοιρομέρι, πλήρως βρασμένο
Ολόκληρο 
7 ημέρες
1 με 2 μήνες
Μισό
3 με 5 ημέρες
1 με 2 μήνες
Φέτες
3 με 4 ημέρες
1 με 2 μήνες
Hamburger, Προϊόντα κιμά & μαγειρευτά
Hamburger & μαγειρεμένα φαγητά
1 με 2 ημέρες
3 με 4 μήνες
Κιμάς γαλοπούλας, μοσχαριού, χοιρινού, αρνιού & μίγματα αυτών
1 με 2 ημέρες
3 με 4 μήνες
Σούπες & ΦαγητάΜε κρέας και λαχανικά
  3 με 4 ημέρες
  2 με 3 μήνες
Απομεινάρια Φαγητών με Κρέας
Φαγητά με κρέας
3 με 4 ημέρες
2 με 3 μήνες
Κρέας με σάλτσα ή ζωμό ή ζωμός
1 με 2 ημέρες
2 με 3 μήνες
Πίτσα, ψημένη
3 με 4 ημέρες
1 με 2 μήνες
Γεμίσεις, μαγειρεμένες
3 με 4 ημέρες
1 μήνας

ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΕΙΡΙΣΜΟΥ & ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΕΩΣ
  • Διαλέξτε συσκευασίες κιμά που είναι κρύες και περιτυλιγμένες σφιχτά. Η επιφάνεια του κρέατος που εκτίθεται στον αέρα θα είναι ερυθρή και το εσωτερικό σκοτεινό.
  • Αγοράζετε το κρέας και τα προϊόντα του τελευταίο και αφού έχετε ολοκληρώσει τα υπόλοιπα ψώνια και πηγαίνετε κατ' ευθείαν στο σπίτι.
  • Αν κάνετε πολύ χρόνο να φθάσετε στο σπίτι, τοποθετήστε το κρέας σε μεταφερόμενο ψυγείο με πάγο.
  • Τοποθετήστε τον κιμά είτε από βοδινό είτε από κοτόπουλο αμέσως στο ψυγείο ή στην κατάψυξη.
  • Αποψύξατε τον κιμά και το τεμαχισμένο κρέας στο ψυγείο (ψύξη) και ποτέ σε θερμοκρασία δωματίου. Αν χρησιμοποιήσετε μικροκύματα, μαγειρέψτε το αμέσως.
  • Προσέξτε και θέσατε το ψυγείο σας οπωσδήποτε στους 4,5°C ή παρακάτω και τον καταψύκτη σας στους –18°C ή παρακάτω.
  • Διατηρείτε πάντα το κρέας στο ψυγείο. Μαγειρέψτε το σε 1 με 2 ημέρες ή τοποθετήστε το στην κατάψυξη.
  • Χρησιμοποιήστε το κρέας και τα πουλερικά που έχετε τοποθετήσει στο ψυγείο εντός 3-4 ημερών.
  • Για καλλίτερη ποιότητα, αποθηκεύσατε το νωπό κρέας στην κατάψυξη όχι παραπάνω από 3-4 μήνες και το μαγειρεμένο όχι πάνω από 2-3 μήνες.
Ποτέ μη ξεχνάτε την καθαριότητα του εαυτού σας και των μέσων που χρησιμοποιείτε!
  • Να πλένετε πάντα τα χέρια σας με ζεστό νερό και σαπούνι πριν να προετοιμάσετε κάποιο φαγητό και μετά του χειρισμό του κρέατος και των πουλερικών.
  • Να μην επιτρέπετε ζουμιά από νωπό κρέας και πουλερικά να πέφτουν πάνω σε έτοιμα φαγητά είτε στο ψυγείο είτε κατά την προετοιμασία.
  • Μην τοποθετείτε μαγειρεμένα φαγητά στην ίδια πιατέλα που είχατε νωπό κρέας ή πουλερικά.
  • Πλύνετε τα σκεύη που ήλθαν σε επαφή με το νωπό κρέας με ζεστό (καυτό) νερό και απορρυπαντικό πριν να τα χρησιμοποιήσετε για φύλαξη ή τοποθέτηση μαγειρεμένου κρέατος.
  • Πλύνετε τους πάγκους, τις σανίδες κοπής και κάθε επιφάνεια που ήλθε σε επαφή με νωπό κρέας ή πουλερικά πολύ καλά. Μην ξεχνάτε να κάνετε το ίδιο και για το ψυγείο σας.
Το μαγείρεμα κάθε μορφής σκοτώνει τα βακτήρια. Ποτέ μην αφήνετε μισομαγειρεμένο το κρέας. Πάντα να τελειώνετε το μαγείρεμα πλήρως!
Για το σωστό μαγείρεμα:
  • Το κέντρο των τεμαχίων δεν θα πρέπει να είναι ρόδινο και ο οπός που θα ρέει να είναι διαυγής.
  • Τα φαγητά που περιέχουν κρέας και ψωμί (κεφτέδες, μπιφτέκια κ.λπ.) πρέπει επίσης να μην έχουν ρόδινο χρώμα.
  • Τα προϊόντα αυτά είναι ασφαλή όταν το κέντρο τους έχει πιάσει 72-74°C.
  • Κατά το ψήσιμο στη σχάρα, στο γκριλ ή στο φούρνο τα τεμάχια του κρέατος πρέπει να γυρίζονται τουλάχιστον μία φορά.
  • Όταν ψήνετε, θέσατε το φούρνο σε θερμοκρασία πάνω από τους 160°C.
  • Αν μαγειρεύετε στα μικροκύματα, καλύψατε το κρέας. Επίσης γυρίσατε τα τεμάχια και θέσατε σε περιστροφή το δίσκο του φούρνου. Αν είναι κιμάς ανακατέψατε 1 ή 2 φορές. Μετά το πέρας του χρόνου, αφήσατε το κρέας να παραμείνει για να συμπληρωθεί το μαγείρεμα.
  • Μετά το μαγείρεμα, τοποθετήσατε τα απομεινάρια αμέσως στο ψυγείο.
  • Όταν ξανθερμαίνετε τα φαγητά, σιγουρευτείτε ότι έχουν πιάσει τους 74°C ή θερμάνετε έως ότου αρχίσουν να ατμίζουν.
Δρ Ευάγγελος Σ. Λάζος, Καθηγητής
Εργαστήριο Επεξεργασίας Τροφίμων, Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων
ΤΕΙ Αθηνών
elazos@teiath.gr

πηγή: foodtech.gr

ΕΦΕΤ: ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις και απαντήσεις για τη Salmonella

  Αθήνα, 28 Ιουλίου 2026   ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις και απαντήσεις για τη Salmonella Κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, η αυξημένη θερμοκρασί...