Κυριακή, 28 Αυγούστου 2011

Φούρνοι μικροκυμάτων: Αυτά που πρέπει να ξέρετε


Οι φούρνοι μικροκυμάτων αποτελούν σήμερα σχεδόν αναπόσπαστο μέρος της σύγχρονης κουζίνας

Ο φούρνος μικροκυμάτων (ΦΜ) είναι μια συσκευή που επιτρέπει με γρήγορο και εύκολο τρόπο το μαγείρεμα και το ζέσταμα φαγητών.
Τα φαγητά που ψήνονται στο ΦΜ είναι εξ ίσου θρεπτικά όπως τα φαγητά που ετοιμάζονται με άλλους τρόπους.
Μάλιστα ορισμένες έρευνες έδειξαν ότι τα φαγητά που ετοιμάζονται σε ΦΜ διατηρούν περισσότερες βιταμίνες, ανόργανα στοιχεία και άλλα θρεπτικά συστατικά σε σύγκριση με φαγητά που ετοιμάζονται με βρασμό.
Όμως επειδή τα φαγητά στο ΦΜ ψήνονται ή ζεσταίνονται με μικροκύματα που ανήκουν στο φάσμα της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας, έχουν δημιουργηθεί πολλοί φόβοι σχετικά με την ασφάλεια των καταναλωτών που χρησιμοποιούν τους ΦΜ ή και που καταναλώνουν φαγητά ή ροφήματα που ετοιμάστηκαν με τη βοήθεια των ΦΜ.
Τα μικροκύματα απορροφώνται από όλα τα αντικείμενα που περιέχουν νερό. Διαπερνούν το γυαλί και το πλαστικό ενώ αντανακλώνται από ορισμένα μέταλλα.
Όλα τα φαγητά και οι τροφές περιέχουν μόρια νερού σε διάφορες συγκεντρώσεις ανεξάρτητα από το πόσο ξηρά φαίνονται. Τα μικροκύματα αναταράσσουν τα μόρια του νερού με αποτέλεσμα να δημιουργείται θερμότητα που ψήνει ή ζεσταίνει τα φαγητά, τις τροφές, τα ροφήματα.
Ας δούμε αρχικά τους κυριότερους φόβους και λανθασμένες αντιλήψεις που δημιουργήθηκαν αναφορικά με τους ΦΜ:
  • Η χημική σύσταση των φαγητών: Οι ΦΜ δεν αλλοιώνουν τη χημική σύσταση των φαγητών. Δεν δημιουργούνται δηλητηριώδεις ή άλλες επικίνδυνες ενώσεις από την ενέργεια των μικροκυμάτων. Οι μόνες αλλοιώσεις που παρατηρούνται είναι αυτές που δημιουργούνται όταν ψήνουμε κάτι γρήγορα
     
  • Η ακτινοβολία: Όταν τρωμε φαγητά που ετοιμάσθηκαν σε ΦΜ δεν υποβαλλόμαστε σε οποιασδήποτε μορφής ακτινοβολία. Μόλις διακόψουμε τη λειτουργία του ΦΜ, δεν υπάρχουν πλέον μικροκύματα ούτε στο φούρνο ούτε στο φαγητό
     
  • Η ραδιενέργεια: Η ενέργεια των μικροκυμάτων δεν είναι ραδιενέργεια. Έτσι δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος έκθεσης σε ραδιενέργεια από το ΦΜ ή από το φαγητό που ετοιμάσθηκε σε ΦΜ
     
  • Ο καρκίνος: Μέχρι σήμερα έχουν γίνει πολλές έρευνες που εξέτασαν το κατά πόσο ο ΦΜ ή τα φαγητά που ετοιμάζονται σε αυτόν, προκαλούν καρκίνο. Μέχρι σήμερα δεν βρέθηκαν στοιχεία που να συσχετίζουν ή να υποστηρίζουν ότι η ενέργεια των μικροκυμάτων ή ο ΦΜ προκαλούν κάποια μορφή καρκίνου
Αναμφίβολα οι ΦΜ έχουν διαδοθεί πάρα πολύ και σήμερα αποτελούν σχεδόν αναπόσπαστο μέρος της σύγχρονης κουζίνας.
Ποιοι είναι όμως οι λόγοι που βοήθησαν στην πλατειά εξάπλωση των συσκευών αυτών:
  1. Ταχύτητα: Οι ΦΜ ψήνουν ή ζεσταίνουν πολύ πιο γρήγορα από τους άλλους τρόπους. Η εξοικονόμηση χρόνου είναι ένα πλεονέκτημα
     
  2. Οικονομία: Είναι ένας πιο φτηνός τρόπος μαγειρέματος διότι υπάρχει εξοικονόμηση ενέργειας. Οι ΦΜ ενεργούν ευθέως στις τροφές και δεν χρειάζεται να ζεστάνουν λάδι, νερό ή αέρα για να ψήσουν ή να ζεστάνουν κάτι
     
  3. Διατήρηση θρεπτικών συστατικών: Οι βιταμίνες και τα άλλα θρεπτικά συστατικά παραμένουν μέσα στα φαγητά. Επιπρόσθετα η οξείδωση είναι μειωμένη με αποτέλεσμα οι βιταμίνες να διατρέχουν λιγότερο κίνδυνο να καταστραφούν. Τα φαγητά που ψήνονται με γρήγορη άνοδο της θερμοκρασίας διατηρούν περισσότερα θρεπτικά συστατικά σε σύγκριση με φαγητά που σιγοβράζουν για πολλή ώρα
     
  4. Μικρόβια: Τα μικρόβια πολλαπλασιάζονται σε θερμοκρασίες από 5έως 600 C. Οι ΦΜ επιτρέπουν το ξεπάγωμα, το μαγείρεμα και το σερβίρισμα των φαγητών σε πολύ μικρότερο χρονικό διάστημα και έτσι δεν δίνεται χρόνος στα μικρόβια να αναπτυχθούν   
Παρά το γεγονός ότι οι ΦΜ έχουν σημαντικά πλεονεκτήματα, εντούτοις έχουν και ορισμένους σοβαρούς κινδύνους που πρέπει να γνωρίζουμε.
Οι κυριότεροι κίνδυνοι των ΦΜ είναι οι ακόλουθοι:
1. Ανομοιόμορφος τρόπος ψησίματος του φαγητού και κίνδυνος από μικρόβια
Τα φαγητά που ψήνονται σε ΦΜ δεν ζεσταίνονται με ομοιόμορφο τρόπο. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχουν μέσα σε αυτά, περιοχές που είναι κρύες και άλλες που είναι ζεστές. Βακτηρίδια και άλλοι μικροοργανισμοί είναι δυνατόν να αναπτυχθούν στις κρύες περιοχές.
Για το λόγο αυτό προτού αρχίσουμε το ψήσιμο μιας κατεψυγμένης τροφής πρέπει να σιγουρευτούμε ότι έχει ξεπαγώσει πλήρως. Όταν κόβουμε σε μικρά ίσα κομμάτια κάτι που θέλουμε να ετοιμάσουμε στο ΦΜ τότε το ψήσιμο είναι πιο ομοιόμορφο και μειώνεται ο κίνδυνος κρύων περιοχών με ανάπτυξη μικροβίων.
Το ανακάτεμα του φαγητού κατά την προετοιμασία του στο ΦΜ βοηθά σε μια πιο ομοιόμορφη κατανομή της θερμότητας. Για φαγητά που δεν μπορούν να ανακατευτούν πρέπει να αφήνονται για μερικά λεπτά, σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή, μετά από την έξοδο τους από το ΦΜ, για να κατανεμηθεί με ομοιόμορφο τρόπο η θερμότητα.
Χρησιμοποιείτε ξέβαθα και στρογγυλά μαγειρικά σκεύη ειδικά για ΦΜ παρά βαθιά και τετράγωνα. Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται μια καλύτερη κατανομή της θερμότητας που παράγεται από τα μικροκύματα.
Επίσης αποφεύγετε να ψήνετε παραγεμιστά φαγητά στο ΦΜ, όπως για παράδειγμα γεμιστή γαλοπούλα, διότι δεν είναι σίγουρο ότι η θερμοκρασία στο εσωτερικό του γεμίσματος θα φθάσει στο σημείο που πρέπει για να σκοτώσει τα επιβλαβή μικρόβια.
Για τον ίδιο σκοπό μπορείτε να χρησιμοποιείτε πλαστικό καπάκι ή να καλύπτετε το σκεύος με πλαστικό φιλμ χωρίς όμως αυτό να έρχεται σε επαφή με το φαγητό.
Ο ΦΜ δεν είναι κατάλληλος για αποστείρωση μαγειρικών σκευών ή για το μπιμπερό των παιδιών.
2. Τα εγκαύματα
Τα φαγητά που ετοιμάζονται στο ΦΜ είναι δυνατό να προκαλέσουν εγκαύματα με πολλούς τρόπους.
Για παράδειγμα μπορεί να δαγκώσουμε κάτι που εξωτερικά έχει μια θερμοκρασία που μπορούμε να ανεχτούμε ενώ εσωτερικά είναι δυνατόν να είναι υπερβολικά ζεστό. Επίσης μετακινώντας ένα πλαστικό κάλυμμα από ένα δοχείο που ζεστάθηκε σε ΦΜ μπορεί να πάθουμε έγκαυμα από ατμούς που διαφεύγουν την ώρα που μετακινούμε το κάλυμμα.
Για τους λόγους αυτούς δεν συστήνεται το ζέσταμα του μπιμπερού των παιδιών σε ΦΜ. Ενώ εξωτερικά μπορεί η θερμοκρασία να φαίνεται ικανοποιητική, το γάλα πιθανόν να είναι επικίνδυνα ζεστό.
Σε περίπτωση που γίνεται χρήση κάποιου καινούργιου μαγειρικού σκεύους για πρώτη φορά στο ΦΜ είναι προτιμότερο η μετακίνηση του να γίνει φορώντας γάντια. Αυτό προστατεύει από εγκαύματα διότι πιθανόν ο χρήστης, αρχικά να μη γνωρίζει πόσο ζεσταίνεται το νέο σκεύος στο ΦΜ.
Τα σκεύη που θα χρησιμοποιούνται στο ΦΜ πρέπει να είναι κατάλληλα για το σκοπό αυτό. Τα πλαστικά σκεύη όπως επίσης και τα πλαστικά φιλμ που χρησιμοποιούνται για επικάλυψη πρέπει να είναι ειδικά για τους ΦΜ. Οι κατασκευαστές των αντικειμένων αυτών πρέπει να δηλώνουν κατά πόσο τα προϊόντα τους είναι κατάλληλα για χρήση στο ΦΜ.
Η κάλυψη φαγητών με πλαστικό φιλμ μέσα στο ΦΜ πρέπει να γίνεται με τρόπο τέτοιο που να επιτρέπει στον ατμό να φεύγει. Η κάλυψη πρέπει να είναι χαλαρή και όταν το πλαστικό φιλμ μετακινείται να γίνεται μακριά από το πρόσωπο και το άνοιγμα σε αντίθετη κατεύθυνση από μέρη του σώματος. Έτσι αν διαφύγει καυτός καπνός δεν θα προκαλέσει εγκαύματα.
Επίσης τα πλαστικά φιλμ που χρησιμοποιούνται για επικάλυψη δεν πρέπει να έρχονται σε επαφή τα φαγητά.
Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή σε φαγητά που έχουν διάφορα στρώματα. Ενώ τα εξωτερικά στρώματα μπορούν να έχουν μια θερμοκρασία που μπορούμε να ανεχτούμε, τα εσωτερικά στρώματα πιθανόν να είναι υπερβολικά ζεστά και να μας προκαλέσουν έγκαυμα όταν αρχίσουμε να τρωμε.
Χρειάζεται πάντοτε προσοχή όταν ζεσταίνουμε υγρά ή άλλα τρόφιμα διότι υπάρχει ο κίνδυνος να ζεσταθούν υπερβολικά και μόλις τα πάρουμε να καούμε. Είναι καλύτερα να ζεσταίνουμε τα φαγητά στο ΦΜ για όσο χρόνο συστήνεται από τον κατασκευαστή.
Τα αυγά με το τσόφλι τους δεν πρέπει να ψήνονται στο ΦΜ. Ο ατμός που δημιουργείται στο εσωτερικό, μπορεί να προκαλέσει την έκρηξη του αυγού.
Τα παιδιά χρειάζονται επίβλεψη όταν χρησιμοποιούν το ΦΜ. Δεν πρέπει να τα αφήνουμε μόνα τους να ετοιμάζουν κάτι στο ΦΜ. Ακόμη καλύτερα και ανάλογα με την ηλικία τους, είναι προτιμότερο να τα μάθουμε να χρησιμοποιούν σωστά και με ασφάλεια τη συσκευή αυτή.
3. Διαρροές της ακτινοβολίας
Η έκθεση σε ψηλά επίπεδα ακτινοβολίας μικροκυμάτων μπορεί να προκαλέσει εγκαύματα και καταρράκτη.
Οι διαρροές από φούρνο μικροκυμάτων μπορούν να παρατηρηθούν σε περιπτώσεις που η πόρτα του ΦΜ έχει κάποια βλάβη ή δεν κλείνει καλά.
Στις περισσότερες περιπτώσεις οι διαρροές που παρατηρούνται στους ΦΜ δεν αποτελούν σημαντικό κίνδυνο για την υγεία.
Συνήθως οι βλάβες αυτού του τύπου φαίνονται. Εάν παρατηρήσετε ότι η πόρτα του ΦΜ δεν κλείνει καλά ή έχει κάποια διάβρωση, τότε πρέπει γίνει επιδιόρθωση ή αντικατάσταση του ΦΜ.
Επίσης ο ΦΜ πρέπει να καθαρίζεται καλά για μη μένουν καμένα υπολείμματα φαγητών στο εσωτερικό ή στην πόρτα του. Δεν πρέπει ο ΦΜ να λειτουργεί ενώ είναι άδειος.
Εάν έχετε την παραμικρή αμφιβολία ζητείστε από τον προμηθευτή σας ή άλλους ειδικούς τεχνίτες να ελέγξουν κατά πόσο υπάρχουν διαρροές ή όχι από το δικό σας ΦΜ.
Βλέπουμε λοιπόν ότι ο ΦΜ είναι μια χρήσιμη συσκευή και ασφαλής εάν χρησιμοποιείται με το σωστό τρόπο.
Το εγχειρίδιο του κατασκευαστή με τις οδηγίες σωστής χρήσης πρέπει να το συμβουλευόμαστε για να αποφύγουμε κάποιο ατύχημα. Τηρώντας τους στοιχειώδεις κανόνες ασφάλειας, ο ΦΜ μπορεί να μας προσφέρει πολλές υπηρεσίες στην καθημερινή μας ζωή.


ΠΗΓΉ:WWW.MEDLOOK.GR

Υπουργική Απόφαση με αριθμ. Υ1γ/Γ.Π/οικ.47829/21-06-2017 (ΦΕΚ 2161/τ.Β’/23-06-2017), με θέμα: «Υγειονομικοί όροι και προϋποθέσεις λειτουργίας επιχειρήσεων τροφίμων / ποτών και άλλες διατάξεις»

Δημοσιεύτηκε σήμερα (23-06-2017) στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως η νέα Υγειονομική Διάταξη (Υ1γ/Γ.Π/οικ.47829/21-06-2017 (ΦΕΚ 2161/τ.Β’/23-0...